Zmiany przewidziano w dwóch odrębnych projektach nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego. Pierwszy z nich, który trafił do konsultacji publicznych, zakłada, że przez pięć lat pozwy przeciwko bankom z powołaniem się na sankcję kredytu darmowego (SKD) będą składane wyłącznie w miejscu zamieszkania kredytobiorcy.
Dziś przepisy przewidują dwie możliwości. Pierwsza z nich to złożenie pozwu przeciwko bankowi w miejscu jego siedziby, czyli w praktyce w dużym mieście, np. Warszawie (tu siedzibę ma osiem największych banków) albo Katowicach czy Wrocławiu (po jednym dużym banku w każdym z tych miast). Druga to złożenie pozwu w miejscu zamieszkania albo siedziby powoda (gwarantuje to art. 372 KPC).
Wprowadzeniu tej drugiej drogi przyświecała idea równomiernego rozłożenia spraw bankowych pomiędzy sądy w całej Polsce. Problem polega jednak na tym, że posłużenie się w przepisie słowem „powód”, a nie „konsument” umożliwiło jego wykorzystanie przez firmy odszkodowawcze i parakancelarie, które masowo, za ułamek rzeczywistej wartości, skupują od kredytobiorców roszczenia związane z SKD, a następnie dochodzą ich na własny rachunek. Robią to zaś w miejscu swojej siedziby, np. w Poznaniu.
„Pozwy są zatem wytaczane najczęściej nie według właściwości miejsca zamieszkania konsumenta, który był stroną czynności bankowej z bankiem (cedent roszczenia), lecz według siedziby podmiotu, który odkupił roszczenie (cesjonariusza)” – wyjaśnia Ministerstwo Sprawiedliwości.
Remedium na ten problem ma być wprowadzenie przepisu epizodycznego. „W okresie pięciu lat od jego wejścia w życie, powództwa dotyczące SKD będą wytaczane wyłącznie przed sąd, w którego okręgu konsument (powód) ma miejsce zamieszkania” – stwierdza MS. Cesja wierzytelności nie będzie w żaden sposób wpływać na tę właściwość.
Założenia drugiej nowelizacji KPC właśnie wpisano do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Zgodnie z nią powództwo w sprawach budowlanych będzie wytaczane wyłącznie przed sądem właściwym dla miejsca położenia nieruchomości, na której roboty budowlane były, są lub mają być wykonywane. O właściwości sądu będzie zatem decydowało miejsce realizacji inwestycji, a nie miejsce zamieszkania lub siedziba pozwanego czy też uzgodnienia stron. Wyjątek przewidziano dla inwestycji liniowych prowadzonych na terenach właściwych dla kilku sądów.
Jednym z powodów planowanych zmian jest chęć przyspieszenia postępowań. MS chce jednak także, a może przede wszystkim, odciążyć sądy warszawskie, w których koncentrują się dziś tego typu spory.
„Jest to konsekwencją lokalizacji siedzib największych inwestorów publicznych oraz wiodących przedsiębiorców z sektora budowlanego w Warszawie, a także powszechnego wskazywania sądów warszawskich w umowach jako sądów właściwych do rozpoznawania sporów wynikających z umów o roboty budowlane” – wyjaśnia resort.
– Powiązanie właściwości miejscowej sądu z położeniem nieruchomości, na której były czy są wykonane sporne roboty budowlane ma sens. Takie rozwiązanie nie jest nowością w sprawach związanych z nieruchomościami, na przykład, gdy wniosek dotyczy zasiedzenia – ocenia Piotr Jarzyński, prawnik z Kancelarii Prawnej Jarzyński & Wspólnicy, wiceprzewodniczący Komitetu ds. Nieruchomości Krajowej Izby Gospodarczej.
– Z pewnością odciąży to sądy warszawskie. Te sprawy trafią do sądów okręgowych w innych miastach, bo to sądy okręgowe ze względu na zwykle wysoką wartość przedmiotu sporu będą właściwe do ich prowadzenia. Proponowane przez MS rozwiązanie ułatwi też ustalenie właściwości sądu, z czym strony miewają czasami problemy. Wreszcie powinno także skrócić czas postępowania, co jest bardzo ważne dla strony, która występuje z powództwem – dodaje prawnik, zaznaczając, że sama zmiana właściwości sądów nie jest wystarczająca, by przyspieszyć postępowania ciągnące się czasem kilkanaście lat, bo i takie obsługuje jego kancelaria.
– Do tego trzeba rozwiązać problem z biegłymi, dać sędziom asystentów, wesprzeć ich, jak w sprawach frankowych, nowymi technologiami – zaznacza ekspert.
Etap legislacyjny: konsultacje i wykaz prac legislacyjnych Rady Ministrów.
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →
