Stan faktyczny

Podstawą wydania wyroku było skierowanie od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie apelacji do Sądu Apelacyjnego w Warszawie w sprawie o zaniechanie czynów nieuczciwej konkurencji i złożenie oświadczeń, polegających na: używaniu automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego wobec klientów Powoda i bez ich zgody; nakłanianiu klientów Powoda do rozwiązania umowy; stosowaniu nieuczciwych praktyk rynkowych polegających na uciążliwym i niewywołanym działaniem albo zaniechaniem konsumenta, nakłanianiem ich do nabycia usług; przesyłaniu niezamówionej informacji handlowej skierowanej do oznaczonego odbiorcy będącego osobą fizyczną za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Powód i Pozwany są przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi działającymi jako operatorzy ruchomej publicznej sieci telekomunikacyjnej oraz dostawcami usług telekomunikacyjnych świadczonych z wykorzystaniem tych sieci. W okresie od 2.4.2014 r. do 4.6.2014 r. Pozwany wysyłał do klientów Powoda wiadomości sms o następującej treści: „Czy zgadzasz się na kontakt doradcy w celu przedstawienia propozycji przeniesienia numeru do (…) M.? W przypadku zgody odpisz Tak na ten SMS (opł. wg cennika)”. Abonenci Powoda nie wyrazili uprzednio zgody na przesłanie im tego typu propozycji oraz informacji handlowych. Ponadto pracownicy Pozwanego kontaktowali się telefonicznie z osobami, które pozytywnie odpowiedziały na wiadomości sms i nakłaniali rozmówcę aby rozwiązał umowę z Powodem lub jej nie przedłużał. W trakcie rozmów wskazywano na korzyści związane z przeniesieniem numeru do sieci Pozwanego, których nie oferowano nowym klientom Pozwanego. Ostatecznie do Pozwanego odeszło 3341 klientów Powoda.

4 moduły Systemu Legalis z Bazą prawa i orzecznictwa od 150 zł netto/m-c Sprawdź

Stanowisko Sądu I instancji

SO oddalił powództwo w części, w której Powód żądał nakazania Pozwanemu złożenia oświadczeń o odpowiedniej treści i formie. Sąd uznał zachowanie Pozwanego za czyn nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z 16.4.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1010 ze zm., dalej jako: ZNKU) poprzez wysyłanie wiadomości tekstowych sms do abonentów sieci Powoda oraz następującym następnie kontakcie telefonicznym. Wiadomości sms skierowane do abonamentów sieci Powoda, w których mowa jest o „przeniesieniu numeru” do sieci Pozwanego, co, zgodnie z art. 71a w zw. z art. 71 ust. 1 ustawy z 16.7.2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1954; dalej jako: PrTelekom18), jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy z Powodem oraz zawarciem jej z Pozwanym. Sąd uznał, że Pozwany, przy nakłanianiu klientów Powoda do zmiany operatora, którzy nie byli dobrani przypadkowo, użył automatycznego systemu wywołującego, przy pomocy którego wysłał 5.177.957 wiadomości sms. Działania te zostały podjęte przez Pozwanego w celu uzyskania przez niego korzyści lub spowodowania u Powoda szkody.

SO stwierdził także naruszenie art. 3 ust 1 ZNKU w zw. z art. 172 ust. 1 PrTelekom18. Wiadomości wysyłane przez Pozwanego do klientów Powoda były formą marketingu bezpośredniego w rozumieniu art. 172 ust. 1 PrTelekom18, co stanowiło instrument do przeprowadzenia akcji smsowej. Informacja marketingowa nie przybrała postaci komunikatów skierowanych do nieoznaczonego kręgu odbiorców, lecz do poszczególnych, konkretnych, wybranych klientów Powoda.

SO uznał, że doszło do stosowania praktyk nieuczciwych określonych w art. 9 pkt 3 ustawy z 23.8.2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2070 ze zm.; dalej jako: NieuczPraktRynkU). Wykorzystano środki porozumiewania się na odległość w celu nakłaniania klientów do rezygnacji z usług Powoda na rzecz usług świadczonych przez Pozwanego. Zachowanie z art. 9 pkt 3 NieuczPraktRynkU jest zakazane jako tzw. spamming, czyli przesyłanie niezamówionej informacji handlowej. SO słusznie uznał, że przesyłanie niezamówionej korespondencji jest zakazane niezależnie od jej treści, a decydujące znaczenie ma sam fakt przesłania bez zgody usługobiorcy-konsumenta korespondencji. Dodatkowo SO stwierdził naruszenie art. 3 ust. 1 ZNKU w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z 18.7.2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 123; dalej jako: ŚwiadUsłElektU19), przez wysyłanie wiadomości sms do klientów i nakłanianie do zmiany operatora.

Stanowisko Sądu II instancji

SA przyjął jako swoje własne ustalenia faktyczne poczynione przez SO. SA wskazał, że filarami gospodarki rynkowej jest wolność działalności gospodarczej, a także związana z nią swoboda umów w związku z czym nieodłącznym elementem gospodarki rynkowej jest walka przedsiębiorców o klienta, a także uzyskiwanie nowych klientów, którzy wcześniej pozostawali w relacjach gospodarczych z przedsiębiorcą, którego działalność ma charakter konkurencyjny. Z drugiej jednak strony istotnym jest aby walka przedsiębiorców o klientów pozostawała uczciwa. Uczciwe przejmowanie klientów powinno być wynikiem atrakcyjności własnej oferty, natomiast niedopuszczalne jest zniechęcenie klientów do poprzedniego kontrahenta. Działania marketingowe i reklamowe, w tym zachęty do nawiązania współpracy z danym podmiotem, nie wyczerpują znamion czynu nieuczciwej konkurencji, gdy są zgodne z dobrym obyczajem i z prawem, a także z zasadami uczciwej konkurencji i swobody działalności gospodarczej. Oferowanie własnych towarów i usług – także kontrahentom innych przedsiębiorców – jest zwykłym elementem konkurencji w gospodarce rynkowej. W takim ujęciu również proponowanie zawarcia umowy osobie, która już zawarła umowę na dostawę tych samych towarów lub usług z innym przedsiębiorcą, a przez to nakłanianie tej osoby do rozwiązania umowy z dotychczasowym kontrahentem, nie jest naganne. Jednak jeśli nakłanianie do rozwiązania umowy będzie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami i zagrozi lub naruszy interes innego przedsiębiorcy lub klienta (art. 3 ust. 1 ZNKU) oraz jest dokonywane w celu przysporzenia korzyści sobie lub osobom trzecim albo szkodzenia przedsiębiorcy (art. 12 ust. 2 ZNKU) może być uznane za czyn nieuczciwej konkurencji. Istotnym jest również podkreślenie przez SA, że „nakłanianie” identyfikuje delikt, czyli zachowania celowe, zmierzające do doprowadzenia do zniechęcenia klienta do podmiotu z którym dotychczas wiązała go umowa, przy czym sposób w jaki owo nakłanianie się odbywa nie jest oparty jedynie na atrakcyjności własnej oferty.

SA stwierdził, że czyn Pozwanego wypełniał znamiona nakłaniania do rozwiązania umowy z Powodem w celu przysporzenia sobie korzyści.Pozwany o możliwości przeniesienia do niego numerów klientów Powoda nie informował w reklamie powszechnie dostępnej, ale poprzez sms przesłany do ponad 5 milionów abonentów Powoda, co potwierdza, że celem Pozwanego było nakłonienie klientów Powoda do rozwiązania umowy z dotychczasowym operatorem i nawiązania jej z Pozwanym, a więc chodziło o przysporzenie korzyści Pozwanemu. SA wskazał, że działanie Pozwanego polegające już tylko na przesyłaniu do klientów Powoda smsów jest sprzeczne z prawem z kilku względów, a wobec tego, przy udowodnionym zagrożeniu interesów Powoda, stanowi czyn z art. 3 ust. 1 ZNKU. Jednocześnie podzielił ocenę SO, że systemy elektroniczne zostały wykorzystane do wysyłania informacji w celu marketingu bezpośredniego. Pojęcie to obejmuje wszelkie formy reklamy i promocji, w ramach których materiały o takiej zawartości kierowane są bezpośrednio do zidentyfikowanego podmiotu lub podmiotów przy użyciu usług łączności elektronicznej. Sąd Apelacyjny wskazał, że smsy zostały wysłane do klientów Powoda właśnie w celu marketingu bezpośredniego. Na podstawie analizy treści smsów SA przyjął, że zawierały one nie tylko propozycję kontaktu, ale przede wszystkim informację o celu tego kontaktu, tzn. przeniesieniu numeru do Pozwanego i w ten sposób w ocenie SA do promowania Pozwanego dochodziło. SA nie dopatrzył się czynu Pozwanego naruszającego art. 9 pkt 3 NieuczPraktRynkU. Wskazał, że nie można stwierdzić, że opisane przez Powoda działanie Pozwanego było uciążliwe, gdyż sprowadzało się ono do wysłania jednej wiadomości typu sms. Powyższe nie przekreśla kwalifikacji zachowania Pozwanego jako wypełniającego znamiona z art. 3 ust. 1 ZNKU.

Omawiany wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 12.12.2019 r. (VII AGa 1567/18, Legalis) odnosi się zachowań na rynku telekomunikacyjnym. W rozpoznawanej sprawie w ramach kampanii informacyjnej doszło do zachęcania abonentów konkurenta do zrezygnowania z usług. Wskazane zachowanie zostało zakwalifikowane jako czyn nieuczciwej konkurencji na podstawie art. 12 ust. 2 ZNKU. Wskazany czyn nieuczciwej konkurencji polega na nakłanianiu do określonych działań, niewykonywania umowy lub nienależytego wykonania umowy, a także rozwiązania umowy, a jest skierowany do określonych podmiotów, klientów przedsiębiorcy lub innych osób związanych z nim umową i jego celem jest przysporzenia korzyści sobie lub osobom trzecim albo szkodzenia przedsiębiorcy. SA słusznie podkreślił, iż elementem gospodarki rynkowej jest walka przedsiębiorców o klienta, a także uzyskiwanie nowych klientów, którzy wcześniej pozostawali w relacjach gospodarczych z przedsiębiorcą, którego działalność ma charakter konkurencyjny. Należy jednak odróżnić nieuczciwe nakłanianie od zgodnego z prawem prezentowania atrakcyjności własnej oferty. Znamieniem deliktu z art. 12 ust. 2 ZNKU jest „nieuczciwe nakłanianie”, czyli celowe zachowanie, zmierzające do zniechęcenia klienta do podmiotu z którym dotychczas wiązała go umowa, które odbywa się w sposób dyskryminujący konkurenta. Nakłanianie jest deliktem nieuczciwej konkurencji, gdy towarzyszą mu zachęty zmierzające do rozwiązania umowy przez oferowanie specjalnych bonusów za zmianę usługodawcy wraz z deklaracją pokrycia kosztów związanych z przedwczesnym rozwiązaniem umowy z dotychczasowych operatorem.

Wszystkie aktualności n.ius® po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Przetestuj. Sprawdź