Chyba raczej na pewno, jeszcze nie wiem, okaże się, zobaczymy 1 lutego – tak na pytanie o to, czy będą wystawiać faktury tylko w KSeF, odpowiadają sprzedawcy w sklepach i na stacjach paliw.
To mniej więcej oddaje stan przygotowań polskiego biznesu do zbliżającej się dużymi krokami księgowej rewolucji. Z różnych badań wynika, że większość przedsiębiorców coś o KSeF słyszała, część się do niego szykuje, niektórzy są już prawie gotowi.
Czy zdążą? Czy urzędnicy dobrze wszystko zorganizowali? Czy w ogóle jest potrzeba wprowadzania systemu, który diametralnie zmieni życie przedsiębiorców? A może należałoby go przesunąć? Nad tym zastanawiali się eksperci Panelu Prawników „Rzeczpospolitej”.
Dobre narzędzie dla fiskusa
Na początek przypomnijmy, że KSeF to nadzorowana przez fiskusa platforma do wystawiania, odbierania i przechowywania faktur. Codziennie mają przez nią przechodzić miliony dokumentów. Ministerstwo Finansów zapewnia, że KSeF uszczelni system podatkowy, zapewni pewność obrotu gospodarczego, usprawni obieg dokumentów i pozwoli trafniej typować podmioty do kontroli. Przeciwnicy mówią o dodatkowych obciążeniach dla firm, niejasnych przepisach, ryzyku wycieku danych i totalnej inwigilacji.
Czy KSeF faktycznie jest potrzebny? Tak uważa 54 proc. naszych panelistów.
– Dzięki KSeF rząd będzie miał bardzo istotny instrument, który pozwoli na ograniczenie nadużyć podatkowych. Daje to większe prawdopodobieństwo wyższych dochodów budżetowych – mówi prof. Mariusz Popławski.
– KSeF jest na pewno potrzebny Ministerstwu Finansów, które widzi w nim olbrzymią bazę danych do analizy. Inną perspektywę mają jednak firmy, które nowego systemu co do zasady nie potrzebują. Przecież już teraz działają w gąszczu wielu przepisów i obowiązków, po co im kolejne? – wskazuje doradca podatkowy Grzegorz Gębka. Podkreśla, że KSeF ma docelowo ujednolicić i uprościć obieg dokumentów.
– Nie zrobi krzywdy przedsiębiorcom, którzy działają zgodnie z prawem. Natomiast będzie problemem dla tych, którzy naruszają przepisy, mam tu na myśli celowe i wręcz przestępcze działania – mówi Grzegorz Gębka.
Obawy dotyczące bezpieczeństwa
Z tezą, że KSeF jest potrzebny nie zgadza się 39 proc. panelistów. Obawiają się przede wszystkim o bezpieczeństwo nowego systemu.
– KSeF bierze na siebie odpowiedzialność za fakturowanie w całej gospodarce. Nie wiem, czy taka centralizacja jest dobrym pomysłem – mówi prof. Rafał Adamus. Wskazuje na ryzyko wystąpienia różnych zdarzeń: awaria, przerwa w dostawie prądu, wyciek danych.
– Uważam, że rozproszenie systemów fakturowania, w tym możliwość wystawiania faktur odręcznych, to elementy bezpieczeństwa. A przecież Polska jest w trakcie wojny w cyberprzestrzeni z innym państwem. Dlaczego KSeF nie może być systemem wtórnie przetwarzającym faktury wystawione w dowolny sposób? – pyta prof. Rafał Adamus.
– Gromadzenie tak potężnej bazy danych w rękach państwa budzi obawy o ochronę prywatności i tajemnicy przedsiębiorstwa. Awaria systemu lub masowa kradzież danych stanowić będzie niebezpieczeństwo dla interesu państwowego – wskazuje dr Michał Bieniak.
– W Polsce jest coraz więcej ataków hakerskich. A po wejściu KSeF wszystkie dane będą w jednym miejscu – zwraca uwagę Sylwia Rzepka, ekspert Stowarzyszenia Księgowych w Polsce.
Jakie są jeszcze argumenty przeciwko KSeF? – Ani sam system, ani przedsiębiorcy nie są przygotowani. Stanowi znaczące obciążenie dla małych i średnich przedsiębiorstw, generując dla nich dodatkowe obowiązki i koszty. Kłóci się to z wcześniejszymi postulatami deregulacji, stanowiąc wręcz ich zaprzeczenie – twierdzi dr Michał Bieniak.
Profesor Rafał Adamus wskazuje, że nowe zasady datowania faktur mogą spowodować w niektórych firmach problemy z płynnością finansową (szerzej pisaliśmy o tym w „Rzeczpospolitej” z 9 grudnia 2025 r.).
Terminy wejścia KSeF
KSeF startuje 1 lutego 2026 r. Od tego dnia fakturować sprzedaż w nowym systemie muszą największe firmy. Czyli te, które miały w 2024 r. sprzedaż powyżej 200 mln zł (liczone razem z VAT). Ministerstwo Finansów informuje, że jest ich 4213. Pozostałe firmy muszą wystawiać faktury w KSeF od 1 kwietnia 2026 r. Za wyjątkiem najmniejszych przedsiębiorców, którzy mają sprzedaż brutto do 10 tys. zł miesięcznie. Oni mogą do końca 2026 r. fakturować na starych zasadach (elektronicznie albo w papierze).
Natomiast od 1 lutego 2026 r. przedsiębiorcy muszą odbierać w KSeF faktury zakupowe. Dotyczy to każdego, który współpracuje z dużą firmą – leasinguje samochód, korzysta z internetu i telefonu czy kupuje wyposażenie do biura w hipermarkecie. Przedsiębiorcy muszą więc nauczyć się obsługi nowe- go systemu (pisaliśmy o tym m.in. w „Rzeczpospolitej” z 5 stycznia 2026 r.).
Czy biznes jest gotowy?
„Firmy i administracja nie są odpowiednio przygotowane do wdrożenia KSeF i należałoby przesunąć termin jego wejścia w życie” – z tą tezą zgadza się 31 proc. panelistów „Rzeczpospolitej”.
– Należy wyciągnąć wnioski z ankiet przeprowadzanych wśród przedsiębiorców, zwłaszcza małych firm, których znaczna część deklaruje brak przygotowania do KSeF. Należy też wziąć pod uwagę zgłaszane ostatnio obawy dotyczące należytego zabezpieczenia danych, w tym przed atakami cybernetycznymi – wskazuje prof. Hanna Litwińczuk.
– Obawiam się o możliwości tego systemu. Czy będzie płynnie działał w ostatnim dniu miesiąca o godz. 23.50? Czy będzie dostępny 24 godziny na dobę w Bieszczadach? – pyta prof. Rafał Adamus.
Sylwia Rzepka ze Stowarzyszenia Księgowych w Polsce zwraca uwagę, że Ministerstwo Finansów dopiero w listopadzie 2025 r. udostępniło dostawcom oprogramowania kluczowe komponenty potrzebne do integracji z KSeF. – Zważywszy na tak krótki czas do przygotowania, nie jest realne, aby wszystko poprawnie zadziałało – przewiduje Sylwia Rzepka.
Z kolei 23 proc. panelistów uważa, że urzędy oraz firmy są przygotowane do KSeF i nie trzeba go przesuwać.
– Każda firma, ale również administracja, zatrudnia lub korzysta ze wsparcia informatyków. Oni są w stanie przyszykować dany podmiot do nowego systemu. Odłożenie KSeF w czasie nie spowoduje lepszego przygotowania firm i instytucji. Opóźni tylko wprowadzenie ważnego dla państwa instrumentu – tłumaczy prof. Mariusz Popławski.
Co ciekawe, aż 46 proc. ekspertów zajęło w tej sprawie stanowisko neutralne. I wskazują na różne aspekty.
– Przedsiębiorcy nie posiadają wystarczającej wiedzy na temat funkcjonowania KSeF. Dzieje się tak z prostego powodu. Modelowy przedsiębiorca musi skupić się na biznesie i niekoniecznie ma czas na wdrażanie kolejnych rozwiązań czy realizację raz po raz nakładanych na niego obowiązków. Stąd też, pomimo szerokiej kampanii informacyjnej, firmy niewiele wiedzą o KSeF. Czy jego przesunięcie coś zmieni? Nie sądzę. To ogromna operacja logistyczna, która zawsze (niezależnie od tego, czy zacznie obowiązywać od 1 lutego 2026 r., czy później) będzie budziła obawy przedsiębiorców i powodowała techniczne problemy – wskazuje Grzegorz Gębka.
Czy odroczenie jest możliwe?
Czy odroczenie jest jednak w ogóle możliwe? Do startu KSeF zostały przecież niecałe dwa tygodnie. A zasady jego funkcjonowania są określone w ustawie.
– Do przesunięcia nowego systemu niezbędna jest więc zmiana ustawy. Szanse na to, że uda się do lutego przejść przez cały proces legislacyjny są minimalne. Ciężko sobie natomiast wyobrazić, że KSeF mógłby zostać przesunięty bez stosownej nowelizacji na podstawie administracyjnej decyzji. Choć z drugiej strony w naszych podatkach różne cuda już się zdarzały – podkreśla Grzegorz Gębka.
Dodaje, że jeżeli okaże się, że nowy system sprawia duże problemy, realne jest przesunięcie terminu dla mniejszych firm, czyli 1 kwietnia. Na to jest jeszcze czas.
Co na to fiskus?
– KseF wchodzi zgodnie z planem – zapewnił na piątkowym spotkaniu z prasą szef Krajowej Administracji Skarbowej Marcin Łoboda. Urzędnicy znają głosy krytyków i niedowiarków, ale są przekonani, że nowy system został dobrze przygotowany i przedsiębiorcy sobie z nim poradzą.
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →
