• Projekt przewiduje zawężenie katalogu organizacji i podmiotów uprawnionych do uzyskania wsparcia w ramach programu budownictwa socjalnego i komunalnego, tak aby bezzwrotne granty trafiały do podmiotów posiadających status organizacji pożytku publicznego albo odpowiednio długi staż działalności w obszarze pomocy społecznej.
  • Jednocześnie nowelizacja eliminuje błąd konstrukcyjny w przepisie dotyczącym ustalania opłaty dziennej za udostępnienie pomieszczeń służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych studentów i doktorantów, zastępując nieprawidłowe odwołanie do wartości odtworzeniowej lokalu właściwym wskaźnikiem przeliczeniowym kosztu odtworzenia 1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych.
  • Projekt zakłada również umożliwienie wykorzystania niewykorzystanych środków programu „Stop Smog” na finansowanie premii w ramach programu TERMO oraz dostosowanie terminologii ustawowej do aktualnego brzmienia Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Cel projektowanych zmian

Zasadniczym celem projektowanej regulacji jest doprecyzowanie zasad funkcjonowania programu budownictwa socjalnego i komunalnego (dalej: BSK), w szczególności w zakresie katalogu beneficjentów uprawnionych do uzyskania bezzwrotnego finansowego wsparcia z Funduszu Dopłat.

Projektodawca wskazuje, że dotychczasowe przepisy – w brzmieniu nadanym ustawą z 10.12.2020 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa (Dz.U. z 2021 r. poz. 11) – umożliwiły ubieganie się o środki również podmiotom nieposiadającym statusu organizacji pożytku publicznego, co w praktyce doprowadziło do zwiększenia liczby wniosków składanych przez podmioty niedysponujące odpowiednim doświadczeniem.

Drugim istotnym celem projektu jest usunięcie problemów interpretacyjnych związanych z obowiązującym brzmieniem art. 7c ust. 3a ustawy z 8.12.2006 r. o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 304; dalej: FinWspLokBezdU). W ocenie projektodawcy obecny przepis zawiera błąd logiczny, ponieważ odwołuje się do wartości odtworzeniowej lokalu, mimo że dla prawidłowego ustalenia opłaty dziennej powinien być stosowany wskaźnik przeliczeniowy kosztu odtworzenia 1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych.

Trzeci cel regulacji pozostaje związany z zapewnieniem ciągłości finansowania przedsięwzięć modernizacyjnych i remontowych realizowanych w ramach programu TERMO. Ustawodawca zmierza bowiem do umożliwienia wykorzystania środków pozostających na rachunku Funduszu Termomodernizacji i Remontów, które pierwotnie były przeznaczone na przedsięwzięcia niskoemisyjne w ramach programu „Stop Smog”, lecz wobec zakończenia nowych naborów nie będą już spożytkowane zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem.

Zakres projektowanych zmian

Projekt obejmuje trzy zasadnicze obszary regulacyjne: doprecyzowanie katalogu beneficjentów programu BSK, korektę błędów konstrukcyjnych w przepisach dotyczących ustalania opłat oraz zapewnienie możliwości efektywnego wykorzystania środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów. Ponadto zmiany mają charakter dostosowawczy w zakresie terminologii, wynikający z aktualizacji Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Szkolenia zakresu prawa budowlanego i nieruchomości – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Szczegółowy zakres zmian

Ograniczenie katalogu beneficjentów wsparcia

Projektowany art. 6ab FinWspLokBezdU wprowadza nowe kryteria dostępu do środków dla organizacji pozarządowych oraz podmiotów, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z 24.4.2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1338). Zgodnie z projektowaną regulacją finansowego wsparcia na przedsięwzięcia, o których mowa w art. 4 i art. 6 FinWspLokBezdU, będzie udzielać się wyłącznie tym podmiotom, które posiadają status organizacji pożytku publicznego albo w okresie co najmniej 3 lat poprzedzających złożenie wniosku prowadziły działalność w zakresie pomocy społecznej obejmującej wsparcie w codziennym funkcjonowaniu osób potrzebujących takiego wsparcia, w szczególności z uwagi na trudną sytuację życiową, wiek, niepełnosprawność lub chorobę, albo działalność w zakresie pomocy osobom bezdomnym.

Zmiana ta ma bezpośrednio ograniczyć ryzyko nieprawidłowego przygotowania i realizacji przedsięwzięć finansowanych ze środków publicznych. W uzasadnieniu wskazano, że po podniesieniu poziomu bezzwrotnego finansowego wsparcia do 80% kosztów przedsięwzięcia obserwowano wzrost liczby wniosków składanych przez nowopowstałe organizacje, które nie zawsze dysponowały odpowiednim doświadczeniem organizacyjnym i merytorycznym do realizacji inwestycji obejmujących prace budowlane, koordynację procesu inwestycyjnego oraz późniejsze świadczenie usług społecznych.

Korekta sposobu obliczania opłat

Projekt przewiduje zmianę art. 7c ust. 3a FinWspLokBezdU poprzez zastąpienie wyrazów „wartości odtworzeniowej lokalu obliczonej zgodnie z art. 9 ust. 8” wyrazami „wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych, o którym mowa w art. 2 pkt 12”. Jak wskazano w uzasadnieniu, dotychczasowe brzmienie przepisu prowadziło do błędu logicznego, ponieważ wartość odtworzeniowa lokalu stanowi już iloczyn jego powierzchni użytkowej i właściwego wskaźnika przeliczeniowego, przez co obecna redakcja przepisu mogła prowadzić do nieprawidłowego podwójnego uwzględniania powierzchni.

Celem tej zmiany jest wskazanie prawidłowego sposobu obliczania wysokości opłaty dziennej za udostępnienie pomieszczenia służącego zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych studentów i doktorantów. Projektodawca podkreśla, że liczba metrów kwadratowych powierzchni mieszkalnej przypadającej na studenta lub doktoranta powinna być mnożona przez wskaźnik przeliczeniowy kosztu odtworzenia, a nie przez wartość odtworzeniową lokalu, co pozwoli usunąć zgłaszane w praktyce wątpliwości interpretacyjne.

Wykorzystanie środków z programu „Stop Smog”

Projekt wprowadza zmianę w art. 25 ustawy z 21.11.2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1419) poprzez dodanie ust. 3, który umożliwia przeznaczenie niewykorzystanych środków programu „Stop Smog” na finansowanie premii termomodernizacyjnych, premii remontowych, premii MZG, premii kompensacyjnych i premii powodziowych w ramach programu TERMO.

W uzasadnieniu wskazano, że na koniec grudnia 2025 r. w Funduszu Termomodernizacji i Remontów pozostawało ok. 147,7 mln zł niewykorzystanych środków, które mogą ulec zmianie jedynie wskutek ewentualnego aneksowania wcześniej zawartych umów. Jednocześnie w 2025 r. w okresie styczeń-lipiec złożono 1276 wniosków o wsparcie z Funduszu Termomodernizacji i Remontów na łączną kwotę 292,9 mln zł, a wysokie zainteresowanie wsparciem doprowadziło do czasowego wstrzymania przyjmowania wniosków przez Bank Gospodarstwa Krajowego od 8.8.2025 r.

Projektodawca wskazuje, że przy utrzymaniu popytu na poziomie zbliżonym do roku 2025 zapotrzebowanie na wsparcie w 2026 r. może sięgnąć ok. 503 mln zł, podczas gdy ustawa budżetowa na 2026 r. przewiduje zasilenie Funduszu kwotą 331 mln zł. W tym kontekście przekierowanie niewykorzystanych środków z programu „Stop Smog” ma umożliwić sfinansowanie znacznie większej liczby przedsięwzięć bez konieczności angażowania dodatkowych środków z budżetu państwa.

Dostosowanie terminologii do KPO

Zmiany w art. 2 pkt 15 i 16 oraz w art. 22a ust. 3 pkt 3 i art. 22f ust. 1 FinWspLokBezdU, a także w art. 7 ust. 1 ustawy z 29.9.2022 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających poprawę warunków mieszkaniowych (Dz.U. 2022 r. poz. 2456), mają charakter dostosowawczy i wynikają z aktualizacji nazw inwestycji w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności po IV rewizji KPO.

W szczególności dotychczasowe określenia „Poprawa efektywności energetycznej w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych” oraz „Inwestycje w energooszczędne budownictwo mieszkaniowe dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach” zastępuje się nazwami „Inwestycje w poprawę efektywności energetycznej wielorodzinnych budynków mieszkalnych” oraz „Inwestycje w projekty mieszkaniowe”. Zmiany te nie ingerują w zakres przedmiotowy wsparcia ani zasady jego udzielania, lecz mają zapewnić spójność ustaw krajowych z dokumentami programowymi KPO.

Etap legislacyjny

Projekt przewiduje zróżnicowane terminy wejścia w życie przepisów. Zasadą jest wejście ustawy w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, natomiast art. 1 pkt 2 oraz art. 4 ust. 1 mają wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Takie zróżnicowanie vacatio legis ustawodawca uzasadnia potrzebą zapewnienia czasu na zapoznanie się z nowymi wymogami przez organizacje pozarządowe i podmioty, które będą chciały ubiegać się o wsparcie na nowych zasadach. Jednocześnie pozostałe przepisy mają wejść w życie niezwłocznie, aby jak najszybciej umożliwić wykorzystanie środków na potrzeby programu TERMO oraz usunąć wątpliwości interpretacyjne związane ze stosowaniem przepisów dotyczących ustalania opłat i aktualizacji terminologii ustawowej.

Wszystkie aktualności n.ius® po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Kup online, korzystaj od razu! Sprawdź

Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →