Opis stanu faktycznego
K.M. została obwiniona o to, że w dniu 5.8.2024 r., ok. godz. 16.20, w J. na ul. C., na ścieżce rowerowo-pieszej, w miejscu publicznym wbrew zakazowi spożywała alkohol w postaci piwa, tj. o czyn z art. 431 ust. 1 AlkU.
Sąd Rejonowy w J, wyrokiem nakazowym z 2.9.2024 r., II W 825/24, uznał obwinioną K.M. za winną popełnienia zarzucanego jej czynu i za to na podstawie art. 431 ust. 1 AlkU, wymierzył jej karę miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin (pkt I), a także orzekł o kosztach postępowania (pkt II).
Wyrok ten uprawomocnił się 19.9.2024 r., wobec niezaskarżenia go przez strony postępowania.
Od powyższego wyroku kasację na korzyść obwinionej wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył go w części dotyczącej orzeczenia o karze zawartego w punkcie I i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 431 ust. 1 AlkU, polegające na wymierzeniu obwinionej K.M. na podstawie tego przepisu kary miesiąca ograniczenia wolności mimo, iż w jego sankcji przewidziano jedynie możliwość wymierzenia kary grzywny.
Autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w J do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść obwinionej uchylił wyrok w zaskarżonej części, tj. orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w J do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie SN
Zdaniem SN kasacja wniesiona przez Prokuratora Generalnego okazała się zasadna w stopniu oczywistym, co uzasadniało jej rozpoznanie oraz uwzględnienie przez Sąd Najwyższy na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 KPK).
Trafnie wskazuje Autor kasacji, że Sąd Rejonowy w J wyrokiem nakazowym z dnia 2.9.2024 r., II W 825/24, orzekł wobec obwinionej K.M. karę ograniczenia wolności nieprzewidzianą w ustawowym zagrożeniu za to wykroczenie.
Przypisane obwinionej wykroczenie, zgodnie z art. 431 ust. 1 AlkU, zagrożone jest wyłącznie karą grzywny. Kwestię wymiaru kary grzywny reguluje zaś art. 24 § 1 KW, stanowiąc, że wymierza się ją w wysokości od 20 do 5000 złotych, chyba że ustawa stanowi inaczej. Tym samym przepis art. 431 ust. 1 AlkU, za popełnienie określonego w nim wykroczenia, przewiduje bezalternatywną sankcję w postaci kary grzywny.
W tym stanie rzeczy orzeczenie zaskarżonym wyrokiem nakazowym kary miesiąca ograniczenia wolności, nieprzewidzianej we wskazanym przepisie przez Kodeks wykroczeń, niewątpliwie surowszej niż przewidział to ustawodawca i bardziej dolegliwej dla ukaranej, stanowi rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego wskazanego w nadzwyczajnym środku zaskarżenia.
Dlatego konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w J. Procedując powtórnie w granicach w jakich nastąpiło przekazanie (art. 442 § 1 KPK w zw. z art. 109 § 2 KPW i art. 112 KPW) sąd meriti uwzględni poczynione powyżej uwagi i rozstrzygnie o karze, bacząc – z uwagi na kierunek kasacji – na to, aby przy orzekaniu kary grzywny nie doszło do rzeczywistego pogorszenia sytuacji obwinionej.
Komentarz
Nie ulega wątpliwości, że wyrok Sądu Najwyższego jest słuszny. Spożywanie alkoholu wbrew zakazowi stanowi wykroczenie, które jest zagrożone wyłączenie karą grzywny. Orzeczenie za ten czyn sankcji surowszej – kary ograniczenia wolności nieprzewidzianej w ustawie, niewątpliwie stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego. Na kanwie omawianej sprawy Sąd Najwyższy miał pełną podstawę do uznania zasadności kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść obwinionej. W konsekwencji słusznej decyzji uchylił wyrok w zaskarżonej części – dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Wyrok Sądu Najwyższego z 20.2.2025 r., I KK 405/24, Legalis
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →