Doręczenia za pośrednictwem Portalu Informacyjnego (PI) odbywały się jednokierunkowo – od sądu do profesjonalnych pełnomocników czy prokuratorów. 1 marca się to zmieniło. Od tego dnia także adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, Prokuratoria Generalna RP lub prokurator będą mogli wnieść niektóre pisma za pośrednictwem portalu. Ich katalog zawiera art. 1251 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego.
Są to: zgłoszenie się do udziału w sprawie, zawiadomienie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa procesowego, zawiadomienia o zmianie miejsca zamieszkania (o których mowa w art. 136 § 1, 4 i 5 oraz art. 3871 KPC), oświadczenie w przedmiocie zgody na mediację, wniosek o przeprowadzenie posiedzenia zdalnego, apelacja, zażalenie, skarga na orzeczenie referendarza sądowego, pisma procesowe w toku postępowań wywołanych wniesieniem apelacji, wniosek o doręczenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem (oraz pismo uzupełniające braki formalne takiego wniosku), wniosek o nadanie klauzuli wykonalności oraz o wydanie odpisu prawomocnego orzeczenia.
Przez pierwszy rok wnoszenie wyżej wymienionych pism przez profesjonalnych pełnomocników będzie fakultatywne, natomiast od 1 marca 2027 r. stanie się obowiązkowe.
Co ważne, zgodnie z art. 1253 § 2 KPC inne pisma wniesione za pośrednictwem portalu albo wniesione przez inną osobę nie będą wywoływać skutków prawnych. Nadawca takiego pisma zostanie o tym powiadomiony. Przy czym, jak czytamy w uzasadnieniu, dotyczy to zarówno sytuacji, gdy za pośrednictwem PI zostanie wniesione pismo, które nie jest wymienione w ustawie, jak też takie, które formalnie jest dopuszczalne „ale zawiera dodatkowo treści wykraczające poza ustawowy katalog”. W tej ostatniej sytuacji część pisma zostanie uznana za wniesioną bezskutecznie.
– Nowelizacja przewiduje też rozwiązania na wypadek problemów technicznych w działaniu PI. Jeżeli załącznik do pisma procesowego, ze względu na jego właściwości (np. parametry techniczne), nie będzie mógł zostać wniesiony przez portal, konieczne będzie jego złożenie w sądzie w tradycyjny sposób (uprawdopodobniając okoliczność braku możliwości wniesienia drogą elektroniczną), w terminie trzech dni od dnia wniesienia pisma procesowego – tłumaczy adwokat Żaneta Napora-Paluchowska z kancelarii KRYSIK LAW.
A co gdy nastąpi awaria systemu, akurat w ostatnim dniu terminu na wniesienie pisma?
– W takiej sytuacji pismo należy wnieść najpóźniej w następnym dniu po dniu, w którym przywrócono dostępność portalu, niebędącym dniem wolnym od pracy ani sobotą. Jednocześnie konieczne będzie uprawdopodobnienie w piśmie procesowym ograniczeń w dostępności PI – dodaje ekspertka.
Jeśli chodzi o postępowania karne, to możliwość wnoszenia do sądu pism drogą elektroniczną przez profesjonalnych uczestników postępowań dotyczy tylko postępowania odwoławczego. W ten sposób będzie można wnieść wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, apelację czy zażalenie oraz odpowiedzi na nie, a także dalsze pisma w toku postępowania apelacyjnego lub zażaleniowego.
Warto pamiętać, że ani w postępowaniu karnym, ani cywilnym nie funkcjonują akta cyfrowe. A to oznacza, że pisma wnoszone za pośrednictwem PI będą drukowane celem załączenia do akt sprawy. Rozwiązanie to ma charakter przejściowy i będzie obowiązywać do czasu pełnego wdrożenia systemu akt cyfrowych (prace nad nim trwają).
– Jak widać, proces cyfryzacji postępowań cywilnych jest w toku, na tym etapie dotyczy jedynie profesjonalnych pełnomocników, wydaje się więc, że do całkowitego zastąpienia akt papierowych aktami cyfrowymi wciąż jeszcze długa droga. Niemniej jest to wyraźny krok w kierunku usprawnienia komunikacji z sądem, co jest kluczowe dla stron procesu – komentuje Żaneta Napora-Paluchowska.
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →
