Celem projektowanych zmian jest przede wszystkim ograniczenie praktyk, które mogą wprowadzać konsumentów w błąd co do rzeczywistego wpływu produktów i działalności przedsiębiorców na środowisko. Nowe przepisy mają utrudnić posługiwanie się ogólnymi i nieweryfikowalnymi hasłami ekologicznymi, a jednocześnie zapewnić konsumentom więcej rzetelnych informacji o trwałości produktów, możliwości ich naprawy, dostępności części zamiennych oraz aktualizacjach oprogramowania. W efekcie decyzje zakupowe mają być podejmowane na podstawie bardziej przejrzystych i porównywalnych danych.

Najważniejsze założenia projektu:

  • ograniczenie stosowania niezweryfikowanych oznaczeń zrównoważonego charakteru oraz ogólnych twierdzeń środowiskowych,
  • rozszerzenie katalogu praktyk uznawanych za nieuczciwe w każdych okolicznościach,
  • zakaz zatajania negatywnego wpływu aktualizacji oprogramowania oraz ograniczeń trwałości i funkcjonalności towarów,
  • nowe obowiązki informacyjne dotyczące gwarancji trwałości, naprawy, części zamiennych i aktualizacji,
  • obowiązek przekazywania zharmonizowanej informacji o odpowiedzialności przedsiębiorcy za zgodność towaru z umową.

Projekt zmienia ustawę z 23.8.2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 845; dalej: NieuczPraktyRynkU) oraz ustawę z 30.5.2014 r. o prawach konsumenta (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1796; dalej: PrKonsU).

Stosowanie twierdzeń i oznaczeń środowiskowych pozostanie dobrowolne. Jeżeli jednak przedsiębiorca zdecyduje się na ich wykorzystanie, przekaz będzie musiał spełniać ustawowe warunki.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Twierdzenia i oznaczenia środowiskowe

Projektowany art. 2 pkt 13 NieuczPraktyRynkU definiuje twierdzenie środowiskowe jako niewymagany przez prawo komunikat lub oświadczenie sugerujące m.in., że produkt, marka albo przedsiębiorca wywierają pozytywny, zerowy lub mniej szkodliwy wpływ na środowisko albo że ich oddziaływanie poprawiło się w czasie. Komunikat może przybrać postać tekstu, grafiki, symbolu, nazwy handlowej lub nazwy produktu.

Natomiast nowy art. 2 pkt 14 wprowadza pojęcie ogólnego twierdzenia środowiskowego, którego szczegółowe znaczenie nie zostało przedstawione w jasny i wyraźny sposób za pomocą tego samego środka komunikowania się z konsumentami. Na podstawie projektowanego art. 7 pkt 4a formułowanie takiego twierdzenia będzie praktyką nieuczciwą w każdych okolicznościach, jeżeli przedsiębiorca nie wykaże uznanej wysokiej efektywności środowiskowej istotnej dla przekazu.

Z kolei art. 7 pkt 2a w proponowanym brzmieniu zakazuje stosowania oznakowania dotyczącego zrównoważonego charakteru, które nie opiera się na systemie certyfikacji ani nie zostało ustanowione przez organ publiczny. System certyfikacji ma zapewniać publiczną dostępność wymogów, przejrzyste zasady uczestnictwa i niezależne monitorowanie.

Nowe praktyki zakazane

Projektowany art. 7 pkt 4b zakazuje odnoszenia twierdzenia środowiskowego do całego produktu lub całej działalności przedsiębiorcy, gdy w rzeczywistości dotyczy ono jedynie określonej cechy produktu albo konkretnego rodzaju działalności. Art. 7 pkt 4c obejmuje natomiast twierdzenia uzasadniane kompensowaniem emisji gazów cieplarnianych, zgodnie z którymi produkt ma neutralny, ograniczony lub pozytywny wpływ na środowisko pod względem emisji.

Na podstawie zaproponowanego art. 7 pkt 10a przedsiębiorca nie będzie mógł przedstawiać wymogów prawnych obowiązujących wszystkie produkty z danej kategorii na rynku unijnym jako cechy wyróżniającej własną ofertę. Z kolei art. 5 ust. 2 pkt 7 obejmuje reklamowanie korzyści, które są nieistotne i nie wynikają z żadnej cechy produktu lub działalności przedsiębiorcy.

Zgodnie z projektowanym art. 5 ust. 2 pkt 6 twierdzenia o przyszłej efektywności środowiskowej będą mogły zostać uznane za wprowadzające w błąd, jeżeli nie opierają się na publicznie dostępnych i weryfikowalnych zobowiązaniach, szczegółowym planie wykonania, wymiernych celach oraz regularnej kontroli niezależnego eksperta.

Trwałość, aktualizacje i części zamienne

Projektowane art. 7 pkt 27–33 NieuczPraktyRynkU dotyczą produktów cyfrowych, trwałości oraz materiałów eksploatacyjnych. Zakazane będzie zatajanie informacji, że aktualizacja oprogramowania negatywnie wpłynie na funkcjonowanie towaru, treści cyfrowej lub usługi cyfrowej. Nie będzie też można przedstawiać aktualizacji jako niezbędnej, jeżeli poprawia ona jedynie funkcjonalność.

Do katalogu praktyk zakazanych trafi także przekaz handlowy dotyczący towaru zawierającego właściwość wprowadzoną w celu ograniczenia jego trwałości, jeżeli przedsiębiorca posiada informacje o tej właściwości i jej wpływie na trwałość towaru. Zakazane będą również nieprawdziwe twierdzenia o trwałości towaru, przedstawianie produktu jako nadającego się do naprawy, gdy nie ma takiej właściwości oraz nakłanianie do wymiany materiałów eksploatacyjnych wcześniej, niż jest to konieczne z przyczyn technicznych.

Projektowany art. 7 pkt 33 obejmuje zatajanie ograniczenia funkcjonalności towaru przy korzystaniu z części, materiałów eksploatacyjnych lub wyposażenia niedostarczonych przez pierwotnego producenta. Zakazane będzie także niezgodne z prawdą twierdzenie, że użycie takich elementów ograniczy funkcjonalność produktu.

Nowe informacje dla konsumenta

Proponowany art. 8 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 pkt 13 PrKonsU przewidują przekazywanie w widoczny sposób zharmonizowanej informacji o odpowiedzialności przedsiębiorcy za zgodność towaru z umową, zawierającej m.in. informację o minimalnym, dwuletnim okresie tej ochrony wynikającym z prawa UE.

Jeżeli producent udzieli bez dodatkowych kosztów gwarancji trwałości obejmującej cały towar przez okres dłuższy niż dwa lata, konsument ma otrzymać informację z wykorzystaniem zharmonizowanego oznakowania. Wynika to z przewidzianych w projekcie art. 8 ust. 1 pkt 6a i art. 12 ust. 1 pkt 14a. Sprzedawca będzie przekazywał tę informację, jeżeli udostępni mu ją producent.

Nowe art. 8 ust. 1 pkt 10–12 oraz art. 12 ust. 1 pkt 20a, 22 i 23 PrKonsU wprowadzają obowiązki dotyczące minimalnego okresu bezpłatnych aktualizacji oprogramowania, punktowej oceny możliwości naprawy, dostępności i szacunkowego kosztu części zamiennych, procedury ich zamawiania, instrukcji naprawy i konserwacji oraz ograniczeń dotyczących napraw. Informacje zależne od producenta będą przekazywane, jeżeli producent je udostępni.

W przypadku umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość przedsiębiorca będzie też informował o przyjaznych dla środowiska opcjach dostarczenia towaru, jeżeli są dostępne. Obowiązek ten wynika z projektowanego art. 12 ust. 1 pkt 8a PrKonsU.

Etap legislacyjny

15.7.2026 r. projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta (druk sejmowy nr 2799) został skierowany do I czytania w Komisji Gospodarki i Rozwoju oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Termin przedstawienia sprawozdania wyznaczono na 28.7.2026 r., ale został przedłużony do 2.9.2026 r.

Wszystkie aktualności n.ius® po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Kup online, korzystaj od razu! Sprawdź

Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →