Czy można bezkarnie zmienić słowa hymnu narodowego?



Sąd Najwyższy w wyroku z 14.10.2019 r. stwierdził, że zmiana słów hymnu narodowego nie stanowi wykroczenia.

Stan faktyczny

W 2015 r. pozwany Jan Kapela, poeta i publicysta, dokonał publikacji filmu zatytułowanego „Polacy witają uchodźców”, który stanowił przeróbkę hymnu narodowego. W filmie tym zmieniono słowa hymnu, a całość została nagrana na tle Pałacu Prezydenckiego. Pozwany śpiewał m.in.: „Marsz, marsz, uchodźcy, z ziemi włoskiej do Polski, za naszym przewodem łączcie się z narodem”. W rzekomym filmie padają również odwołania do przyjmowania przez Polskę migrantów. W kwietniu 2017 r. SR w Wołominie uznał, że pozwany dopuścił się wykroczenia z art. 49 § 2 KW, który stanowi, że kto narusza przepisy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej, ten podlega karze aresztu albo grzywny. Dodać należy, że tematyka ta regulowana jest także przez ustawę z 31.1.1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach narodowych (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1509 ze zm.; dalej jako: GodłoU), która to ustawa stanowi, że symbole RP pozostają pod szczególną ochroną prawa (art. 1 ust. 3 GodłoU) i powinny być one używane z należytą czcią i szacunkiem. Sąd Rejonowy uznał pozwanego za winnego naruszenia i wymierzył mu karę grzywny w wysokości 1000 zł. Sąd uznał zachowanie pozwanego za celowe i mające wywołać prowokację, a samo przetwarzanie artystyczne hymnu za niedozwolone. Sąd Okręgowy w lutym 2018 r. utrzymał wyrok w mocy stwierdzając, że „wykonanie hymnu w sposób zapewniający mu należytą cześć i szacunek to wykonanie go właściwie językowo. Deformowanie słów hymnu jest zaś naruszeniem przepisów ustawy i wykroczeniem”. Uznano, że pozwany nie działał w celu artystycznym, a próbował on zwrócić uwagę na kwestie społeczno-polityczne, a takie przetworzenie hymnu jest niedopuszczalna, gdyż nie realizuje ono celu artystycznego. Sprawą zajął się Rzecznik Praw Obywatelskich z racji tego, że działanie pozwanego nie niosło ze sobą społecznej szkodliwości czynu.

Zdaniem RPO

Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację, w której zwrócił uwagę, że art. 73 Konstytucji RP zapewnia każdemu m.in. wolność twórczości artystycznej, a także stwierdził, że działanie pozwanego dotyczyło kwestii ważnych dla społeczeństwa i nie miało na celu urazić kogokolwiek. Polskie prawo pozwala na zmianę słów hymnu, pod warunkiem, że zachowane zostają cześć i szacunek. Rzecznik uznał, że w przypadku spraw społecznych, publicznych granice swobody wypowiedzi zostają przesunięte i nie są ujmowane tak wąsko i rygorystycznie, zaś pozwany przerobił tekst w minimalnym zakresie, który nie zagrażał niczyjemu dobru. Podniesiono również, że pierwotnie Mazurek Dąbrowskiego był pieśnią uchodźców, zatem przeróbka tekstu przez pozwanego nawołująca do przyjmowania przez Polskę uchodźców i okazanie im gościnności nie kwalifikuje się jako wykroczenie.

Zdaniem SN

Sąd Najwyższy w miniony poniedziałek uchylił wyroku obu instancji i uznał pozwanego za niewinnego uznając, że cel, jaki przyświecał działaniu pozwanego, był wzniosły i zasługuje na aprobatę, a nie ukaranie. Podkreślono, że chodziło o zaakcentowanie otwartości narodu polskiego na inne nacje. Dodatkowo, czyn pozwanego nie był nacechowany społeczną szkodliwością, a więc nie miał za zadanie znieważenia symbolu narodowego.

Wyrok SN z 14.10.2019 r., II KK 381/18

Autorka: Magdalena Mamaj

2019-10-22

 

 
Więcej aktualności n.ius® – w Systemie Legalis.
Umów się na spotkanie i przetestuj bezpłatnie →

 
KUP TERAZ

Przetestuj System Legalis

 
Zadzwoń:
22 311 22 22
Koszt połączenia wg taryfy operatora.
lub zostaw swoje dane, a Doradca zdalnie
zbada Twoje potrzeby i uruchomi dostęp:

W polu numeru telefonu należy stosować wyłącznie cyfry (min. 9).


Wyślij
Oferta nie jest dostępna dla osób fizycznych.

* Pola wymagane

Zasady przetwarzania danych osobowych: Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo C.H.Beck sp. z o.o., Warszawa, ul. Bonifraterska 17, kontakt: daneosobowe[at]beck.pl. Dane przetwarzamy w celu marketingu własnych produktów i usług, w celach wskazanych w treści zgód, jeśli były wyrażane, w celu realizacji obowiązków prawnych, oraz w celach statystycznych. W sytuacjach przewidzianych prawem, przysługują Ci prawa do: dostępu do swoich danych, otrzymania ich kopii, sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia, cofnięcia zgody oraz wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych. Pełne informacje w Polityce prywatności.

Wydawnictwo C.H.Beck
ul. Bonifraterska 17
00-203 Warszawa
Tel: 22 311 22 22
E-mail: legalis@beck.pl
NIP: 522-010-50-28, KRS: 0000155734
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy
w Warszawie Kapitał zakładowy: 88 000 zł

Zasady przetwarzania danych osobowych