Voucher zamiast zwrotu za odwołaną imprezę turystyczną

Cel i ratio legis ustawy

Nowelizacja stanowi odpowiedź na doświadczenia ostatnich lat związane z funkcjonowaniem rynku usług turystycznych w sytuacjach kryzysowych. Bezpośrednim impulsem do jej uchwalenia były wydarzenia na Bliskim Wschodzie, w szczególności konflikt zbrojny rozpoczęty pod koniec lutego 2026 r., który doprowadził do zakłócenia realizacji wielu imprez turystycznych oraz konieczności ewakuacji podróżnych z regionu. Jednocześnie ważne są doświadczenia z okresu pandemii COVID-19, kiedy czasowe wprowadzenie możliwości korzystania z voucherów okazało się rozwiązaniem akceptowanym zarówno przez organizatorów turystyki, jak i przez znaczną część podróżnych.

W uzasadnieniu wskazano, że obowiązujące przepisy przewidują co do zasady obowiązek zwrotu podróżnemu wszystkich wpłaconych środków w terminie 14 dni od odstąpienia od umowy albo jej rozwiązania z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności. W sytuacjach obejmujących jednocześnie dużą liczbę imprez turystycznych może to prowadzić do poważnego zagrożenia płynności finansowej organizatorów turystyki. Nowa regulacja ma stworzyć rozwiązanie pozwalające zachować równowagę pomiędzy ochroną praw podróżnych a zapewnieniem stabilności przedsiębiorców działających na rynku usług turystycznych.

Nowe rozwiązanie nie zastępuje dotychczasowych mechanizmów przewidzianych w ustawie z 24.11.2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 925; dalej: ImprTurU) ani zasad funkcjonowania Turystycznego Funduszu Pomocowego. Stanowi natomiast dodatkowy instrument, z którego strony umowy będą mogły skorzystać wyłącznie w sytuacjach szczególnych, gdy minister właściwy do spraw turystyki wyda stosowny komunikat potwierdzający wystąpienie nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności.

Voucher zamiast zwrotu środków

Najważniejszą zmianą jest dodanie do ImprTurU nowych art. 47a i 47b regulujących zasady stosowania voucherów turystycznych.

Zgodnie z nowymi przepisami, jeżeli impreza turystyczna nie zostanie zrealizowana z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności, organizator turystyki będzie mógł przyznać podróżnemu voucher na poczet przyszłej imprezy turystycznej. Warunkiem zastosowania tego rozwiązania będzie wydanie przez ministra właściwego do spraw turystyki komunikatu, o którym mowa w art. 15kc ust. 14 ustawy z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 764) oraz wyrażenie zgody przez podróżnego. Oznacza to, że przyjęcie vouchera będzie miało charakter całkowicie dobrowolny i nie będzie mogło zostać narzucone klientowi przez organizatora turystyki.

Przyjęcie vouchera wywoła jednocześnie określone skutki prawne. Oświadczenie podróżnego o odstąpieniu od umowy albo oświadczenie organizatora turystyki o rozwiązaniu umowy stanie się bezskuteczne, a strony będą kontynuowały istniejący stosunek prawny, dokonując jedynie odpowiedniej modyfikacji jego treści przed realizacją nowej imprezy turystycznej. W praktyce oznacza to odejście od modelu polegającego na rozwiązaniu dotychczasowej umowy i zawarciu nowej umowy na rzecz zmiany już istniejącego zobowiązania.

Zasady korzystania z vouchera

Ustawa szczegółowo określa podstawowe zasady korzystania z voucherów turystycznych.

Voucher będzie uprawniał podróżnego do udziału w imprezie turystycznej w terminie roku od dnia wyrażenia zgody na jego przyjęcie. Jednocześnie strony będą mogły zgodnie postanowić o przedłużeniu okresu jego ważności o kolejny rok. W rezultacie maksymalny okres wykorzystania vouchera będzie mógł wynosić dwa lata, jednak wyłącznie w przypadku zgodnej decyzji obu stron umowy. Rozwiązanie to różni się od pierwotnych założeń projektu, który przewidywał dwuletni termin wykorzystania vouchera już w podstawowej wersji regulacji. Ostatecznie ustawodawca zdecydował się na krótszy podstawowy okres z możliwością jego wydłużenia w drodze porozumienia stron.

Nowe przepisy przewidują również, że wartość vouchera nie będzie mogła być niższa od kwoty wpłaconej przez podróżnego na poczet realizacji pierwotnej umowy. Przed wykorzystaniem vouchera strony będą zobowiązane odpowiednio zmienić treść umowy, w szczególności w zakresie terminu imprezy turystycznej, programu, miejsca docelowego oraz pozostałych informacji wymaganych przez ustawę. Dzięki temu nowa impreza będzie realizowana na podstawie odpowiednio zaktualizowanej umowy, uwzględniającej aktualne warunki jej wykonania.

Ochrona środków podróżnych

Istotnym elementem nowych przepisów jest utrzymanie ochrony środków wpłaconych przez podróżnego. Ustawodawca wyraźnie przesądził, że kwoty odpowiadające wpłatom dokonanym na poczet pierwotnej imprezy turystycznej nadal będą objęte zabezpieczeniem finansowym organizatora turystyki obowiązującym w dniu zawarcia umowy.

Rozwiązanie to ma zapewnić podróżnym taki sam poziom ochrony, jaki przysługiwał im przed przyjęciem vouchera. Jednocześnie środki objęte voucherem nie będą traktowane jako nowe wpłaty, co upraszcza rozliczenia związane z zabezpieczeniami finansowymi organizatorów turystyki i pozwala uniknąć konieczności dokonywania dodatkowych czynności związanych z ich aktualizacją.

Zwrot środków po niewykorzystaniu vouchera

Nowelizacja wprowadza również rozwiązanie zabezpieczające interesy podróżnych, którzy nie zdecydują się na wykorzystanie otrzymanego vouchera.

Dodany do ImprTurU art. 47b przewiduje, że w przypadku niewykorzystania vouchera w ustawowym terminie – zarówno podstawowym, jak i przedłużonym – organizator turystyki będzie zobowiązany do zwrotu podróżnemu pełnej kwoty wpłaconej na poczet realizacji umowy o udział w imprezie turystycznej. Zwrot środków będzie musiał nastąpić w terminie 14 dni od upływu okresu ważności vouchera. Tym samym przyjęcie vouchera nie pozbawia podróżnego prawa do odzyskania wpłaconych środków, lecz jedynie odracza moment ich ewentualnego zwrotu.

Wejście w życie ustawy

Ustawa z 3.7.2026 r. o zmianie ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych została przekazana Prezydentowi RP do podpisu. Zgodnie z jej przepisami wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →