Bloger też może być operatorem objętym unijnymi sankcjami

Stan faktyczny

W RFN prowadzono postępowanie karne przeciwko trzem osobom fizycznym, podejrzanym o utworzenie organizacji przestępczej i o rozpowszechnianie za pośrednictwem publicznego bloga różnych treści, w tym filmów pochodzących z kanału medialnego objętego tym zakazem na podstawie art. 2f ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) Nr 833/2014 z dnia 31.7.2014 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz.Urz. UE L z 2014 r. Nr 229, s. 1). Chociaż dostęp do strony był bezpłatny, osoby ją prowadzące apelowały o datki, które przyniosły im łączną kwotę ponad 60 000 euro.

Sąd odsyłający powziął wątpliwość, czy takie osoby fizyczne są objęte pojęciem „operatora” w rozumieniu art. 2f ust. 1 rozporządzenia Nr 833/2014 i w związku z tym ma do nich zastosowanie zakaz przewidziany w tym przepisie?

Stanowisko TS

Art. 2f ust. 1 rozporządzenia Nr 833/2014 zakazuje operatorom nadawania lub umożliwiania, ułatwiania lub w inny sposób przyczyniania się do nadawania jakichkolwiek treści przez osoby prawne, podmioty lub organy wymienione w załączniku XV do tego rozporządzenia, w tym w drodze transmisji lub dystrybucji za pomocą dowolnych środków, takich jak telewizja kablowa, satelitarna, telewizja internetowa, dostawcy usług internetowych, internetowe platformy lub aplikacje służące do udostępniania plików wideo, niezależnie od tego, czy są one nowe czy preinstalowane. Odnosząc się do pojęcia „operatora”  w rozumieniu tego przepisu TS stwierdził, że nie jest ono zdefiniowane w żadnym przepisie rozporządzenia Nr 833/2014, oraz że nie zawiera ono żadnego odesłania do prawa państw członkowskich w celu określenia jego znaczenia i zakresu.

Trybunał stwierdził, że zgodnie z jego zwyczajowym znaczeniem w języku potocznym termin „operator” oznacza między innymi każdą osobę fizyczną lub prawną, która eksploatuje urządzenie lub zespół urządzeń lub której powierzono wykonywanie określonych czynności technicznych. W dziedzinie udostępniania oraz rozpowszechniania treści medialnych i cyfrowych termin ten odnosi się do każdej osoby fizycznej lub prawnej odpowiedzialnej bezpośrednio lub pośrednio za publiczne udostępnianie lub nadawanie takich treści.

Ponadto TS wskazał, że termin „operator” został użyty w art. 2f ust. 1 rozporządzenia Nr 833/2014 bez przymiotnika „gospodarczy” w zdecydowanej większości wersji językowych tego przepisu, w szczególności w wersjach językowych: hiszpańskiej, niemieckiej, angielskiej, francuskiej i włoskiej. Wynika z tego, że pojęcie to obejmuje osoby fizyczne lub prawne odpowiedzialne za rozpowszechnianie treści, o których mowa w tym przepisie, niezależnie od tego, czy ich działalność ma charakter gospodarczy, czy też nie. W ocenie TS z wykładni językowej pojęcie „operator” w rozumieniu art. 2f ust. 1 rozporządzenia Nr 833/2014 należy rozumieć jako obejmujące każdą osobę fizyczną lub prawną odpowiedzialną za rozpowszechnianie lub udostępnianie treści, o których mowa w tym przepisie, w tym w ramach działalności nieodpłatnej lub w ramach prowadzenia strony internetowej finansowanej z dobrowolnych wpłat osób trzecich.

Trybunał stwierdził, że tę wykładnię pojęcia „operator” w rozumieniu art. 2f ust. 1 rozporządzenia Nr 833/2014 potwierdza kontekst normatywny, w jaki się on wpisuje. Przepis ten różni się bowiem od innych przepisów rozporządzenia Nr 833/2014, które wyraźnie odnoszą się do podmiotów „gospodarczych”. Zdaniem TS, gdy prawodawca Unii zamierzał ograniczyć zakres stosowania środka ograniczającego wyłącznie do podmiotów prowadzących działalność o charakterze gospodarczym, uczynił to w sposób wyraźny. Tymczasem w sposób oczywisty nie jest tak w przypadku art. 2f ust. 1 rozporządzenia Nr 833/2014, w którym pojęcie „operatora” należy rozumieć poprzez odniesienie wyłącznie do rozpowszechniania treści, o których mowa w tym przepisie, niezależnie od statusu danego podmiotu i od tego, czy jego działalność ma charakter gospodarczy, czy też nie. W związku z tym w kontekście art. 2f ust. 1 rozporządzenia Nr 833/2014 prowadzenie przez daną osobę działalności o charakterze gospodarczym, a w konsekwencji generowanie przychodów, nie może stanowić istotnego kryterium dla ustalenia, czy osoba ta jest objęta zakazem przewidzianym w tym przepisie.

Trybunał stwierdził, że powyższą wykładnię potwierdza także cel realizowany przez rozporządzenie Nr 833/2014, a w szczególności jego art. 2f ust. 1. Przepis ten został wprowadzony rozporządzeniem 2022/350 w celu zapewnienia natychmiastowej reakcji na niczym niesprowokowaną i nieuzasadnioną agresję wojskową zainicjowaną tydzień wcześniej przez Rosję przeciwko Ukrainie.

Trybunał wskazał, że zakaz nadawania przewidziany w art. 2f ust. 1 rozporządzenia Nr 833/2014 realizuje podwójny cel. Po pierwsze, ma on na celu ochronę porządku i bezpieczeństwa publicznego Unii, zagrożonych przez systematyczną, międzynarodową kampanię manipulowania przekazem medialnym, przeinaczania faktów i prowadzenia propagandy przez Rosję za pośrednictwem pewnej liczby mediów znajdujących się pod stałą, bezpośrednią lub pośrednią kontrolą jej przywódców, mających na celu destabilizację państw sąsiadujących, UE i jej państw członkowskich oraz uzasadnianie wsparcia i kontynuacji agresji zbrojnej na Ukrainę. Po drugie, ten zakaz wpisuje się w cele realizowane przez mechanizm reagowania ustanowiony przez Unię w drodze przyjęcia nowych środków ograniczających w celu wywarcia dodatkowej presji na Rosję, aby zakończyła ona agresję wojskową wobec Ukrainy oraz, bardziej ogólnie, jej działania i polityki destabilizujące to państwo trzecie.

Tymczasem wykładnia art. 2f ust. 1 rozporządzenia Nr 833/2014, zgodnie z którą zakaz przewidziany w tym przepisie powinien mieć zastosowanie wyłącznie do osób fizycznych lub prawnych prowadzących działalność handlową i mających cel zarobkowy, zdaniem TS, pozbawiłaby ten zakaz skuteczności (effet utile) i byłaby sprzeczna z ww. celami.

Rzecznik generalny stwierdził (pkt 60 i 62 opinii), że finansowanie stron internetowych, takich jak będące przedmiotem postępowania głównego, poprzez dobrowolne wpłaty osób trzecich, co do zasady utrudnia śledzenie pochodzenia finansowania, a tym samym ewentualnego wpływu wywieranego na rozpowszechniane treści. W ocenie TS może to zwiększyć ryzyko, że taka strona internetowa będzie wykorzystywana do rozpowszechniania kampanii propagandowej prowadzonej przez Rosję, której zakazuje rozporządzenie Nr 833/2014.

Zdaniem TS nie można przyjąć wykładni, zgodnie z którą do celów wykładni pojęcia „operatora” w rozumieniu art. 2f ust. 1 rozporządzenia Nr 833/2014 należy brać pod uwagę jedynie czynności rozpowszechniania wpisujące się w określony przedział czasowy, z wyłączeniem pojedynczych publikacji o niewielkim zasięgu. Trybunał stwierdził, że ani ten przepis, ani to rozporządzenie nie przewidują, że przy ocenie, czy dana osoba jest objęta tym pojęciem „operatora”, należy wziąć pod uwagę zakres lub czas trwania rozpowszechniania treści. Taka wykładnia mogłaby w każdym razie sprzyjać zachowaniom polegającym na obchodzeniu tego przepisu polegającym na sztucznym rozdrobnieniu działalności polegającej na nadawaniu objętych nim treści.

Reasumując TS orzekł, że art. 2f ust. 1 rozporządzenia Nr 833/2014 należy interpretować w ten sposób, iż osoba fizyczna, która prowadzi stronę internetową, rozpowszechniając na niej treści pochodzące od osób prawnych, podmiotów lub organów wymienionych w załączniku XV do tego rozporządzenia, i uzyskuje z prowadzenia tej strony internetowej wyłącznie przychody pochodzące z dobrowolnych wpłat osób trzecich w postaci datków lub darowizn, jest objęta zakresem pojęcia „operatora” w rozumieniu tego przepisu.

Komentarz

Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →