Wyrok NSA z 13.6.2025 r., I FSK 453/22, Legalis, dotyczy niezwykle istotnej w praktyce kwestii stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej (SMPD) na gruncie podatku od towarów i usług. Rozstrzygnięcie to, podtrzymujące stanowisko podatnika, stanowi ważne ogniwo w orzecznictwie sądów administracyjnych, opierając się na ugruntowanych poglądach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).
Wnioskodawca – spółka prawa luksemburskiego, zarejestrowana jako podatnik VAT na terytorium Polski, wchodzi w skład międzynarodowej Grupy zajmującej się produkcją i sprzedażą m.in. zaawansowanego technologicznie papieru wykorzystywanego na potrzeby przemysłu tytoniowego. Rolą Wnioskodawcy jest podejmowanie działań zarządczych i kontrolnych w odniesieniu do sprzedaży wyrobów poza USA. W ramach Grupy funkcjonuje również S.1 sp. z o.o. – polska spółka, której głównym zadaniem na poziomie Grupy będzie pełnienie roli producenta kontraktowego na rzecz Wnioskodawcy.
Nowy model operacyjny obejmuje realizację zamówień Wnioskodawcy przez polską spółkę, następnie sprzedaż na rzecz Wnioskodawcy tychże wytworzonych produktów, które finalnie będą wysłane bezpośrednio z magazynów polskiej spółki do klientów końcowych. Należy podkreślić, że sprzedaż towarów odbywa się między Wnioskodawcą a klientem końcowym. Ponadto polska spółka będzie świadczyła na rzecz Wnioskodawcy dodatkowe, pomocnicze usługi wsparcia – w tym w zakresie obsługi zamówień i faktur poprzez dział obsługi klienta.
Wnioskodawca udostępnia polskiej spółce prawa własności intelektualnej (chociażby know-how) niezbędne do wytwarzania produktów, ale nie udostępnia żadnych innych zasobów jak np. urządzenia, sprzęt czy personel. Jednocześnie Wnioskodawca nie posiada w Polsce żadnej infrastruktury i pracowników, a decyzje strategiczne podejmowane są poza Polską.
Interpretacja indywidualna DKIS
Jedno z pytań zadanych przez Wnioskodawcę Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) dotyczyło posiadania przez niego stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce w rozumieniu ustawy z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 775; dalej: VATU). Wnioskodawca stał na stanowisku, że nie posiada w Polsce SMDP, z czym nie zgodził się organ interpretacyjny. Podniósł on, że w jego ocenie, Wnioskodawca poprzez takie zapisy umowne jak np. wyłączna produkcja kontraktowa czy też kontrola jakości i inspekcja obiektów efektywnie wykorzystuje zasoby polskiej spółki przez co posiada w Polsce wystarczającą strukturę personalną i techniczną.
Interpretacja indywidualna została zaskarżona przez Wnioskodawcę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który przychylił się do stanowiska Wnioskodawcy i uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, wobec czego cała zaskarżona interpretacja musiała ulec uchyleniu. Sąd I instancji stwierdził, że istnieją przesłanki przesądzające o braku kontroli Wnioskodawcy nad zapleczem personalnym i technicznym polskiej spółki. Jednocześnie kwestia chociażby kontroli jakości wytworzonych produktów stanowi standardowy element współpracy biznesowej i jako taki nie powinien stanowić o posiadaniu przez Wnioskodawcę SMPD w Polsce.
Organ interpretacyjny w skardze kasacyjnej zaskarżył wyrok sądu I instancji w całości.
Wyrok NSA
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13.6.2025 r., I FSK 453/22, Legalis, oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że Wnioskodawca nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce.
Podstawą prawną w celu ustalenia czy dany podmiot posiada na terytorium Polski stałe miejsce prowadzenia działalności jest art. 11 rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 z 15.3.2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (wersja przekształcona) (Dz.Urz. UE L z 2011 r. Nr 77, s. 1) i art. 28b VATU. Zgodnie z Rozporządzeniem konieczne jest spełnienie następujących przesłanek: podmiot musi posiadać w Polsce minimalny rozmiar działalności charakteryzującej się określonym poziomem stałości oraz posiadać odpowiednie zaplecze personalne i techniczne.
W niniejszej sprawie NSA, opierając się na bogatym orzecznictwie TSUE, chociażby wyrok z 13.6.2024 r., C-533/22, Legalis, szczególnie mocno podkreślił, że to samo zaplecze personalne i techniczne nie może być wykorzystywane jednocześnie przez jeden podmiot do świadczenia usług (polska spółka na rzecz Wnioskodawcy) i przez drugi podmiot do odbioru tych samych usług w domniemanym SMDP (przez Wnioskodawcę od polskiej spółki), natomiast kontrola nad istniejącym zapleczem osobowym i technicznym (korzystanie z zaplecza osobowo-technicznego innego podmiotu) nie obejmuje działań stanowiących standardowy element umów produkcji. Taki element stanowi chociażby zapis o kontroli jakości produktów.
Komentarz
Omawiany wyrok NSA po raz kolejny potwierdził, że do uznania istnienia stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej nie wystarczy sama współpraca pomiędzy podmiotami powiązanymi, nawet jeśli obejmuje ona szczegółowe wytyczne dotyczące produkcji czy kontroli jakości. Decydujące jest faktyczne władztwo nad zasobami, rozumiane jako prawo do dysponowania nimi niczym własnymi, a nie jedynie ekonomiczne wykorzystanie zasobów kontrahenta. Przywołując orzecznictwo TSUE w tym zakresie, należałoby się powołać w szczególności na wyrok TS z 7.5.2020 r., Dong Yang Electronics, C-547/18, Legalis czy wyrok TS z 16.10.2014 r., Welmory, C-605/12, Legalis, gdzie szczególnie podkreślono konieczność posiadania przez podatnika odpowiedniej stałości i struktury personalno-technicznej, nad którą sprawuje kontrolę porównywalną do tej, jaką sprawuje nad zapleczem własnym.
Innym kluczowym aspektem poruszonym w ramach wyroku NSA jest zasada no double use, tj. to samo zaplecze nie jest wykorzystywane w sposób, który tworzyłby sprzeczność – te same środki nie mogą być bowiem wykorzystywane zarówno przez podatnika mającego siedzibę w danym państwie członkowskim do świadczenia usług, jak i przez podatnika zagranicznego w celu otrzymania tych samych usług w domniemanym SMDP. Zasada ta została wyraźnie sformułowana w przytoczonych w wyroku sprawach Berlin Chemie A. Menatrini, wyrok TS z 7.4.2022 r., C-333/20, Legalis oraz Cabot Plastics Belgium, wyrok TS 29.6.2023 r., C-232/22, Legalis.
Rozstrzygnięcie to ma istotne znaczenie dla międzynarodowych grup kapitałowych funkcjonujących w Polsce w modelu produkcyjnym lub usługowym opartym na krajowych podmiotach zależnych. Potwierdza konsekwentną linię orzeczniczą, zgodnie z którą przynależność do tej samej grupy kapitałowej ani szczegółowe uzgodnienia kontraktowe dotyczące specyfikacji produktów czy kontroli jakości, nie tworzą automatycznie stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.
Końcowo należy wskazać, że w ostatnim czasie pojawiły się „Objaśnienia podatkowe z 28.1.2026 r.” dotyczące zasad ustalania stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju dla potrzeb wystawiania faktur przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur, w których również podkreślono konieczność łącznego wystąpienia wskazanych wyżej przesłanek, tj. konieczność wystąpienia zaplecza personalnego i technicznego, posiadającego strukturę, która umożliwia świadczenie usług i charakteryzuje się stałością wystarczającą do świadczenia usług, z zastrzeżeniem, że to samo zaplecze personalno-techniczne nie może być jednocześnie wykorzystywane do świadczenia i otrzymywania tych samych usług.
Wyrok NSA z 13.6.2025 r., I FSK 453/22, Legalis
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →
