Pełnomocnictwo w postaci elektronicznej

Ustawa z 5.8.2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1172) wprowadza możliwość udzielenia pełnomocnictwa procesowego w postaci elektronicznej. Może zostać one opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Wyraźna regulacja w tym zakresie powinna rozwiać dotychczasowe wątpliwości dotyczące dopuszczalności udzielenia pełnomocnictwa procesowego w przedmiotowej postaci.

Nowy wymóg formalny pisma procesowego

Mając na uwadze zmienione brzmienie art. 126 § 3 KPC, w piśmie procesowym, do którego dołączane jest pełnomocnictwo albo jego uwierzytelniony odpis, należy podać numer wpisu pełnomocnika na właściwą listę, w przypadku gdy pismo to jest wnoszone przez pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym.

Zmiany w zakresie doręczeń między profesjonalnymi pełnomocnikami

Rozszerzono katalog pism wyłączonych z bezpośrednich doręczeń, zawarty w art. 132 § 11 KPC. Wśród pism, które należy złożyć w sądzie z odpisami dla strony przeciwnej, znalazły się również interwencja, zmiana powództwa oraz zarzut potrącenia.

Ponadto, usunięty został wynikający z art. 132 § 1 KPC wymóg zamieszczenia w treści pisma procesowego wniesionego do sądu w toku sprawy przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego oraz Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej oświadczenia o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu za pośrednictwem operatora, o którym mowa w art. 165 § 2 KPC. Brak zawarcia przedmiotowego oświadczenia skutkował dotąd zwrotem pisma bez wzywania do usunięcia tego braku.

Obowiązek bezpośrednich doręczeń pomiędzy profesjonalnymi pełnomocnikami został utrzymany. Zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 132 § 1 KPC, w razie wątpliwości co do dochowania tego obowiązku, sąd może, na wniosek albo z urzędu, zażądać dowodu nadania pisma procesowego za pośrednictwem operatora, o którym mowa w art. 165 § 2 KPC, lub dowodu doręczenia. W razie nieprzedstawienia w wyznaczonym terminie dowodów, o których mowa w zdaniu drugim, pismo procesowe podlega zwrotowi.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Bezpośrednie doręczenia za pośrednictwem portalu informacyjnego

Kolejną nowością jest wprowadzenie możliwości zrealizowania obowiązku bezpośredniego doręczenia odpisu pisma procesowego, o którym mowa w art. 132 § 1 KPC, poprzez wniesienie do sądu pisma procesowego za pośrednictwem portalu informacyjnego oraz uzyskanie przez wnoszącego dokumentu potwierdzającego przekazanie tego pisma drugiej stronie. Stanowi o tym art. 132 § 14 KPC.

Co istotne, powyższe uprawnienie, zgodnie z art. 132 § 15 KPC, ma dotyczyć również pism procesowych wnoszonych w toku sprawy do sądu w inny sposób niż za pośrednictwem portalu informacyjnego.

Stosownie do treści art. 132 § 16 KPC, w razie wątpliwości co do przekazania pisma procesowego drugiej stronie za pośrednictwem portalu informacyjnego sąd może, na wniosek albo z urzędu, zażądać dowodu przekazania tego pisma drugiej stronie. W razie nieprzedstawienia dowodu przekazania pisma procesowego drugiej stronie w wyznaczonym terminie pismo to podlega zwrotowi.

W art. 132 § 18 KPC została zawarta delegacja ustawowa w zakresie rozporządzenia określającego sposób bezpośredniego wzajemnego doręczania odpisów pism procesowych z załącznikami pomiędzy adwokatami, radcami prawnymi, rzecznikami patentowymi lub Prokuratorią Generalną Rzeczypospolitej Polskiej za pośrednictwem portalu informacyjnego oraz ich elektroniczną postać, w tym wymagania dotyczące dokumentów składanych w postaci elektronicznej, jak również treść dokumentu w postaci elektronicznej potwierdzającego przekazanie pisma procesowego drugiej stronie, mając na względzie skuteczność ich bezpośredniego wzajemnego doręczania, konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania, a także ochronę praw osób, którym te pisma są doręczane.

W projekcie rozporządzenia wykonawczego przewidziano, że bezpośrednie, wzajemne doręczenia pism i załączników za pośrednictwem portalu informacyjnego dokonuje się przez umieszczenie pisma z załącznikami w module „Moje doręczenia”.

W przypadku wskazanym w art. 132 § 14 KPC przekazanie pisma z załącznikami do modułu „Moje doręczenia” adresata następuje automatycznie po dodaniu w metryce pisma w module „Biura Podawczego” jako adresata właściciela konta i wywołaniu funkcji „Złóż pismo” albo po wniesieniu pisma poprzez wybór adresata i wywołanie funkcji „Przekaż pismo”.

Natomiast w przypadku wskazanym w art. 132 § 15 KPC przekazanie odpisu pisma do modułu „Moje doręczenia” adresata następuje poprzez:

  1. dokonanie uwierzytelnienia,
  2. oznaczenie rodzaju pisma poprzez dokonanie wyboru z listy rozwijanej w portalu informacyjnym,
  3. wypełnienie metryki pisma albo zatwierdzenie metryki wygenerowanej automatycznie na podstawie danych pochodzących z portalu informacyjnego,
  4. umieszczenie pisma w module „Biuro Podawcze”,
  5. dołączenie załączników, o ile są one przekazywane z zachowaniem zgodności pomiędzy numeracją i nazewnictwem załączników w piśmie oraz w portalu informacyjnym,
  6. wywołanie funkcji „Złóż pismo” w module „Biuro Podawcze”.

W projekcie rozporządzenia wykonawczego określono, że rozmiar załącznika wnoszonego za pośrednictwem portalu nie może przekraczać 100 MB. Natomiast w załączniku nr 1 do rozporządzenia wskazano dopuszczalne formaty danych dla pism procesowych i załączników składanych za pośrednictwem portalu informacyjnego.

Kierowanie do mediacji w sprawach budowlanych

Do przepisów o postępowaniu w sprawach gospodarczych dodany został art. 4583a KPC. Przewiduje on, że w sprawach z umów o roboty budowlane oraz ze ściśle związanych z procesem budowlanym umów służących wykonaniu robót budowlanych sąd przed posiedzeniem przygotowawczym albo pierwszym posiedzeniem wyznaczonym na rozprawę kieruje strony do mediacji.

Obowiązku tego nie stosuje się do spraw podlegających rozpoznaniu w postępowaniu upominawczym, elektronicznym postępowaniu upominawczym albo postępowaniu nakazowym. W przypadku gdy po wydaniu nakazu zapłaty wniesiono sprzeciw w postępowaniu upominawczym albo zarzuty w postępowaniu nakazowym, sąd przed posiedzeniem przygotowawczym albo pierwszym posiedzeniem wyznaczonym na rozprawę kieruje strony do mediacji.

Zgodnie z art. 4583a § 3 KPC, po skierowaniu stron do mediacji sąd podejmuje czynności służące do przygotowania posiedzenia przygotowawczego albo rozprawy.

Wprowadzenie powyższego rozwiązania zostało skorelowane ze zmianą treści art. 103 § 2 i 3 KPC. W dotychczasowym brzmieniu art. 103 § 2 KPC zawierający katalog naruszeń uprawniających sąd do „włożenia na stronę lub interwenienta” obowiązku zwrotu kosztów, wywołanych ich niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem odwoływał się m.in. do oczywiście nieuzasadnionej odmowy poddania się mediacji. Ta część przepisu została skreślona. Natomiast do treści art. 103 § 3 KPC dodany został pkt 11. W konsekwencji, jeżeli strona bez uzasadnionej przyczyny odmówiła poddania się mediacji, sąd może, niezależnie od wyniku sprawy, włożyć na tę stronę obowiązek zwrotu kosztów w części wyższej, niż nakazywałby to wynik sprawy, a nawet zwrotu kosztów w całości.

Zatwierdzenie ugody

Zmianie uległa właściwość sądu, do którego kieruje się wniosek o zatwierdzenie ugody w ramach mediacji prowadzonej na podstawie umowy o mediację. Dotychczas właściwy do jej zatwierdzenia był sąd, który byłby właściwy do rozpoznania sprawy według właściwości ogólnej lub wyłącznej. Zgodnie ze znowelizowanym art. 18313 § 1 KPC, właściwy jest sąd rejonowy właściwy ze względu na miejsce zawarcia ugody, chyba że strony w ugodzie wskażą inny sąd rejonowy. W braku tych podstaw właściwy jest sąd rejonowy miejsca zamieszkania albo siedziby wnioskodawcy.

W art. 18313 § 11 KPC wskazano, że do wniosku dołącza się protokół mediacji oraz ugodę, chyba że została ona zamieszczona w protokole mediacji, a w przypadku wniosku wniesionego za pośrednictwem portalu informacyjnego – dokumenty w postaci elektronicznej opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo poświadczone elektronicznie odpisy tych dokumentów.

Zmianie uległa również treść art. 18314 § 21 KPC. Wskutek nowelizacji, sądem właściwym do zatwierdzenia ugody zawartej przed mediatorem dotyczącej roszczeń objętych różnymi postępowaniami sądowymi właściwy jest sąd wskazany przez strony, przy czym jeżeli postępowania prowadzą sądy różnego rzędu – właściwy jest sąd wyższego rzędu.

Wszystkie aktualności n.ius® po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Kup online, korzystaj od razu! Sprawdź

Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →