Stan faktyczny

M.Z. został zatrudniony w „A.” sp. z o.o. na podstawie umowy o pracę. Strony stosunku pracy zawarły dodatkowo umowę użyczenia samochodu osobowego do celów służbowych, na mocy której pracownik mógł również korzystać z auta w celach prywatnych. Koszty z tym związane miał ponosić pracownik, który w umowie użyczenia wyraził zgodę na potrącenie z miesięcznego wynagrodzenia kosztów używania pojazdu do celów prywatnych wyliczonych w oparciu o uzgodnioną stawkę kilometrową. Gdy pracodawca wypowiedział M.Z. umowę o pracę, złożył mu również oświadczenie o potrąceniu ponad 6,5 tys. zł tytułem kosztów używania samochodu służbowego do celów prywatnych z wynagrodzenia należnego za ostatnie dwa miesiące pracy. Kwotę potrącenia pracodawca wyliczył na podstawie zestawienia podróży pracownika odbytych poza godzinami pracy oraz w dni wolne od pracy przy użyciu systemu GPS zamontowanego w aucie.

4 moduły Systemu Legalis z Bazą prawa i orzecznictwa od 150 zł netto/m-c Sprawdź

Inspektor pracy nakazał pracodawcy wypłacić M.Z. niewypłaconą część wynagrodzenia wskazując, że pracodawca może dokonywać potrąceń z wynagrodzenia za pracę innych niż wymienione w art. 87 KP tylko za zgodą pracownika wyrażoną na piśmie. W ocenie inspektora pracy za zgodę taką nie można było uznać postawienia w umowie użyczenia pojazdu do celów służbowych, w którym określona została stawka służąca do obliczania należności, nie zaś skonkretyzowana kwota jaka zostanie pracownikowi potrącona.

„A.” sp. z o.o. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie dowodziła, że pracownik wyraził zgodę na potrącenie w formie pisemnej, w sposób świadomy i wyraźny. Miał więc świadomość konsekwencji używania pojazdu służbowego dla celów prywatnych oraz wiedzę co do wielkości swojego długu, który podlegał potrąceniu. Ilość przejechanych kilometrów była rejestrowana i naliczana za pomocą nadajnika GPS, a więc w sposób obiektywny i rzetelny, eliminując jakąkolwiek dowolność po stronie pracodawcy, zaś ustalona jednolita stawka pozwalała na wyliczenie należności.

Stanowiska WSA i NSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę pracodawcy. W ocenie Sądu nie można skutecznie umówić się o potrącenie wierzytelności pracodawcy, która może ewentualnie powstać w przyszłości. Taka umowa jest pozbawiona przedmiotu, czyli wierzytelności, która ma podlegać potrąceniu. Pracodawca nie mógł więc bez zgody pracownika dokonać potrąceń z jego wynagrodzenia za pracę, a w związku z tym wynagrodzenie pracownika powinno mu zostać wypłacone w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną pracodawcy uznając, że zgoda pracownika, o której mowa w art. 91 KP, nie może być „blankietowa”, czyli dokonana bez odniesienia się do konkretnej, znanej już należności oraz do skonkretyzowanej kwoty (zob. wyrok SN z 3.8.2012 r., I BP 2/12, Legalis; wyrok SN z 5.5.2004 r., I PK 529/03, Legalis). Pracownik musi więc objąć swoją wolą wyrażaną na piśmie konkretną kwotę, która powstała, została jednoznacznie ustalona i zakomunikowana mu zanim dojedzie do wyrażenia zgody. W uzasadnieniu wyroku podkreślono, że przyjęte rozumienie art. 91 KP pozostaje w związku z funkcją jaką spełnia wynagrodzenie w życiu pracownika i jego rodziny. Służy ono zaspokajaniu jego podstawowych potrzeb socjalnych, dlatego pracownik może wyrazić zgodę na dobrowolne potrącenie należności do takiej wysokości, która pozwoli mu z pozostałej części (lub posiadanych oszczędności) utrzymać się do wypłaty wynagrodzenia za kolejny okres pracy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgoda pracownika na potrącenie kosztów używania samochodu służbowego do celów prywatnych z wynagrodzenia za pracę nie mogła więc wywrzeć skutku prawnego. Istota możliwości potrącenia, o którym mowa w art. 91 § 1 KP, sprowadza się do obejmowania świadomością i wolą pracownika konkretnej kwoty, o którą ma zostać pomniejszone jego wynagrodzenie. Zgoda na zasady ustalenia należności w przyszłości nie odpowiada hipotezie tego przepisu.

Wszystkie aktualności n.ius® po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Przetestuj. Sprawdź