W uzasadnieniu weta wobec nowelizacji ustawy z 11.4.2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1653; dalej: UstRolU) Prezydent RP wskazał, że w ten sposób chroni interes polskich rolników i uniemożliwia masowy wykup polskiej ziemi. Jego zdaniem zaproponowane przez rząd rozwiązania „prowadzą do drastycznego ograniczenia kontroli państwowej nad obrotem polską ziemią rolną. Proponowane rozwiązania są szczególnie niebezpieczne dla mniejszych gospodarstw rolnych, które w wyniku zaostrzającej się konkurencji mogłyby zostać wypchnięte z rynku”.

Projekt miał doprecyzować przepisy

Zawetowana ustawa była częścią rządowego pakietu deregulacyjnego dotyczącego prawa gospodarczego i administracyjnego. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, celem zmian było poprawienie warunków prowadzenia działalności gospodarczej oraz zwiększenie pewności prawa. Projektodawcy zwracali uwagę, że obowiązujące regulacje od dawna wywołują problemy interpretacyjne w zakresie przekształceń przedsiębiorców posiadających nieruchomości rolne. Źródłem wątpliwości był przede wszystkim brak definicji przedsiębiorcy w UstRolU.

W praktyce pojawiały się rozbieżności dotyczące tego, czy pojęcie to obejmuje wyłącznie jednoosobową działalność gospodarczą prowadzoną przez osobę fizyczną, czy również spółki handlowe.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Zmiana formy prawnej a „nabycie” nieruchomości

Nowelizacja przewidywała zmianę tylko dwóch przepisów:

  • art. 2a ust. 3 pkt 14 UstRolU miał otrzymać brzmienie: w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą albo spółki cywilnej w spółkę handlową na podstawie przepisów KSH;
  • art. 4 ust. 1 pkt 4 lit. c UstRolU miał otrzymać brzmienie: przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą albo spółki cywilnej w spółkę handlową na podstawie przepisów KSH.

Zaproponowano więc jednoznaczne wskazanie, że wyjątki i uprawnienia przewidziane w tych przepisach dotyczą przedsiębiorców będących osobami fizycznymi oraz spółek cywilnych przekształcanych w spółki handlowe.

Autorzy projektu podkreślali, że przekształcenie jednej spółki handlowej w inną spółkę handlową nie oznacza nabycia nieruchomości rolnej. W uzasadnieniu odwołano się do zasady kontynuacji wynikającej z art. 553 KSH, zgodnie z którą spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej. Dochodzi więc wyłącznie do zmiany formy organizacyjno-prawnej prowadzenia działalności.

Zdaniem autorów projektu w takich przypadkach nie było podstaw do uzyskiwania zgody Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa ani stosowania prawa nabycia nieruchomości przez KOWR, ponieważ nie dochodziło do zmiany właściciela majątku. To prawo służy natomiast wtedy, gdy przekształceniu podlega przedsiębiorca będący osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą.

Odmienne rozumienie celu regulacji

W uzasadnieniu projektu nowelizacji wskazywano, że proponowane rozwiązania miały uprościć procesy korporacyjne, ograniczyć zbędne formalności oraz obniżyć koszty reorganizacji działalności gospodarczej.

Zmiany miały również uporządkować praktykę stosowania przepisów i wyeliminować rozbieżności pojawiające się w działalności organów oraz uczestników obrotu. Projektodawcy podkreślali przy tym, że nowelizacja nie ingerowała w podstawowe zasady ochrony nieruchomości rolnych ani w główne kompetencje KOWR.

Wszystkie aktualności n.ius® po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Kup online, korzystaj od razu! Sprawdź

Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →