Sprzedaż rzeczy ruchomych do 3 tys. zł bez podatku. Zmiany w opłacie miejscowej i uzdrowiskowej

Cel ustawy

Ustawa obejmuje dwa zasadnicze obszary. Pierwszy dotyczy urealnienia zwolnienia z PCC przy sprzedaży rzeczy ruchomych i ograniczenia obciążeń związanych z drobnym obrotem nieprofesjonalnym. Drugi zakłada kompleksową zmianę zasad pobierania opłaty miejscowej i uzdrowiskowej, która ma zwiększyć przejrzystość regulacji, uprościć pobór danin oraz poprawić ich ściągalność.

W ramach nowelizacji ustawy z 12.1.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 707) ustawodawca odchodzi od kryteriów trudnych do zweryfikowania w praktyce. Dotychczas obowiązek zapłaty zależał m.in. od celu pobytu, mimo że ustalenie, czy dana osoba przyjechała w celu turystycznym, wypoczynkowym czy innym, opiera się zasadniczo na jej deklaracji. Zmianie ulegną również warunki umożliwiające gminie wprowadzenie opłaty miejscowej.

PCC – limit zwolnienia wzrośnie do 3 tys. zł

Najbardziej bezpośrednią zmianą dla osób prywatnych jest podwyższenie limitu określonego w art. 9 pkt 6 ustawy z 9.9.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 191). Sprzedaż rzeczy ruchomej będzie zwolniona z PCC, jeżeli podstawa opodatkowania nie przekroczy 3 tys. zł zamiast obecnych 1 tys. zł.

Zmiana ma znaczenie m.in. przy prywatnym obrocie używanymi meblami, telefonami, komputerami, sprzętem AGD czy innymi rzeczami ruchomymi. Stawka PCC od takiej sprzedaży wynosi 2% wartości rynkowej rzeczy. Dotychczasowy limit zwolnienia obowiązuje od wejścia ustawy w życie w 2001 r. i od tego czasu nie był podwyższany.

Według uzasadnienia przy transakcjach tylko nieznacznie przekraczających 1 tys. zł koszty związane z rozliczeniem, obsługą i ewentualnym dochodzeniem niewielkiej kwoty podatku mogą zbliżać się do wysokości samej należności albo ją przekraczać. Podwyższenie limitu ma więc charakter deregulacyjny oraz wyłączyć z opodatkowania część drobnego obrotu nieprofesjonalnego.

Kwotę 3 tys. zł ustalono z uwzględnieniem zmian gospodarczych od 2001 r., w tym wzrostu cen oraz przeciętnego wynagrodzenia. Ustawa nie wprowadza automatycznej waloryzacji limitu w kolejnych latach.

Opłata miejscowa bez kryterium czystości powietrza

Istotnie zmieni się również konstrukcja opłaty miejscowej. Ustawa rezygnuje z wymogu posiadania przez miejscowość korzystnych właściwości klimatycznych, z którym wiąże się obecnie m.in. spełnienie określonych standardów jakości powietrza. Zachowany zostanie natomiast warunek posiadania walorów krajobrazowych.

W konsekwencji rada gminy będzie mogła wprowadzić opłatę miejscową w miejscowości posiadającej wymagane walory krajobrazowe, o ile na jej terenie świadczone są usługi zakwaterowania. Zmiana ma umożliwić pobieranie opłaty także w miejscowościach atrakcyjnych turystycznie, które obecnie nie spełniają formalnego kryterium klimatycznego związanego z jakością powietrza.

Opłata miejscowa pozostanie fakultatywna – o jej wprowadzeniu nadal będzie decydowała rada gminy.

Liczyć będzie się nocleg, a nie cel pobytu

Zmianie ulega również zakres podmiotowy obu opłat. Dotychczas regulacje odwołują się do pobytu w określonych celach – m.in. turystycznych, wypoczynkowych i szkoleniowych, a w przypadku opłaty uzdrowiskowej także zdrowotnych.

Po zmianach do zapłaty zobowiązana będzie każda osoba fizyczna, której przez okres obejmujący co najmniej jedną noc świadczona jest usługa zakwaterowania w miejscowości lub części miejscowości, w której wprowadzono opłatę.

Zakwaterowanie obejmie m.in. pobyty w hotelach, motelach, pensjonatach, na kempingach i polach biwakowych, w schroniskach oraz innych obiektach, w których mogą być świadczone usługi hotelarskie, w tym w pokojach i mieszkaniach wykorzystywanych w ramach najmu krótkoterminowego. W przypadku opłaty uzdrowiskowej regulacja obejmie także wskazane rodzaje sanatoriów.

Jeżeli dana miejscowość lub jej część spełnia jednocześnie warunki pobierania opłaty miejscowej i uzdrowiskowej, rada gminy będzie mogła wprowadzić tylko jedną z tych opłat.

Nowe stawki i szersze zwolnienia

Ustawa określa maksymalne stawki opłat za jedną noc. Opłata miejscowa w miejscowości posiadającej walory krajobrazowe nie będzie mogła przekroczyć 5 zł, a na obszarze ochrony uzdrowiskowej – 5,50 zł. Maksymalna opłata uzdrowiskowa wyniesie 6,86 zł za noc.

Rozszerzony zostanie także katalog zwolnień. Z opłaty będą zwolnione m.in. osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności, a w określonych przypadkach również osoby niewidome i głuche z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, dzieci do 16. roku życia z orzeczoną niepełnosprawnością oraz jedna osoba towarzysząca osobie objętej takim zwolnieniem. Zwolnienie obejmie również dzieci i młodzież szkolną w zorganizowanych grupach wraz z opiekunami.

Szczególne rozwiązanie przewidziano dla pobytów długoterminowych. Jeżeli usługa zakwaterowania jest świadczona przez ponad 29 kolejnych nocy, osoba będzie zwolniona z opłaty za cały okres pobytu, a więc także za pierwsze 29 nocy. Rozwiązanie ma zapobiegać obciążaniu opłatą m.in. osób zakwaterowanych w związku z wykonywaniem pracy lub nauką.

Rada gminy będzie mogła dodatkowo różnicować stawki i wprowadzać zwolnienia ze względu m.in. na rodzaj lub lokalizację obiektu, porę roku, długość pobytu, miejsce zamieszkania, wiek, posiadanie Karty Dużej Rodziny czy stopień niepełnosprawności.

Podmiot noclegowy jako płatnik opłaty

Zmieni się również sposób pobierania danin. Płatnikiem opłaty miejscowej i uzdrowiskowej będzie z mocy ustawy podmiot świadczący usługę zakwaterowania. Zastąpienie obecnego modelu opartego na inkasie ma zwiększyć skuteczność poboru oraz ułatwić egzekwowanie obowiązków.

Płatnik będzie mógł uzależnić rozpoczęcie świadczenia usługi od wpłaty kwoty odpowiadającej opłacie należnej za deklarowaną liczbę nocy. Ostatecznie opłata ma być uiszczana ostatniego dnia zakwaterowania, a ewentualna nadpłata wpłacona wcześniej będzie podlegała zwrotowi.

Za terminowe wpłacenie prawidłowo pobranej opłaty płatnik otrzyma wynagrodzenie w wysokości co najmniej 10% pobranych opłat. Rada gminy będzie mogła ustalić wynagrodzenie na wyższym poziomie.

Na płatniku będzie ponadto ciążył obowiązek prowadzenia odrębnego rejestru dla każdego obiektu. Rejestr obejmie m.in. dane osoby korzystającej z zakwaterowania, stawkę lub podstawę niepobrania opłaty, liczbę nocy i wysokość pobranej należności. Do 15. dnia kolejnego miesiąca płatnik przekaże organowi podatkowemu informację o pobranych opłatach oraz wpłaci je, po potrąceniu należnego wynagrodzenia.

Co do zasady informacja będzie przesyłana elektronicznie. Przejściowo, do 31.12.2029 r., dopuszczalne będzie również składanie jej w postaci papierowej.

Gminy będą musiały przyjąć nowe uchwały

Zmiana konstrukcji opłat pociąga za sobą konsekwencje dla obowiązujących aktów prawa miejscowego. Dotychczasowe uchwały dotyczące opłaty miejscowej i uzdrowiskowej, wydane na podstawie przepisów zastępowanych nową regulacją, utracą moc. Oznacza to konieczność przyjęcia przez rady gmin nowych uchwał dostosowanych do zmienionego art. 17.

Do postępowań dotyczących opłaty miejscowej lub uzdrowiskowej wszczętych i niezakończonych przed wejściem nowych przepisów będą stosowane regulacje dotychczasowe. Szczególne zasady przewidziano również dla pobytów rozpoczętych jeszcze w 2026 r. i kontynuowanych po 1.1.2027 r.

Etap legislacyjny i wejście w życie

Rządowy projekt z druku nr 3099 wpłynął do Sejmu 15.9.2026 r., a 16.9.2026 r. odbyło się jego I czytanie. 18.9.2026 r. Sejm uchwalił ustawę, a następnie przekazał ją do Senatu. 24.9.2026 r. Senat przyjął ustawę bez poprawek. Tego samego dnia przekazano ją Prezydentowi RP do podpisu.

Zasadnicza część ustawy ma wejść w życie 1.1.2027 r. Wyjątek dotyczy podwyższenia limitu zwolnienia z PCC z 1 tys. zł do 3 tys. zł oraz przepisu przejściowego odnoszącego się do tego zwolnienia – regulacje te mają wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Do czynności cywilnoprawnych dokonanych wcześniej będą stosowane dotychczasowe przepisy.

Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →