Zagadnienie prawne
Pozwany w sprawie o zapłatę szpital wojewódzki wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego od niekorzystnego dla siebie wyroku II instancji.
Domagał się rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, wyrażającego się w pytaniu o możliwość potraktowania polecenia Ministra Zdrowia z 4.9.2020 r. (dalej: „polecenie z 4.9.2020 r.”), którego adresatem był Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), jako źródła prawa powszechnie obowiązującego, rodzącego obowiązek działania po stronie określonych podmiotów leczniczych, a w konsekwencji jako źródła roszczeń osoby współpracującej wobec podmiotu leczniczego.
Na wypadek odpowiedzi twierdzącej pozwany sformułował dodatkową wątpliwość, czy wysokość świadczenia wypłacanego przez podmiot leczniczy na rzecz osoby udzielającej świadczeń zdrowotnych może być proporcjonalnie obniżona na podstawie wskazanych bliżej we wniosku kryteriów.
Zwrócił także uwagę – w tym samym kontekście – na potrzebę wykładni art. 10a ust. 1 ustawy z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych i wywołanych nimi sytuacji kryzysowych – przepis ten obecnie już nie obowiązuje (Dz.U. z 2020 r. poz. 374) i art. 415 KC.
Tło sprawy
Skarga kasacyjna została wniesiona przez pozwany szpital w sprawie o zapłatę z powództwa lekarki pracującej w tym szpitalu na kontrakcie.
Powódka pracowała w pozwanym szpitalu od lipca 2020 r. na oddziale neurologicznym/udarowym. Pełniła także dyżury w izbie przyjęć, SOR i innych oddziałach. Wszyscy pacjenci mieli wykonywany test w kierunku zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Jeśli wynik był dodatni, powódka dokonywała diagnostyki i podejmowała decyzję o ewentualnej hospitalizacji.
Szpital wojewódzki był zakwalifikowany jako szpital II poziomu zabezpieczenia.
We wrześniu 2020 r. Minister Zdrowia wydał NFZ polecenie przekazania podmiotom leczniczym tzw. dodatkowego świadczenia, tj. dodatkowych środków finansowych dla osób wykonujących zawód medyczny, uczestniczących w udzielaniu świadczeń zdrowotnych i mających bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem lub zakażeniem wirusem SARS-CoV-2. Polecenie zostało zmienione w listopadzie 2020 r.
Powódka miała bezpośredni kontakt z zakażonymi wirusem, którzy przebywali na oddziale neurologicznym.
Powódka otrzymała jednorazowo dodatek covidowy za maj 2021 r. Pomimo że w pozostałych miesiącach również spełniła warunki do wypłaty dodatkowego świadczenia, nie został on jej wypłacony.
Wobec tego wezwała Szpital do zapłaty na jej rzecz 100 000 zł tytułem odszkodowania w związku z zaniechaniem polegającym na braku zgłoszenia powódki do NFZ jako osoby uprawnionej do otrzymania dodatku do wynagrodzenia dla lekarzy w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych osobom chorym lub podejrzanym o zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Szpital odmówił zapłaty, dlatego powódka wystąpiła przeciwko niemu z powództwem.
Sąd I instancji zasądził na jej rzecz kwotę 100 000 zł wraz z odsetkami. Pozwany wniósł apelację, podnosząc zarzut nierozpoznania istoty sprawy, a także zarzuty materialne i procesowe. Sąd II instancji, po rozpoznaniu apelacji szpitala, oddalił apelację.
Sąd uznał, że pozwany błędnie zinterpretował postanowienia umowy z NFZ i zaniechał zgłoszenia powódki jako osoby uprawnionej do dodatku covidowego. Zaniechanie to było bezprawne i zawinione oraz doprowadziło do pozbawienia powódki należnego świadczenia. Zaistnienie adekwatnego związku przyczynowego między zdarzeniem wywołującym szkodę a zawinionym zachowaniem pozwanego przejawiającym się w niezgłoszeniu powódki jako osoby uprawnionej do otrzymania dodatku covidowego także nie mogło budzić wątpliwości.
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Wskazał, że:
- kwestia charakteru prawnego polecenia Ministra Zdrowia z 4.9.2020 r. nie stanowi novum i była przedmiotem analizy w orzecznictwie Sądu Najwyższego – polecenie nie mogło być kwalifikowane jako źródło prawa pracy w rozumieniu art. 9 KP, natomiast stanowiło akt wewnętrzny (art. 93 Konstytucji RP), nakładający określone obowiązki na NFZ;
- polecenie nie stanowiło podstawy prawnej obowiązku podmiotu leczniczego do wypłaty dodatkowego świadczenia zatrudnionym przez niego członkom personelu medycznego – obowiązek pozwanego szpitala mógł natomiast powstać dopiero na skutek działań NFZ podjętych w wykonaniu polecenia z 4.9.2020 r.;
- odnosząc się do dopuszczalności obniżenia dodatku covidowego, Sąd Najwyższy wskazał, że zagadnienie to zostało sformułowane jedynie jako konsekwencja odpowiedzi twierdzącej na pierwszą część pytania – to uniemożliwiało odniesienie się do niego na etapie orzekania w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
- SN wskazał jednak, że w sprawach pracowniczych przesądzono, iż świadczenie przewidziane poleceniem z 4.9.2020 r. ma charakter specyficznego świadczenia na rzecz osób wykonujących zawód medyczny i spełniających warunki do jego nabycia, finansowanego ze środków publicznych i o określonej wysokości – z tych względów nie jest dopuszczalne jego proporcjonalne obniżenie w zależności od godzin pracy w bezpośrednim kontakcie z pacjentem z podejrzeniem zakażenia lub zakażonym wirusem SARS-CoV-2;
- pozostałe pytania i rozważania skarżącego nie doprowadziły do wniosku, że przedstawione wątpliwości interpretacyjne wykraczają poza typowe problemy wykładni prawa występujące w procesie sądowym.
Ostatecznie więc uznano, że sformułowane zagadnienie prawne nie jest nowe i nie ma znaczenia dla rozwoju prawa. W przypadku skargi kasacyjnej wymagane jest przedstawienie problemu w sposób abstrakcyjny, ale związany z konkretną sprawą. Konieczne jest także wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen tego samego zagadnienia. Tylko w takich warunkach mogą istnieć podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W przeciwnym razie, jak w niniejszej sprawie, brak jest podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Postanowienie SN – Izba Cywilna z 10.4.2026 r., I CSK 2210/25, Legalis
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →
