Kluczowe zmiany:

  • odpowiedzialność za rozpowszechnianie bez zgody cyfrowo wytworzonego lub przetworzonego wizerunku osoby nagiej albo w trakcie czynności seksualnej;
  • odrębny przepis penalizujący tworzenie realistycznych treści pornograficznych dotyczących małoletnich;
  • rozszerzenie stosowania przepisów o pornografii z udziałem małoletnich na określone materiały syntetyczne;
  • podwyższenie kar za utrwalanie, przechowywanie, posiadanie i uzyskiwanie dostępu do takich treści oraz rozszerzenie odpowiedzialności za ich sprowadzanie;
  • odpowiedzialność karna za grooming także w przypadku kontaktu z wabikiem, a nie rzeczywistym dzieckiem, jeżeli sprawca nie jest tego świadomy.

Uwagi ogólne

Projekt zmienia ustawę z 6.6.1997 r. – Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 1342; dalej: KK). W przepisach o realistycznych materiałach syntetycznych sztuczną inteligencję wskazano jako jedną z technik cyfrowych, których użycie może prowadzić do czynów penalizowanych w projekcie nowelizacji.

Charakter i cel regulacji

Zgodnie z uzasadnieniem projekt ma usunąć wątpliwości dotyczące ochrony intymności osób przedstawianych w cyfrowo zmienionych materiałach. Ma również dostosować zasady odpowiedzialności za pornografię dotyczącą małoletnich do możliwości tworzenia treści przypominających autentyczne nagrania i fotografie. Ochrona przewidziana w art. 202 KK ma obejmować także materiały całkowicie syntetyczne, niewykorzystujące wizerunku istniejącego dziecka.

Nowe technologie – Sprawdź aktualną listę szkoleń Sprawdź

Rozpowszechnianie intymnego wizerunku bez zgody

Projektowany art. 191a § 1a KK obejmuje rozpowszechnianie bez zgody wizerunku osoby nagiej lub osoby w trakcie czynności seksualnej, wytworzonego albo przetworzonego cyfrowo. Przewidziana kara wynosi od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Na podstawie niezmienianego art. 191a § 2 KK ściganie będzie następowało na wniosek pokrzywdzonego.

Według uzasadnienia ochrona ma obejmować m.in. połączenie rozpoznawalnego wizerunku konkretnej osoby z cudzym albo wygenerowanym ciałem. Materiał nie musi zatem dokumentować rzeczywistej nagości lub czynności seksualnej osoby przedstawionej.

Nowy § 1a dotyczy rozpowszechniania. Samo wytworzenie lub posiadanie materiału nie stanowi zachowania opisanego w tym przepisie. Nie wprowadzono też wymogu pornograficznego charakteru wizerunku. Zgoda na jego stworzenie nie zastępuje zgody na rozpowszechnianie.

Tworzenie treści pornograficznych dotyczących małoletnich

Dodawany art. 202 § 4aa KK przewiduje karę od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności za cyfrowe wytwarzanie lub przetwarzanie treści pornograficznych, które mogą wywołać u odbiorcy przekonanie o autentycznym udziale małoletniego.

Znaczenie będzie miała zdolność materiału do wywołania takiego przekonania. Uzasadnienie odnosi ocenę do obiektywnych cech treści i odbioru przez przeciętnego widza, bez specjalistycznego oprogramowania. Nie będzie konieczne wykazanie, że określony odbiorca rzeczywiście uznał materiał za autentyczny.

W uzasadnieniu § 4aa opisano jako regulację tworzenia materiałów na własny użytek. Tekst przepisu nie zawiera jednak takiego ograniczenia.

Rozszerzenie odpowiedzialności i podwyższenie kar

Projektowany art. 202 § 6 KK rozszerza stosowanie art. 202 § 3, 4, 4a i 4c KK na cyfrowo wytworzone lub przetworzone treści pornograficzne mogące wywołać przekonanie o autentycznym udziale małoletniego. W zakresie § 3 obejmie również treści pornograficzne mogące wywołać przekonanie o prezentowaniu rzeczywistej przemocy lub posługiwaniu się rzeczywistym zwierzęciem. Konieczne będzie spełnienie przesłanek czynu opisanego w odpowiednim paragrafie.

Zmieniony art. 202 § 4 KK ma podwyższać karę za utrwalanie treści pornograficznych z udziałem małoletniego z przedziału od roku do 10 lat do przedziału od 2 do 15 lat pozbawienia wolności. Natomiast art. 202 § 4a KK w nowym brzmieniu będzie obejmował także sprowadzanie takich treści, obok ich przechowywania, posiadania i uzyskiwania dostępu. Kara ma wzrosnąć z przedziału od 3 miesięcy do 5 lat do przedziału od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. W związku z nowym § 6 regulacja ta obejmie także wskazane materiały syntetyczne. Odesłanie do art. 202 § 4c KK obejmie natomiast uczestniczenie w ich prezentacji w celu zaspokojenia seksualnego, co będzie zagrożone karą do 3 lat pozbawienia wolności.

Projekt pozostawia art. 202 § 4b KK, dotyczący treści pornograficznych przedstawiających wytworzony albo przetworzony wizerunek małoletniego uczestniczącego w czynności seksualnej. Według uzasadnienia nadal ma on obejmować m.in. materiały rozpoznawalne jako nieautentyczne. Brak realizmu nie oznacza więc automatycznie braku karalności.

Zmieniony art. 202 § 5 KK pozwoli orzec przepadek narzędzi i innych przedmiotów, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia przestępstw określonych w art. 202 § 1–4c KK albo popełnionych w warunkach § 6. Przepadek pozostanie fakultatywny i będzie mógł objąć również przedmioty nienależące do sprawcy.

Grooming bez kontaktu z rzeczywistym dzieckiem

Projektowany art. 200a § 3 KK obejmuje sprawcę działającego w sposób określony w art. 200a § 1 lub 2 KK, który nie uświadamia sobie, że dokonanie czynu jest niemożliwe z powodu braku małoletniego poniżej 15 lat. Uzasadnienie wskazuje przykład kontaktu z botem uznawanym przez sprawcę za dziecko.

Warunkiem odpowiedzialności będzie spełnienie pozostałych przesłanek właściwego czynu z art. 200a § 1 lub 2 KK. Sam kontakt z takim rozmówcą nie wystarczy. Zastosowanie znajdą odpowiednio kara pozbawienia wolności do 3 lat albo grzywna, ograniczenie wolności lub pozbawienie wolności do 2 lat. Próg 15 lat dotyczy groomingu, a nie całego zakresu ochrony małoletnich w art. 202 KK.

Wejście w życie i skutki praktyczne

Art. 2 projektu przewiduje 30-dniowe vacatio legis. Projektodawca nie szczególnych przepisów przejściowych. W praktyce konieczne będzie ustalenie rodzaju materiału, sposobu jego wykorzystania oraz przesłanek konkretnego przestępstwa. Ocena realizmu treści będzie miała znaczenie dla zastosowania nowych przepisów art. 202 KK.

Projekt nie nakłada nowych obowiązków administracyjnych na dostawców AI ani platformy internetowe. W ocenie skutków regulacji wskazano możliwość zwiększenia liczby postępowań i zakresu analizy dowodów elektronicznych, bez oszacowania kosztów tego wzrostu.

Wszystkie aktualności n.ius® po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Kup online, korzystaj od razu! Sprawdź

Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →