Kluczowe zmiany

  • określenie krajowej architektury systemu Eurodac, w tym powierzenie Komendantowi Głównemu Policji roli Centralnego Organu Technicznego Eurodac,
  • wskazanie organów uprawnionych do dokonywania wpisów, wglądu do danych oraz występowania o porównanie danych biometrycznych lub alfanumerycznych z danymi Eurodac,
  • uregulowanie zasad pobierania, przesyłania, aktualizowania, oznaczania i usuwania danych oraz praw osób, których dane są przetwarzane w systemie.

Charakter systemu Eurodac

Eurodac jest ogólnoeuropejską bazą danych daktyloskopijnych osób ubiegających się o ochronę międzynarodową oraz cudzoziemców zatrzymanych w związku z nielegalnym przekroczeniem zewnętrznych granic Unii Europejskiej. System pierwotnie służył ustalaniu państwa odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o azyl. Obecnie pozostaje przede wszystkim narzędziem azylowo-migracyjnym, choć może być również wykorzystywany w razie uzasadnionego podejrzenia, że sprawca przestępstwa terrorystycznego lub innego poważnego przestępstwa wystąpił o ochronę międzynarodową. Funkcje związane z azylem i migracją mają jednak charakter wiodący względem dodatkowego wykorzystania systemu przez organy ścigania.

Centralny Organ Techniczny Eurodac i NAP Eurodac

Komendant Główny Policji pełni rolę Centralnego Organu Technicznego Eurodac, zwanego COT Eurodac. Wyznacza w tym celu komórkę organizacyjną Komendy Głównej Policji oraz zapewnia obsługę krajowego punktu dostępu przy pomocy NAP Eurodac i COT Eurodac. Komendant Główny Policji jest również administratorem informacji, w tym danych osobowych, przetwarzanych za pośrednictwem krajowego punktu dostępu.

NAP Eurodac jest wyznaczoną komórką organizacyjną w strukturze Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji. Do jego zadań należy m.in. przetwarzanie danych na potrzeby systemu, przesyłanie danych, weryfikowanie wyników porównań danych biometrycznych, przekazywanie danych właściwym organom oraz wykonywanie porównań na potrzeby ochrony porządku publicznego. COT Eurodac odpowiada za techniczne funkcjonowanie, utrzymanie i bezpieczeństwo krajowego punktu dostępu oraz współpracę z agencją eu-LISA.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Dostęp organów do danych Eurodac

Dostęp bezpośredni w celu dokonywania wpisów przysługuje Policji, Straży Granicznej oraz Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Straż Graniczna ma także dostęp bezpośredni w celu wglądu do danych w związku z rozpatrywaniem wniosku o wydanie zezwolenia na podróż w systemie ETIAS oraz w celu przekazania danych do państw trzecich.

Szerszy katalog podmiotów przewidziano dla wniosków o porównanie danych na potrzeby ochrony porządku publicznego. Uprawnienie to przysługuje Policji, Straży Granicznej, CBA, ABW, Agencji Wywiadu, Żandarmerii Wojskowej, Służbie Ochrony Państwa, Krajowej Administracji Skarbowej oraz Służbie Kontrwywiadu Wojskowego. Jednostki operacyjne tych organów występują za pośrednictwem organu weryfikującego, który sprawdza spełnienie warunków określonych w normach unijnych.

Pobieranie danych biometrycznych i termin 48 godzin

Ustawa rozdziela zadania Straży Granicznej, Policji oraz Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w zakresie pobierania danych biometrycznych od poszczególnych kategorii osób zgodnie z normami unijnymi. Dane są przekazywane do NAP Eurodac w celu porównania z danymi znajdującymi się w systemie albo zapisania ich w systemie Eurodac.

Zestawy danych przesyła się drogą elektroniczną niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 48 godzin od pobrania danych biometrycznych. Każdy zestaw zawiera unikalny numer identyfikujący, stanowiący element numeru referencyjnego. W razie równoczesnej rejestracji tej samej osoby na różnych podstawach prawnych organ nadaje oddzielny numer referencyjny dla każdej kategorii rejestracji.

Obowiązek osoby i ochrona jej praw

Osoba objęta obowiązkiem rejestracji musi umożliwić pobranie danych biometrycznych. W przypadku odmowy właściwy organ poucza ją o obowiązku oraz o możliwości użycia środków przymusu bezpośredniego. Jeżeli odmowa trwa nadal, funkcjonariusze Policji lub Straży Granicznej mogą użyć środków przymusu na zasadach określonych w ustawie z 24.5.2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 244).

Ustawa przewiduje również obowiązki informacyjne. Osoba, której dane dotyczą, może wystąpić o dostęp do danych osobowych zapisanych w Eurodac, ich sprostowanie, uzupełnienie, usunięcie albo ograniczenie przetwarzania. W razie odmowy sprostowania lub usunięcia danych organ powinien przekazać wyjaśnienie oraz pouczenie o możliwości wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych lub sądu.

Rejestry i kontrola dostępu

Komendant Główny Policji prowadzi rejestr operacji przetwarzania danych przeprowadzonych w systemie Eurodac i Wizowym Systemie Informacyjnym. W rejestrze odnotowuje się każdy przypadek dostępu do danych lub wykorzystania danych poprzez krajowy punkt dostępu, w tym cel dostępu, datę i godzinę, dane użyte do zapytania, dane otrzymane z systemu oraz identyfikatory organu i użytkownika.

Organy uprawnione do korzystania z systemu prowadzą także rejestry osób upoważnionych do wprowadzania danych do Eurodac lub pobierania danych z systemu. Dostęp użytkowników indywidualnych do WUI jest powiązany z obowiązkiem wcześniejszego szkolenia.

Wszystkie aktualności n.ius® po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Kup online, korzystaj od razu! Sprawdź

Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →