Dobre wieści dla banków. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił kolejną skargę kasacyjną fiskusa, który odmawia im prawa do kosztów podatkowych związanych z system wsparcia dla kredytobiorców.
Na ratunek klientom
Konkretnie chodziło o ekstra wpłaty na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (FWK). We wniosku o interpretację bank wyjaśnił, że jego działalność obejmuje m.in. obsługę portfela udzielonych w przeszłości konsumentom kredytów hipotecznych w złotych i w walutach. Instytucja tłumaczyła, że w związku z tym może być zobowiązana do dokonywania wpłat na FWK na mocy art. 16a ust. 1 ustawy z 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i są w trudnej sytuacji finansowej.
Oprócz tych wpłat podstawowych w 2022 r. musiała wpłacić do FWK dodatkowe na mocy art. 89 ust. 1 ustawy z 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom. Bank nie kwestionował, że wartość podstawowych wpłat nie może stanowić jego kosztów uzyskania przychodów. Wynika to bowiem wprost z wyłączenia z art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT. Za to nie był już przekonany, że prawo do kosztów zostało wykluczone w przypadku tej dodatkowej, epizodycznej wpłaty wynikającej z art. 89 ust. 1 ustawy z 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom. Dlatego o potwierdzenie korzystnego dla siebie stanowiska wystąpił do fiskusa.
Ten prawa do kosztów w spornym przypadku się jednak nie dopatrzył. W ocenie urzędników nie ma żadnych podstaw do różnicowania wpłat dokonywanych na podstawie ustawy o wsparciu kredytobiorców z 2015 r. i ustawy o finansowaniu społecznościowym z 2022 r. Wpłaty te zasilają przecież ten sam fundusz, a środki służą temu samemu celowi. Jak podkreślał fiskus, ustawodawca wyraźnie w art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT wyłączył wpłaty na FWK z kosztów uzyskania przychodów. W konsekwencji odpowiedział, że wpłata dodatkowa, tak jak i podstawowa, nie może zostać zaliczona przez bank do kosztów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
Inaczej do problemu podszedł jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Gdańsku. Zauważył, że ustawodawca wprowadził dwa rodzaje opłat, które ponoszone są przez banki udzielające kredytów mieszkaniowych.
Pierwsza, zwana podstawową, ponoszona jest na podstawie art. 16a ust. 1 tzw. ustawy o wsparciu z 2015 r. Druga dodatkowa wynikała zaś z uchwalonej znacznie później usta- wy o finansowaniu z 2022 r. Fiskus ma rację, że obie opłaty wykazują szereg cech wspólnych, ale zdaniem WSA nie przekłada się to na wyłączenie z kosztów.
Brak konsekwencji
Sąd zauważył, ustawodawca nie zdecydował się na nowelizację art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, w celu rozszerzenia wyłączenia także o sporną opłatę dodatkową. Ta bierność musi zaś przemawiać za brakiem ograniczenia zaliczenia spornych wpłat w koszty. Zwłaszcza że, zachowanie zasad konstytucyjnych, w tym tzw. racjonalnego ustawodawcy nie pozwala na zastosowanie analogii na niekorzyść podatników.
Różne świadczenia
Ostatecznie wygraną banku przypieczętował NSA. Również nie dopatrzył się podstaw do wyłączenia spornych wpłat z kosztów. Zauważył, że pogląd ten jest już potwierdzony w orzecznictwie, głównie WSA.
Zdaniem NSA stanowisko to potwierdza też literalne brzmienie przepisów. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT nie uważa się za koszty wpłat na FWK, o których mowa w art. 16a ust. 1 ustawy z 2015 r. o wsparciu kredytobiorców. Są to więc konkretne wpłaty, a nie wszystkie na fundusz.
NSA nie kwestionował, że wpłaty podstawowe i dodatkowe służą realizacji podobnych celów i posiadają elementy wspólne. Trudno też dociec, co stało za brakiem nowelizacji przepisów podatkowych w tym zakresie, czy był to celowy zabieg. Niemniej oba świadczenia są odrębne i nie mogą być utożsamiane dla celów rozliczeń podatkowych. Wyrok jest prawomocny.
Sygnatura akt: II FSK 559/25
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →
