Zgodnie z art. 86 ust. 19a ustawy z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 775; dalej: VATU) w brzmieniu obowiązującym od 1.2.2026 r., w przypadku obniżenia podstawy opodatkowania, o którym mowa w art. 29a ust. 13-13c VATU, lub stwierdzenia pomyłki w kwocie podatku na fakturze, o którym mowa w art. 29a ust. 14 VATU, nabywca towaru lub usługi jest obowiązany do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał fakturę korygującą. Jeżeli podatnik nie obniżył kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego określonego na fakturze, której korekta dotyczy, a prawo do takiego obniżenia mu przysługuje, zmniejszenie kwoty podatku naliczonego uwzględnia się w rozliczeniu za okres, w którym podatnik dokonuje tego obniżenia. To dość istotna zmiana zasad korygowania podatku naliczonego po stronie nabywcy.
Przez kilka minionych lat korekty takiej należało dokonywać w rozliczeniu za okres, w którym warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług lub kwoty podatku wykazanego na fakturze zostały uzgodnione z dostawcą towarów lub usługodawcą, jeżeli przed upływem tego okresu rozliczeniowego te warunki zostały spełnione. Był to efekt reformy tzw. SLIM VAT, nieudanej i niespecjalnie docenionej przez podatników również dlatego, że w tym zakresie akurat była ona dla nich niekorzystna. Często bowiem podatnik zobowiązany był do korekty podatku naliczonego, nawet jeśli nie posiadał jeszcze faktury korygującej. To skutkowało zaś odsetkami na wypadek opóźnienia (o które nie było trudno, skoro z zasady to faktura korygująca w praktyce jest podstawowym nośnikiem korygowania podatku).
Ale mamy już KSeF w swojej obowiązkowej postaci (choć do 31.3.2026 r. w teorii dotyczy on tylko tych największych). Powstała więc możliwość zmiany tych zasad. A mówiąc ściślej, do przywrócenia zasad sprzed SLIM VAT, bo i wówczas to fakt otrzymania faktury korygującej przesądzał o konieczności korekty. Oczywiście, teraz jest inaczej, bo mamy KSEF (a przynajmniej za chwilę będziemy go mieli praktycznie „na całego”). Przyjrzyjmy się jednak zasadom rozliczania faktur korygujących in minus przez nabywcę, począwszy od deklaracji za luty 2026 r. Jest tu bowiem kilka znaków zapytania.
Nowe zasady dla wszystkich
Pierwsza kwestia to ustalenie, do jakich faktur korygujących stosowane są nowe zasady. Odpowiedź – do wszystkich wystawionych po 31.1.2026 r. (o czym przesądzają przepisy przejściowe ustanawiające KSeF), zgodnie z którymi do faktur korygujących wystawionych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy art. 29a i art. 86 VATU w brzmieniu historycznym. Zatem jeśli podatnik otrzymał np. 14.2.2026 r. fakturę korygującą wystawioną 31.1.2026 r. z uwagi na otrzymany tzw. rabat retro za czwarty kwartał 2025 r., to o ile warunki korekty zostały spełnione w styczniu 2026 r., to właśnie wówczas należy taką fakturę rozliczyć (w oparciu o „stare zasady”, oparte na uzgodnieniu i spełnieniu warunków korekty).
Po drugie, nowe zasady dotyczą także podatników, którzy jeszcze nie mają obowiązku wystawiania faktur w KSeF. Co więcej, w ogóle nie dotyczą one faktur ustrukturyzowanych, bo o formie wystawienia faktury art. 86 ust. 19a VATU w ogóle nie wspomina (inaczej, niż korespondujący z nim art. 29a ust. 13 VATU właściwy dla korekty podatku należnego). Innymi słowy, nawet jeśli podatnik otrzyma fakturę korygującą in minus w wersji papierowej lub elektronicznej, obniża podatek naliczony w dacie otrzymania tego dokumentu (w sposób tradycyjny, poza KSeF). Jeśli więc podatnik otrzymał np. wystawioną 13.2.2026 r. poza KSeF fakturę korygująca in minus z tytułu skonta, powinien obniżyć podatek w dacie jej otrzymania.
Tu jednak pojawia się problem „konfuzji” obydwu sytuacji. Oto bowiem jeśli warunki uzgodnionego wcześniej skonta spełniły się np. w styczniu 2026 r., ale podatnik otrzymał fakturę korygującą wystawioną już 2.2.2026 r., to moim zdaniem organy podatkowe będą uważać, że korekta podatku naliczonego powinna mieć miejsce jeszcze w styczniu, bo podstawa korekty zaistniała jeszcze przed wejściem w życie nowych przepisów. Nieważne, że faktura korygująca jest wystawiona już w lutym 2026 r. Nie może być więc zbyt łatwo.
Idźmy dalej: pamiętajmy, że omawiane zasady korekty podatku naliczonego nie mają charakteru uniwersalnego. Stosuje się je zasadniczo do przypadków wskazanych w art. 29a ust. 13 i 14 VATU, a nie do wszystkich przypadków otrzymywania faktur korygujących in minus. Wyobraźmy sobie taki przykład: podatnik odebrał w lutym 2026 r. w KSeF fakturę, która została do niego wystawiona przez pomyłkę (na NIP podatnika wskazany przez wystawcę omyłkowo). Podatnik jednak z rozpędu odliczył VAT naliczony w deklaracji za luty. Strony zorientowały się o omyłce, wystawca faktury przesłał do podatnika stosowną korektę „do zera” w kwietniu 2026 r. W takim jednak przypadku podatnik nie powinien korygować podatku w dacie otrzymania faktury korygującej, lecz w dacie rozliczenia faktury pierwotnej, bowiem podatnik od początku nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Znaczniki JPK
Składając rozliczenie VAT za luty 2026 r., podatnicy muszą też pamiętać o nowych znacznikach. Dotyczą one także rozliczenia faktur korygujących in minus. I tak, rozliczenie korekty podatku naliczonego znacznikiem „DI” właściwym dla dowodów innych niż faktura wydaje się mało prawdopodobne, skoro to właśnie otrzymanie faktury decyduje o momencie korekty (choć są tu wątpliwości w zakresie faktur offline i offline24, jeśli takie faktury korygujące podatnik otrzymałby). Znacznik „BFK” będzie miał zaś zastosowanie do faktur korygujących in minus, wystawianych poza KSeF zgodnie z przepisami, aczkolwiek moim zdaniem także z naruszeniem przepisów KSeF. Musimy pamiętać, że rozliczenie korekty in minus podatku należnego w przypadku wystawiania faktur poza KSeF jest trudniejsze (wymaga uzyskania potwierdzenia otrzymania faktury), co może zniechęcać do takiej formy korekt. Wreszcie, znacznik „OFF” będzie właściwy dla faktur korygujących w trybie „awaria”, choć to także mało prawdopodobna sytuacja (bynajmniej nie dlatego, że nie spodziewamy się awarii KSeF, choć w lutym 2026 r. takowa się nie przydarzyła).
Jeśli jednak faktura korygująca otrzymana zostanie w KSeF, nie mamy do czynienia z żadnym znacznikiem, a po prostu oznaczamy fakturę korygującą jej numerem KSeF.
Komentarz
Gdybyśmy mieli szukać legislacyjnych pozytywów wejścia w życie obowiązkowego KSeF, to jest to jeden z nich. Rozliczenia w zakresie korekt podatku naliczonego in minus wracają do formy sprzed SLIM VAT i jest to dobre rozwiązanie. Zasady dotychczasowe miały bowiem wiele mankamentów i były zwyczajnie niekorzystne dla podatników. Pamiętajmy jednak, że opisane reguły dotyczą zasadniczo transakcji krajowych. W przypadkach obniżenia podstawy opodatkowania z tytułu importu usług, dostaw rozliczanych odwrotnym obciążeniem albo WNT, nabywca towaru lub usługi jest obowiązany do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym dokonał korekty podstawy opodatkowania. A o tym decyduje przyczyna korekty.
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →
