Nieprawidłowości w funkcjonowaniu ośrodków szkolenia kierowców a uzyskane uprawnienia

Osoba ubiegająca się o prawo jazdy podejmując szkolenie we wpisanym do rejestru ośrodku szkolenia kierowców pozostaje w uprawnionym zaufaniu, że jest to podmiot działający legalnie i podlegający stosownemu nadzorowi państwowemu.
Wyrok NSA z 23.6.2016 r., I OSK 2445/14
iusmain    logogww

W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia NSA skarżąca w sierpniu 2007 r. wystąpiła do Prezydenta Miasta L. o wydanie prawa jazdy kategorii B, załączając niezbędne dokumenty, w tym m.in. zaświadczenie o ukończeniu szkolenia podstawowego. W następstwie zdania również egzaminu teoretycznego i praktycznego, Prezydent Miasta L. orzekł o wydaniu skarżącej prawa jazdy kategorii B.

W październiku 2013 r. do Urzędu Miejskiego w L. wpłynęło prawomocne postanowienie SR w L., na podstawie którego orzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci zaświadczeń o ukończeniu szkolenia dla osób ubiegających się o prawo jazdy, gdyż poświadczały one nieprawdę, a zatem pochodziły z przestępstwa. Wśród powyższych dowodów rzeczowych znajdowało się również zaświadczenie o ukończeniu szkolenia przez skarżącą. Dołączono również zapadły w tej sprawie wyrok SR w L., w którym uznano M.K. za winnego wystawienia poświadczającego nieprawdę wskazanego wyżej zaświadczenia. W rezultacie wznowienia przez Prezydent Miasta L. z urzędu postępowania, organ uchylił swoją decyzję o wydaniu skarżącej prawa jazdy kategorii B i orzekł o odmowie wydania wnioskowanego uprawnienia, wskazując w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z 5.1. 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j Dz.U. z 2016 r. poz. 627 ze zm.; dalej jako: KierujPojU), prawo jazdy może być wydane osobie po spełnieniu wszystkich przesłanek wymienionych w tym przepisie, w tym odbycia szkolenia wymaganego dla uzyskania danej kategorii (pkt 3). W przedmiotowej sprawie zaś fakt odbycia szkolenia potwierdza przedłożone zaświadczenie, które okazało się fałszywe.

Skarżąca wniosła na powyższą decyzję odwołanie, podnosząc, że w chwili rozpoczęcia kursu i długo po jego ukończeniu nie była świadoma, że szkoła nauki jazdy nie miała uprawnień do prowadzenia kursów, a wydane przez nią zaświadczenia są nielegalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Skarżąca wniosła na powyższą decyzję skargę do WSA we Wrocławiu, domagając się uchylenia decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Sąd uznał za nieuprawnione stanowisko organu, że skarżąca, która przedłożyła poświadczające nieprawdę zaświadczenie o odbytym szkoleniu, automatycznie nie ukończyła kursu, a w konsekwencji nie spełniła jednej z pięciu obligatoryjnych przesłanek umożliwiających wydanie jej prawa jazdy, zawartej w art. 11 ust. 1 pkt 3 KierujPojU. Podkreślił, że skarżąca odbyła teoretyczne i praktyczne szkolenie wymagane do uzyskania prawa jazdy kategorii B, a następnie zdała z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do NSA wniosło SKO w L.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w świetle obwiązujących przepisów osoba ubiegająca się o prawo jazdy, podejmując szkolenie we wpisanym do rejestru ośrodku szkolenia kierowców, pozostaje w uprawnionym zaufaniu, że jest to podmiot działający legalnie i podlegający stosownemu nadzorowi państwowemu. Osoba ubiegająca się o prawo jazdy może zatem zakładać, że zaświadczenie, jakie zostanie jej wydane po ukończeniu szkolenia zgodnie z harmonogramem, będzie dokumentem uprawniającym ją najpierw do przystąpienia do egzaminu państwowego, a następnie do wydania prawa jazdy. Sąd podkreślił, iż zaufanie, o którym mowa, podlega ochronie z punktu widzenia zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, wywodzonej z klauzuli demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji).

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przedmiotowej sprawie należało udzielić silniejszej ochrony zaufaniu jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Sąd podkreślił, że skarżąca nie miała jakichkolwiek podstaw do przypuszczenia, że szkolenie, jakie odbywała w ośrodku szkolenia kierowców, było szkoleniem niezgodnym z obowiązującymi przepisami. Miała prawo działać w oparciu o założenie, że ośrodek szkolenia kierowców, który uzyskał stosowny wpis do rejestru, a także jest nadzorowany przez starostę, działa w pełni legalnie i odbyte tam szkolenie da jej możliwość przystąpienia do egzaminu państwowego i następnie do ubiegania się o wydanie prawa jazdy. Na podstawie powyższego zaświadczenia skarżąca została dopuszczona do egzaminu na prawo jazdy. Przyznane następnie – po złożeniu tego egzaminu – prawo jazdy stało się słusznie nabytym prawem skarżącej, objętym konstytucyjną zasadą ochrony praw nabytych. Jego odebranie byłoby możliwe wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, spełniających kryteria proporcjonalności. Tymczasem – w ocenie NSA – prawo to odebrano skarżącej – po kilku latach – wyłącznie na skutek zaniedbań organów władzy publicznej, które nie dopełniły prawidłowo ciążących na nich obowiązków nadzorczych. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, iż kontrola ośrodków szkolenia kierowców powinna odbywać się regularnie (przynajmniej raz w roku) i obejmować m.in. sprawdzenie, czy osoby wykonujące szkolenia posiadają odpowiednie kwalifikacje. Weryfikacja uprawnień instruktorów nauki jazdy jest zadaniem państwa, nie można tego wymagać od osób uczestniczących w kursach. Od takich osób można wymagać co najwyżej zachowania staranności polegającej na sprawdzeniu, czy sam ośrodek szkolenia kierowców jest wpisany do odpowiedniego rejestru, za czym idzie domniemanie, że jest to podmiot działający zgodnie z prawem, w szczególności zatrudniający wykwalifikowanych instruktorów.

Komentarz

W przedmiotowej sprawie administracyjnej doszło do „przerzucenia” na jednostkę negatywnych konsekwencji zaniechań władzy publicznej we właściwym sprawowaniu nadzoru nad placówkami szkolącymi kierowców. Skarżąca uzyskała zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, na podstawie którego została dopuszczona do egzaminu na prawo jazdy, a następnie uzyskała prawo jazdy – po czym prawo to jej odebrano po kilku latach, na skutek wystąpienia okoliczności, na które nie miała żadnego wpływu. Taka sytuacja nie powinna mieć miejsca w demokratycznym państwie prawa, opierającym się na lojalności państwa względem obywatela oraz zaufaniu obywatela do państwa i jego instytucji. Jest to tym bardziej rażące, że skarżąca w żaden sposób nie przyczyniła się do powstania stanu naruszenia prawa, a mimo to – po sześciu latach – odebrano jej prawo słusznie nabyte na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej.

r.pr. Marlena Kruszyńska-Kośmicka

GWW Woźny i Wspólnicy Sp. k.



 

Przetestuj System Legalis

 
Zadzwoń:
22 311 22 22
Koszt połączenia wg taryfy operatora.
lub zostaw nam swój numer telefonu
i adres e-mail, a skontaktujemy się z Tobą:

W polu numeru telefonu należy stosować wyłącznie cyfry (min. 9).


Wyślij

Wydawnictwo C.H.Beck
ul. Bonifraterska 17
00-203 Warszawa
Tel: 22 311 22 22
E-mail: legalis@beck.pl
NIP: 522-010-50-28, KRS: 0000155734
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy
w Warszawie Kapitał Spółki: 88 000 zł

Zasady przetwarzania danych osobowych