- Dla biometanu wprowadzono nowy system aukcyjny, a aukcje organizowane przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: Prezes URE) będą przeprowadzane odrębnie dla instalacji o mocy zainstalowanej elektrycznej poniżej 2 MW oraz instalacji o mocy co najmniej 2 MW.
- Moc magazynu energii elektrycznej nie będzie w określonych przypadkach wliczana do mocy mikroinstalacji, jeżeli nie przekroczy 2,2-krotności jej mocy, a moc wprowadzana do sieci pozostanie ograniczona do mocy samej mikroinstalacji.
- Większość przepisów wejdzie w życie 1.12.2026 r., przy czym dla poszczególnych grup regulacji przewidziano odmienne terminy.
Cel ustawy
Ustawa z 4.9.2026 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 1347) wprowadza szeroki pakiet zmian dotyczących wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, systemów wsparcia, prosumentów, spółdzielni energetycznych oraz rynku biogazu i biometanu.
Zgodnie z założeniami ustawodawcy nowe regulacje mają służyć wzmocnieniu bezpieczeństwa i suwerenności energetycznej oraz przyspieszeniu transformacji energetycznej. Najważniejszą zmianą systemową jest stworzenie mechanizmu aukcyjnego dla biometanu, który uzupełni dotychczasowe instrumenty wsparcia.
Aukcyjny system wsparcia dla biometanu
Nowe przepisy wprowadzają aukcyjny system wsparcia dla biometanu. Dotychczas instalacje o mocy nie przekraczającej 1 MW mogły korzystać z mechanizmu dopłat do ceny rynkowej – feed in premium (FIP). Nowy instrument ma umożliwić objęcie odrębnym mechanizmem wsparcia również pozostałych wytwórców biometanu.
Przedmiotem aukcji będzie sprzedaż biometanu wytworzonego w instalacji OZE i wprowadzonego do sieci gazowej. Wykorzystywane do jego produkcji surowce będą musiały spełniać określone wymagania, w tym kryteria zrównoważonego rozwoju. Do udziału w aukcji zostaną dopuszczeni wytwórcy posiadający odpowiednie zaświadczenie Prezesa URE. Biometan objęty wsparciem będzie musiał zostać wytworzony i wprowadzony do sieci gazowej po raz pierwszy po zamknięciu sesji aukcji.
Dodatkowo urządzenia służące do wytwarzania biometanu, zamontowane przy budowie instalacji, co do zasady będą musiały być wyprodukowane w okresie 48 miesięcy poprzedzających pierwsze wytworzenie biometanu i nie będą mogły być wcześniej amortyzowane przez inny podmiot.
Aukcje przeprowadzi Prezes URE
Aukcje biometanu będzie ogłaszał, organizował i przeprowadzał Prezes URE nie rzadziej niż raz w roku.
Przewidziano dwa odrębne koszyki aukcyjne – dla biometanu wytwarzanego w instalacjach o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej:
- mniejszej niż 2 MW;
- nie mniejszej niż 2 MW.
Moc instalacji służącej do wytwarzania biometanu będzie w tym celu przeliczana na moc zainstalowaną elektryczną przy przyjęciu sprawności elektrycznej agregatu kogeneracyjnego na poziomie 41%.
Rada Ministrów będzie określała maksymalne ilości i wartości biometanu, które mogą zostać sprzedane w aukcjach w kolejnych trzech latach. Minister właściwy do spraw klimatu określi natomiast ceny referencyjne stanowiące maksymalny poziom ceny możliwej do zaoferowania w aukcji.
System przewiduje również możliwość uwzględnienia pomocy inwestycyjnej. Jeżeli wytwórca otrzyma takie wsparcie, jego wartość będzie wpływała na odpowiednie obniżenie ceny wynikającej ze zwycięskiej oferty. Ma to zapobiegać nadmiernej kumulacji pomocy publicznej.
Wsparcie w postaci pokrycia ujemnego salda będzie mogło przysługiwać przez 20 lat od pierwszej sprzedaży biometanu objętego systemem, nie dłużej jednak niż do 31.12.2054 r.
Większe magazyny energii przy mikroinstalacjach
Po wejściu nowych regulacji moc zainstalowana magazynu energii elektrycznej nie będzie wliczana do mocy zainstalowanej mikroinstalacji, jeżeli zostaną łącznie spełnione dwa warunki.
Po pierwsze, moc magazynu nie będzie mogła być większa niż 2,2-krotność mocy zainstalowanej elektrycznej mikroinstalacji. Po drugie, łączna moc możliwa do wprowadzenia do sieci przez mikroinstalację wraz z magazynem nie będzie mogła przekraczać mocy zainstalowanej samej mikroinstalacji.
Bardziej szczegółowe informacje o rozliczeniach prosumentów
Ustawa zmienia również zasady przekazywania informacji dotyczących rozliczeń prosumenckich.
Sprzedawca będzie przedstawiał prosumentowi w przejrzystej i zrozumiałej formie bardziej szczegółowe dane dotyczące m.in. ilości energii wprowadzonej do sieci i z niej pobranej, wartości energii oraz rozliczenia depozytu prosumenckiego. Informacja ma obejmować m.in. kwotę depozytu rozliczoną na koniec poszczególnych miesięcy oraz środki pochodzące z wcześniejszych okresów rozliczeniowych, które pozostają jeszcze do wykorzystania.
Uregulowano również sytuację zmiany sprzedawcy energii. Dotychczasowy sprzedawca będzie zobowiązany zwrócić prosumentowi niewykorzystane środki stanowiące nadpłatę według stanu na dzień zmiany sprzedawcy, nie później niż do końca kolejnego miesiąca następującego po miesiącu, w którym doszło do zmiany.
Zmiany dla spółdzielni energetycznych
Nowelizacja ma także usprawnić funkcjonowanie spółdzielni energetycznych, w szczególności ich relacje ze sprzedawcami energii.
Sprzedawca, do którego zwróci się spółdzielnia zamierzająca uzyskać wpis do odpowiedniego wykazu, będzie miał zasadniczo 90 dni na przedstawienie oferty zawarcia nowej albo zmiany dotychczasowej umowy.
Jeżeli oferta zostanie przedstawiona wcześniej, spółdzielnia będzie mogła przejść do dalszego etapu procedury. Jeżeli sprzedawca nie przedstawi jej w terminie, upływ 90 dni również umożliwi złożenie wniosku o zamieszczenie danych spółdzielni w wykazie.
Gazociągi bezpośrednie dla biogazu i biometanu
Ustawa tworzy również bardziej szczegółowe ramy prawne dla gazociągów bezpośrednich służących do dostarczania biogazu, biogazu rolniczego lub biometanu bezpośrednio do instalacji odbiorcy, z pominięciem systemu gazowego.
Przed udzieleniem zgody na budowę takiego gazociągu Prezes URE będzie ustalał, czy rzeczywiście ma on służyć bezpośredniemu dostarczaniu paliwa do odbiorcy. Jednocześnie uproszczono część warunków uzyskania zgody na jego budowę. Podmiot posiadający tytuł prawny do gazociągu będzie obowiązany poinformować Prezesa URE o rozpoczęciu dostarczania gazu w terminie 30 dni, a o zaprzestaniu eksploatacji lub likwidacji gazociągu – w terminie 14 dni.
Nowe przepisy regulują także odpowiedzialność za prawidłową eksploatację, procedury awaryjne oraz wymagania dotyczące parametrów jakościowych dostarczanego biogazu, biogazu rolniczego i biometanu. W razie niespełnienia wymaganych parametrów odbiór paliwa będzie musiał zostać wstrzymany do czasu ich przywrócenia.
Regulacje dotyczące gazociągów bezpośrednich należą do grupy przepisów, dla których przewidziano 12-miesięczne vacatio legis.
Nowa definicja instalacji OZE i biomasy
Zmienia się również definicja instalacji odnawialnego źródła energii. Ma ona uwzględniać nie tylko magazyny energii elektrycznej, ale również magazyny ciepła i chłodu połączone z zespołem urządzeń wytwarzających energię z OZE.
Zmiana ma znaczenie m.in. dla transformacji sektora ciepłowniczego oraz możliwości kwalifikowania takich magazynów jako elementów instalacji odnawialnego źródła energii.
Ustawa modyfikuje także definicję biomasy, dostosowując ją do terminologii obowiązującej w przepisach dotyczących biokomponentów i biopaliw. Do biomasy będą mogły być zaliczane m.in. określone odpady i pozostałości przemysłowe pochodzenia biologicznego oraz produkty lub substancje powstałe w wyniku odzysku odpadów.
Zmiany w pozostałych systemach wsparcia OZE
Nowelizacja obejmuje także szereg zmian technicznych i proceduralnych w istniejących mechanizmach wsparcia.
Przepisy upraszczają m.in. zasady dotyczące modernizowanych instalacji hydroenergetycznych, modyfikują wybrane parametry systemu FIP i zasady dotyczące nakładów modernizacyjnych. Współczynnik stosowany w odniesieniu do części instalacji zmodernizowanych zostanie podwyższony ze 100% do 115%.
Uregulowano również sposób uwzględniania energii wytwarzanej w okresach występowania ujemnych cen rynkowych oraz doprecyzowano przepisy dotyczące wysokosprawnej kogeneracji.
Zmiany obejmują ponadto zasady wydawania certyfikatów instalatorom OZE oraz wymagania dotyczące minimalnego poziomu dostarczania energii elektrycznej przez określone instalacje biogazowe i biomasowe.
Ogłoszenie i wejście w życie przepisów
Ustawa została podpisana przez Prezydenta RP 15.10.2026 r. i 16.10.2026 r. ogłoszona w Dzienniku Ustaw pod poz. 1347.
Większość nowych przepisów wejdzie w życie 1.12.2026 r. Ustawodawca przewidział jednak kilka wyjątków. Część regulacji zaczęła obowiązywać 17.10.2026 r., a kolejna grupa – 19.10.2026 r.
Przepisy dotyczące części rozliczeń prosumenckich wejdą w życie po upływie 3 miesięcy od ogłoszenia. Regulacje składające się na system aukcji biometanu zaczną obowiązywać zasadniczo po upływie 4 miesięcy od dnia ogłoszenia, natomiast część przepisów dotyczących gazociągów bezpośrednich – po upływie 12 miesięcy od ogłoszenia.
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →
