O porozumieniu poinformowała w czwartek szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen.
– Z zadowoleniem przyjmuję porozumienie polityczne w sprawie naszego Digital Omnibus dotyczącego AI. Zapewnia ono proste, przyjazne innowacjom środowisko dla rozwoju europejskiego ekosystemu sztucznej inteligencji. Jednocześnie wzmacniamy ochronę obywateli – podkreśliła na platformie X szefowa KE.
Z kolei przewodnicząca Parlamentu Europejskiego Roberta Metsola zwróciła uwagę, że uzgodniony nad ranem pakiet Omnibusa AI oznacza uproszczenie i usprawnienie, które ułatwi firmom wdrażanie innowacji poprzez redukcję niepotrzebnej biurokracji. – To ważny krok we wzmacnianiu europejskiej konkurencyjności – zaznaczyła Metsola.
Kluczowa zmiana dotyczy terminów wejścia w życie wymogów dla systemów AI wysokiego ryzyka. Systemy wykorzystujące biometrię, a także związane m.in. z infrastrukturą krytyczną, edukacją, zatrudnieniem będą musiały spełniać nowe wymogi od 2.12.2027 r. Systemy AI będące komponentami bezpieczeństwa objętymi unijnymi przepisami sektorowymi – dopiero od 2.8.2028 r. Pierwotny termin dla obu kategorii przypadał na 2.8.2026 r. Firmy i instytucje wypuszczające na rynek AI lub z nich korzystające dostały więc dodatkowy czas na dostosowanie się do nowych obowiązków.
Mniej biurokracji
Porozumienie upraszcza przepisy AI Act, by ograniczyć biurokrację. Jednocześnie jednak wzmacnia ochronę przed niektórymi zastosowaniami sztucznej inteligencji – chodzi o zakaz generowania przy użyciu AI materiałów w formie obrazów, filmów lub dźwięków przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci oraz intymnych wizerunków możliwej do zidentyfikowania osoby bez jej zgody. Zakaz obejmuje zarówno wprowadzanie takich systemów na rynek UE, jak i ich wykorzystywanie do tworzenia tego rodzaju treści. Firmy mają czas na dostosowanie systemów do 2.12.2026 r.
Porozumienie wypracowano w trwających do czwartkowego świtu tzw. trilogu, czyli nieformalnych negocjacjach między Parlamentem Europejskim, Radą UE i Komisją Europejską. Ma ono jednak charakter wstępny – przed wejściem w życie wymaga formalnego przyjęcia przez instytucje, co ma nastąpić przed 2.8.2026 r. Poprawki w ramach pakietu AI Omnibus są odpowiedzią na skargi europejskiego biznesu, który ostrzega, że nadmiar regulacji utrudnia mu konkurowanie z firmami technologicznymi z USA i Azji.
Tego samego dnia – 2.12.2026 r. – wejdą również w życie obowiązki dotyczące znakowania treści generowanych przez AI (watermarking). Chodzi o oznaczanie treści takich jak np. obrazy, filmy lub dźwięki w sposób umożliwiający ich automatyczne rozpoznanie jako sztucznie wygenerowanych. Widoczne etykiety będą wymagane przy deepfake’ach i materiałach politycznych, natomiast ukryte znaczniki w metadanych mają umożliwić wykrycie manipulacji.
Organ nadzoru
W Polsce Sejm pracuje nad ustawą, która ma powołać Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI) – organ nadzoru nad rynkiem AI. Znajdą się w niej przedstawiciele UOKiK, KNF, KRRiT i UKE. Ustawa wprowadzi też tzw. piaskownice regulacyjne, czyli kontrolowane środowiska, w których firmy będą mogły testować technologie.
Nowe przepisy dadzą też obywatelom prawo do skargi, a KRiBSI uzyska uprawnienia interwencyjne. W sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia nowy urząd będzie mógł wycofać niebezpieczny system AI w ciągu siedmiu dni.
Opinia dla „Rzeczpospolitej”
Julia Porębska
prawnik w kancelarii Peak Legal
Pomimo przesunięcia terminu stosowania przepisów dotyczących systemów AI wysokiego ryzyka oraz transparentności na 2.12.2026 r., już od 2.8.2026 r. rozpocznie się stosowanie zasadniczej części AI Actu. W tym roku zaczną obowiązywać m.in. przepisy dotyczące ustanowienia przez państwa członkowskie organów nadzoru rynku i organów notyfikujących, funkcjonowania krajowych piaskownic regulacyjnych AI, zasad nakładania kar administracyjnych i egzekwowania AI Actu, a także obowiązków związanych z rejestrowaniem części systemów AI w unijnej bazie danych. Ma to istotne znaczenie praktyczne dla stosowanych już obecnie przepisów dotyczących zakazanych praktyk AI z art. 5 AIAct, takich jak np. scoring społeczny czy niektóre zastosowania biometrii. Same zakazy obowiązują już od lutego 2025 r., natomiast wraz z ustanowieniem właściwych organów krajowych możliwe będzie pełne ich egzekwowanie oraz nakładanie kar.
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →
