Projekt zmian w zamówieniach publicznych – rażąco niska cena, wyższe wpisy i elektronizacja

Cel i ratio legis projektowanych zmian

Z uzasadnienia projektu wynika, że zasadniczym celem nowelizacji jest poprawa efektywności systemu zamówień publicznych poprzez usprawnienie procedur odwoławczych oraz ograniczenie zjawisk prowadzących do wydłużania postępowań o udzielenie zamówienia publicznego. Projektodawca wskazuje, że stale rosnąca liczba odwołań wnoszonych do Prezesa KIO powoduje coraz większe obciążenie organizacyjne systemu oraz przekłada się na opóźnienia w zawieraniu umów i realizacji inwestycji publicznych.

W uzasadnieniu podkreślono również, że obowiązujące wysokości wpisów od odwołań od wielu lat nie były waloryzowane, co przy rosnącym poziomie inflacji prowadzi do ich realnego obniżenia. Zdaniem projektodawcy sprzyja to zwiększaniu liczby odwołań, w tym również odwołań składanych instrumentalnie lub w sprawach o ograniczonym znaczeniu dla przebiegu postępowania zakupowego.

Projekt ma ponadto ograniczyć rozbieżności interpretacyjne pojawiające się w orzecznictwie KIO oraz zwiększyć jednolitość stosowania przepisów PrZamPubl przez zamawiających, wykonawców oraz organy kontrolne.

Wysokość wpisów od odwołań

Jednym z najistotniejszych elementów projektu jest zmiana zasad ustalania wysokości wpisów od odwołań wnoszonych do KIO. Projekt przewiduje zarówno waloryzację obecnych kwot wpisów, jak i wprowadzenie nowych mechanizmów ustalania ich wysokości w postępowaniach dotyczących największych zamówień publicznych.

W uzasadnieniu wskazano, że obecny poziom wpisów nie odpowiada realiom ekonomicznym oraz nie odzwierciedla skali kosztów związanych z prowadzeniem postępowań odwoławczych. W przypadku zamówień o najwyższej wartości planowane jest powiązanie wysokości wpisu ze średnią wartością zamówień danego rodzaju.

Zmiany te będą wymagały wydania nowego rozporządzenia wykonawczego określającego wysokość wpisów od odwołań, rodzaje kosztów postępowania odwoławczego oraz limity tych kosztów.

Zmiany dotyczące rażąco niskiej ceny

Projekt przewiduje również zmiany w przepisach dotyczących wyjaśniania rażąco niskiej ceny oferty. Jak wskazano w uzasadnieniu, zarzuty dotyczące nieprawidłowej oceny rażąco niskiej ceny należą obecnie do najczęściej podnoszonych podstaw odwołań kierowanych do KIO.

Planowane zmiany mają doprecyzować zasady związane z ciężarem dowodu zarówno na etapie postępowania odwoławczego przed KIO, jak i na etapie postępowania skargowego przed sądem zamówień publicznych. Celem projektowanych regulacji jest ograniczenie sporów interpretacyjnych oraz zwiększenie przewidywalności rozstrzygnięć.

Elektronizacja i usprawnienie postępowań odwoławczych

Projekt zakłada dalszą elektronizację procedur związanych z rozpatrywaniem odwołań. W szczególności planowane jest, aby rozprawy i posiedzenia wyznaczone jako zdalne odbywały się wyłącznie przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, bez fizycznej obecności stron i uczestników postępowania na sali rozpraw.

Projekt przewiduje również usprawnienie obiegu korespondencji kierowanej do KIO. Strony i uczestnicy postępowania będą zobowiązani do wskazywania jednego adresu do doręczeń elektronicznych oraz jednego adresu poczty elektronicznej. Rozwiązanie to ma ograniczyć liczbę przetwarzanej korespondencji i usprawnić organizację pracy Izby.

Dodatkowo zamawiający mają zostać zobowiązani do przekazywania do KIO – bez odrębnego wezwania – informacji służących weryfikacji przesłanek formalnych wniesienia odwołania.

Zmiany dotyczące organizacji pracy KIO

Projekt obejmuje również zmiany organizacyjne dotyczące funkcjonowania KIO. Planowane jest umożliwienie Prezesowi KIO upoważniania członków Izby do wykonywania określonych czynności należących do kompetencji Prezesa.

Projekt doprecyzowuje także rolę wiceprezesa KIO poprzez wyraźne wskazanie, że wykonuje on zadania związane z funkcjonowaniem Izby stale, a nie wyłącznie podczas nieobecności Prezesa KIO.

Uchwały rozstrzygające rozbieżności w orzecznictwie

W związku z pojawiającymi się rozbieżnościami w orzecznictwie KIO projekt przewiduje wprowadzenie nowej instytucji uchwał zgromadzenia ogólnego Izby. Uchwały te mają służyć rozstrzyganiu rozbieżności interpretacyjnych występujących w orzecznictwie.

Projekt zakłada również, że członkowie KIO przy orzekaniu będą zobowiązani uwzględniać treść takich uchwał. Rozwiązanie to ma zwiększyć jednolitość orzecznictwa oraz ograniczyć liczbę odwołań wynikających z niejednolitej praktyki interpretacyjnej.

Nowe kompetencje Prezesa UZP

Projekt przewiduje rozszerzenie kompetencji Prezesa UZP w zakresie zapewniania jednolitego stosowania przepisów PrZamPubl.

Prezes UZP będzie mógł wydawać:

Nowe kompetencje mają służyć ograniczeniu rozbieżności interpretacyjnych oraz ujednoliceniu praktyki stosowania przepisów przez zamawiających i organy kontrolne.

Kontrola uprzednia zamówień współfinansowanych ze środków UE

Projekt zakłada także waloryzację progów kwotowych warunkujących obowiązek przekazywania Prezesowi UZP dokumentacji postępowań do obligatoryjnej kontroli uprzedniej w przypadku zamówień współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej.

Zdaniem projektodawcy zmiana ta ma usprawnić proces udzielania zamówień publicznych finansowanych ze środków unijnych oraz przyspieszyć wydatkowanie funduszy europejskich.

Etap legislacyjny

Projekt został wpisany do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Organem odpowiedzialnym za opracowanie projektu jest Prezes Urzędu Zamówień Publicznych. Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów określono na IV kwartał 2026 r.

Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →