Projekt ma uniezależnić dostęp do e-dziennika od opłat i od zgód niezwiązanych z zadaniami szkoły. Prezes UODO oczekuje jednak rozstrzygnięcia, czy nowe obowiązki obciążą szkoły, czy dostawców programów lub serwisów internetowych, które zastępują tradycyjny, papierowy dziennik szkolny. Proponuje też rozważenie certyfikacji platform.
E-dziennik jednak komercyjny, ale z bezpłatnym dostępem dla uczniów i rodziców
Projekt wniesiono do Sejmu we wrześniu 2026 r., po tym jak Prezydent RP odmówił podpisania ustawy z 31.7.2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej, która przewidywała centralny, bezpłatny e-Dziennik. Nowa propozycja nie tworzy systemu państwowego. Zachowuje obecny model, w którym dzienniki elektroniczne dostarczają szkołom firmy, i wprowadza do ustawy z 14.12.2016 r. – Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 820 ze zm.; dalej: PrOśw) zakaz pobierania od uczniów i rodziców opłat za dostęp do dziennika i jego funkcjonalności.
Obecnie rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 25.8.2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 50; dalej: DokPrzebNauczR) wymaga jedynie umożliwienia rodzicom bezpłatnego wglądu do dziennika elektronicznego w zakresie dotyczącym ich dzieci. Projekt przenosi zasadę bezpłatności do ustawy i rozciąga ją na dostęp do dziennika oraz korzystanie z funkcjonalności dotyczących danego ucznia, bez względu na to, kto pobiera opłatę i przez jaki kanał użytkownik korzysta z systemu. Projektowana definicja systemu dziennika elektronicznego (art. 4 pkt 45 projektu) obejmuje stronę internetową, aplikację mobilną i powiadomienia. Aplikacja i powiadomienia nie mogą zapewniać węższego bezpłatnego zakresu niż strona internetowa. Zakaz dotyczy także opłat pobieranych pośrednio, np. przez radę rodziców. W kanałach udostępnianych uczniom i rodzicom nie wolno wyświetlać reklam ani wykorzystywać danych z dziennika do celów marketingowych.
Projekt przewiduje również zakaz ograniczania funkcjonalności dostępnych uczniom i rodzicom w porównaniu ze stanem z 1.8.2026 r. Odstępstwo będzie możliwe za zgodą ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Postanowienia umów sprzeczne z zakazem mają być nieważne, a pobrane opłaty podlegać zwrotowi. Naruszenie zakazu przez przedsiębiorcę projekt uznaje za bezprawne działanie godzące w zbiorowe interesy konsumentów, co otwiera drogę do postępowania przed Prezesem UOKiK. Dyrektor szkoły ma co roku informować rodziców o zakresie bezpłatnego dostępu.
Prezes UODO: regulacje o e-dzienniku muszą uwzględniać zasady z RODO
Kancelaria Sejmu przekazała projekt do zaopiniowania pismem z 11.9.2026 r. Prezes UODO Mirosław Wróblewski odpowiedział opinią z 13.10.2026 r. (DPNT.401.429.2026). Wcześniej, 1.9.2026 r., organ opublikował stanowisko w sprawie e-Dziennika. Pozytywnie ocenił w nim pomysł publicznej, bezpłatnej dokumentacji szkolnej i wskazał, że bezpieczeństwo przetwarzania danych w celach edukacyjnych powinny gwarantować organy publiczne. Zwrócił też uwagę, że rozwiązania komercyjne często nie zapewniają właściwej ochrony danych, a ich zgodność z RODO budzi wątpliwości. Projekt poselski tego modelu nie zmienia.
Zgodnie z projektowanym art. 47a ust. 4 projektu dostęp do systemu dziennika elektronicznego i jego funkcjonalności nie może zależeć od zgody ucznia lub rodzica na przetwarzanie danych w celach innych niż realizacja zadań szkoły ani od zgody na otrzymywanie informacji handlowej. Prezes UODO przypomina, że szkoła nie realizuje swoich zadań na podstawie zgody, o której mowa w art. 6 ust. 1 lit. a RODO (Dz.Urz. UE L 119 z 2016 r., s. 1). Przetwarzanie danych w dokumentacji szkolnej opiera się na art. 6 ust. 1 lit. c i e RODO, czyli na obowiązku prawnym administratora i na zadaniu realizowanym w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej. Obie podstawy muszą mieć oparcie w przepisach oświatowych, przede wszystkim w Prawie oświatowym. Organ odnosi się też do obecnego stanu prawnego. Jego zdaniem już dziś pobieranie opłat za podstawowe funkcjonalności cyfrowej dokumentacji szkolnej prowadzi do niedopuszczalnej dyskryminacji uczniów i rodziców.
Według Prezesa UODO art. 47a ust. 4 powinien jednoznacznie wskazywać, czy obowiązki obciążają szkoły, czy prywatnych dostawców systemów informatycznych. Skoro projekt zachowuje model komercyjnych platform, od tego rozstrzygnięcia zależy, kto odpowiada za warunki dostępu do dziennika. Organ przypomina również, że nowe przepisy muszą uwzględniać zasady z art. 5 RODO. Wymienia zgodność z prawem, rzetelność i przejrzystość (ust. 1 lit. a), ograniczenie celu (ust. 1 lit. b), minimalizację danych (ust. 1 lit. c), integralność i poufność (ust. 1 lit. f) oraz rozliczalność (ust. 2).
Zmiany wpływające na przetwarzanie danych w cyfrowej dokumentacji szkolnej należy, zdaniem Prezesa UODO, poprzedzić testem prywatności, czyli oceną skutków regulacji dla ochrony danych osobowych. Organ powołuje się na art. 35 ust. 1 i 10 RODO. Zgodnie z art. 35 ust. 10 RODO, jeżeli ocenę skutków przeprowadzono przy ustanawianiu podstawy prawnej przetwarzania opartego na art. 6 ust. 1 lit. c lub e, administratorzy co do zasady nie muszą jej powtarzać, chyba że państwo członkowskie uzna to za niezbędne. Potrzebę takiej oceny Prezes UODO uzasadnia rodzajem przetwarzanych danych, obejmujących informacje o indywidualnej sytuacji uczniów, oraz skalą, w jakiej szkoły korzystają z systemów informatycznych.
Zastrzeżenia budzi także projektowany art. 47a ust. 7 pkt 1. Na jego podstawie minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, na wniosek podmiotu udostępniającego dziennik elektroniczny szkole lub organowi prowadzącemu, zezwalałby w drodze decyzji na ograniczenie, o którym mowa w projektowanym ust. 6, czyli na odstępstwo od zakazu ograniczania funkcjonalności. Podstawą decyzji byłyby względy bezpieczeństwa systemu teleinformatycznego lub ochrony danych osobowych. Prezes UODO ocenia, że uznaniowa decyzja ministra wpływająca na przetwarzanie danych w dzienniku nie odpowiada zasadzie legalizmu wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP. Mechanizm uznaje za blankietowy i niewystarczający, by oprzeć na nim cyberbezpieczeństwo cyfrowej dokumentacji szkolnej. Wskazuje też, że przepis nie uwzględnia w dostatecznym stopniu zasad zgodności z prawem, rzetelności i przejrzystości oraz integralności i poufności.
Postulat dodatkowej certyfikacji podmiotów przetwarzających dane uczniów
Odrębna część uwag dotyczy cyberbezpieczeństwa. Prezes UODO zauważa, że masowe przetwarzanie informacji o uczniach i ich indywidualnej sytuacji z użyciem nowych technologii ma znaczenie dla bezpieczeństwa państwa i obywateli, zwłaszcza wobec ryzyka cyberataków. Dla dużych platform obsługujących szkoły proponuje rozważyć dodatkowe standardy bezpieczeństwa informatycznego oraz certyfikację, której gwarantem byłyby podmioty publiczne. Na podmioty przetwarzające można by nałożyć obowiązek uzyskania dodatkowej certyfikacji, a właściwemu ministrowi powierzyć prowadzenie publicznej bazy certyfikowanych podmiotów. Projekt takiego obowiązku nie przewiduje.
Uwagi zgłoszono na etapie opiniowania projektu w Sejmie, więc jego treść może się jeszcze zmienić. Dla szkół najważniejsze będzie rozstrzygnięcie, czy to one odpowiadają za warunki dostępu do dziennika, a dla dostawców ewentualne wymogi bezpieczeństwa i certyfikacji. Szkoły i dostawcy powinni już teraz sprawdzić, czy dostęp do podstawowych funkcjonalności dziennika nie jest uzależniony od opłat. Prezes UODO uznaje bowiem taką praktykę za dyskryminującą na gruncie obecnych przepisów.
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →