Nie wszyscy twórcy internetowi, którzy prowadzą działalność gospodarczą i publicznie udostępniają wideo na swoich profilach w mediach społecznościowych, wiedzą, że powinni przesłać do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji zgłoszenie do wykazu audiowizualnych usług medialnych na żądanie. Nowelizacja implementująca dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1808 z 14.11.2018 r. zmieniającą dyrektywę 2010/13/UE w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych (dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych) ze względu na zmianę sytuacji na rynku (Dz.Urz. UE L z 2018 r. Nr 303, s. 69) objęła regulacją także twórców publikujących treści audiowizualne na platformach udostępniania wideo, jeżeli prowadzą działalność gospodarczą i działają w sposób zorganizowany oraz ciągły. W praktyce oznacza to, że twórca-przedsiębiorca może zostać zakwalifikowany jako dostawca usługi VOD.
Zgodnie z art. 4 pkt. 6 ustawy z 29.12.1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1722; dalej: RTVU) dostawcą usługi medialnej jest osoba fizyczna, osoba prawna lub osobowa spółka handlowa ponosząca odpowiedzialność redakcyjną za wybór treści usługi medialnej i decydująca o sposobie zestawienia tej treści, będąca nadawcą lub podmiotem dostarczającym audiowizualną usługę medialną na żądanie. Natomiast art. 47a RTVU precyzuje, że podmiot dostarczający audiowizualną usługę medialną na żądanie kształtuje katalog audycji samodzielnie i ponosi odpowiedzialność za jego treść, co nie narusza przepisów dotyczących odpowiedzialności innych osób za treść poszczególnych audycji, reklam lub innych przekazów.
Obowiązek zgłoszenia do KRRiT
Pierwszym i podstawowym obowiązkiem twórcy internetowego, który jest przedsiębiorcą i na swoim profilu np. na Instagramie, YouTube czy TikToku zamierza publikować wideo, jest zgłoszenie usługi do wykazu prowadzonego przez Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Zgodnie z art. 47ca ust. 1 RTVU, należy tego dokonać nie później niż 14 dni przed rozpoczęciem publicznego udostępniania usługi. W zgłoszeniu należy wskazać podmiot dostarczający audiowizualną usługę medialną na żądanie, jego nazwę lub imię i nazwisko, jego siedzibę lub miejsce zamieszkania, adres korespondencyjny, w tym poczty elektronicznej, zapewniający skuteczny i szybki kontakt oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP) i numer identyfikacyjny REGON, określić audiowizualną usługę medialną na żądanie oraz wskazać państwa, w których jest możliwy odbiór audiowizualnej usługi medialnej na żądanie.
Z tego obowiązku zwolnieni są ci przedsiębiorcy, którzy prowadzą działalność nieewidencjonowaną (nierejestrową) w rozumieniu art. 5 ustawy z 6.3.2018 r. – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1480). Zgłoszenie nie dotyczy twórców internetowych, którzy nie prowadzą działalności gospodarczej.
Procedura zgłoszenia usługi do KRRiT ma charakter rejestracyjny i jest bezpłatna.
Sprawozdawczość i inne obowiązki
Obowiązki nie kończą się na samym wpisie do wykazu. Należy, m.in. przechowywać kopie usuniętych upublicznionych wcześniej treści, nie krócej niż 28 dni od dnia ich usunięcia. W praktyce oznacza to konieczność prowadzenia uporządkowanej archiwizacji materiałów. Twórcy zobowiązani są także do klasyfikowania i oznaczania treści zgodnie z kategoriami wiekowymi określonymi w przepisach wykonawczych. W przypadku większych usług, gdy liczba użytkowników przekracza 2 miliony, pojawiają się także obowiązki związane z dostępnością treści dla osób z niepełnosprawnościami.
Każdego roku do końca marca należy składać do KRRiT sprawozdanie za rok poprzedni, według formularza zamieszczonego na stronie tego organu. Twórca zobowiązany jest również do przekazywania informacji finansowych dotyczących przychodów i kosztów związanych z daną usługą medialną, poprzez składanie kopii PIT do biura KRRiT w terminie 15 dni od dnia złożenia PIT w urzędzie skarbowym.
Ponadto twórca powinien zapewnić użytkownikom łatwy, bezpośredni i stały dostęp do danych identyfikujących podmiot dostarczający usługę oraz wskazać, że podlega jurysdykcji Rzeczypospolitej Polskiej i nadzorowi KRRiT.
Odpowiedzialność za słowo i obraz
Wolność wypowiedzi, gwarantowana w art. 54 Konstytucji RP, nie ma charakteru absolutnego. Art. 18 ust. 1 RTVU zakazuje rozpowszechniania treści nawołujących do nienawiści, przemocy lub dyskryminacji ze względu na płeć, rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię lub przekonania, poglądy polityczne lub wszelkie inne poglądy, przynależność państwową, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Zakazane jest propagowanie terroryzmu.
Treści pornograficzne lub w sposób nieuzasadniony eksponujące przemoc mogą być udostępniane wyłącznie przy zastosowaniu skutecznych zabezpieczeń uniemożliwiających dostęp małoletnim. Odpowiedzialność za naruszenie tych przepisów ponosi twórca internetowy.
Co z reklamami? Współprace komercyjne stanowią dziś istotny element działalności twórców internetowych. Tymczasem art. 16 ust. 1 RTVU nakłada obowiązek wyraźnego oznaczania przekazów handlowych. Reklama nie może być ukryta ani wprowadzać odbiorcy w błąd.
Ustawodawca w art. 16b RTVU zakazuje reklamy określonych produktów, w tym wyrobów tytoniowych, alkoholowych, substancji psychotropowych lub środków odurzających oraz określonych środków spożywczych lub innych produktów czy niektórych gier. Transparentność przekazu staje się więc wymogiem prawnym, a nie jedynie standardem etycznym.
Regulacja jako element profesjonalizacji rynku
Włączenie twórców internetowych w system prawa medialnego jest wyrazem szerszego procesu profesjonalizacji rynku cyfrowego. Zgłoszona usługa figuruje w oficjalnym wykazie KRRiT. Twórca internetowy może czerpać z tego korzyści, np. w postaci wsparcia Rady w przypadku bezpodstawnego zablokowania publikacji przez platformę.
Po szczegóły warto sięgnąć do przygotowanego przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji „Informatora dla twórców treści internetowych”. Dokument ten w jednym miejscu zbiera najważniejsze zasady dotyczące obowiązków twórców publikujących materiały wideo w internecie oraz linki do formularzy służących do wysyłania obowiązkowych zgłoszeń i sprawozdań.
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →
