Stan faktyczny
Decyzja Marszałka zobowiązująca do wpłaty należności za usunięcie drzew w kwocie ponad 5,4 tys. zł została 21.9.2021 r. doręczona profesjonalnemu pełnomocnikowi „Ł.” sp.j. Termin do wniesienia odwołania upływał 5.10.2021 r. Odwołanie sporządzone przez Z.Ł., uprawnionego do reprezentacji wspólnika „Ł.” sp.j., zostało nadane w paczkomacie InPost. SKO w Sz. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wskazując, że z art. 57 § 5 pkt. 2 KPA wynika, iż skuteczne wniesienie pisemnego odwołania w formie listownej wymaga jego nadania w polskiej placówce pocztowej – tylko wówczas data nadania przesyłki będzie stanowić datę wniesienia odwołania. Natomiast w przypadku nadania przesyłki za pośrednictwem przedsiębiorstwa świadczącego usługi kurierskie, ale niebędącego polską placówką pocztową, datą wniesienia odwołania będzie data wpływu przesyłki do właściwego organu. Skoro paczkomat InPost nie stanowi polskiej placówki pocztowej w rozumieniu art. 57 § 5 pkt. 2 KPA, to datą wniesienia odwołania jest data faktycznego wpływu odwołania do Organu, czyli 7.10.2021 r. SKO w Sz. podkreśliło, że nawet jeśli za datę nadania uznano datę z etykiety na kopercie – 6.10.2021 r., to i tak odwołanie zostało wniesione po terminie, który upływał 5.10.2021 r.
Zarzuty skargi
„Ł.” sp.j. zaskarżyła postanowienie SKO w Sz., dowodząc, że odwołanie zostało nadane 5.10.2021 r. W skardze zaznaczono, że wniesienie odwołania za pośrednictwem operatora InPost Sp. z o.o., który niedawno obsługiwał również Sądy, Prokuratury i inne organy, zamiast Poczty Polskiej S.A., wynikało z okoliczności niezależnych od skarżącej. Przesyłka została umieszczona w skrzynce nadawczej z użyciem aplikacji w telefonie córki Z.Ł., w takim przypadku nadawca nie drukuje etykiety. W korespondencji mailowej operator potwierdził, że przesyłka została nadana 5.10.2021 r., zaś na etykiecie oznaczony jest 6.10.2021 r. – dzień jej odbioru przez kuriera. Paczkomat InPost nie drukuje etykiet podczas nadania paczek, etykiety generowane są przez kurierów po ich odbiorze. Jednocześnie skarżąca wskazała, że Organ nie pouczył jej ani o treści art. 57 § 5 pkt. 2 KPA, ani o tym, że oddanie pisma pocztowego wyłącznie w placówce Poczty Polskiej S.A. spowoduje zachowanie terminu do wniesienia odwołania.
Orzeczenie WSA
WSA w Szczecinie oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podkreślono, że wbrew stanowisku organu, w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż możliwe jest korzystanie z innych, poza Poczta Polską S.A, operatorów świadczących usługi w zakresie przesyłek (zob. wyrok NSA z 3.3.2021 r., I GSK 574/18, Legalis). W konsekwencji należy przyjąć, że określony w art. 57 § 5 pkt. 2 KPA termin na wniesienie pisma należy uznać za zachowany także wówczas, gdy przed jego upływem zostało ono nadane za pośrednictwem innego niż wyznaczony operatora pocztowego świadczącego usługi pocztowe. Sąd podzielił jednak pogląd SKO w Sz., że wydruki korespondencji mailowej z Biurem Obsługi Klienta InPost nie są miarodajnym dowodem nadania spornego odwołania 5.10.2021 r. Za dowód taki uznano natomiast etykietę nadania przesyłki umieszczoną na kopercie, z której wynika data wygenerowana z sytemu tego operatora i jest to 6.10.2021 r. Zdaniem Sądu etykietę nadania przesyłki, w sytuacji korzystania z innego operatora niż Poczta Polska S.A, należy porównać do stempla pocztowego na kopercie, z którego wynika pewna data nadania. Sąd podkreślił, że skarżąca, decydując się na przekazanie odwołania za pośrednictwem prywatnego operatora świadczącego usługi pocztowe, powinna uwzględnić sposób działania tego rodzaju firm. Musi się więc liczyć z tym, że odbiór przesyłek z paczkomatów może być ograniczony określonymi godzinami i z tego względu nadanie może nastąpić innego dnia, niż dzień umieszczenia przesyłki w paczkomacie.
Sąd stwierdził też, że zarzuty skarżącej co do braku odpowiednich pouczeń w decyzji, w zakresie sposobu wniesienia odwołania od decyzji Organu I instancji były bezpodstawne. Skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, a więc Organ nie był zobligowany do wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącej w postępowaniu. Istota zasady informowania stron z art. 9 KPA sprowadza się bowiem do działań organu, aby te strony postępowania, które działające bez profesjonalnego pełnomocnika, nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa.
„Nadanie” przesyłki w paczkomacie
NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienie SKO w Sz. W uzasadnieniu orzeczenia podkreślono, że po wyroku TSUE z 27.3.2019 r., C-545/17, Legalis, w orzecznictwie sądów administracyjnych odstępuje się od literalnej wykładni art. 57 § 5 pkt. 2 KPA. Aktualnie przyjmuje się, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w placówce operatora pocztowego niebędącego operatorem wyznaczonym (zob. wyrok NSA z 29.2.2024 r., III OSK 1337/22, Legalis). Zgodnie z art. 3 pkt. 8 ustawy z 23.11.2012 r. – Prawo pocztowe (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 366; dalej: PrPoczt) „nadanie” oznacza m.in. polecenie doręczenia przesyłki pocztowej zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej. W konsekwencji weryfikacja faktu nadania pisma oraz daty tego nadania powinna być dokonywana z uwzględnieniem regulaminu świadczenia usług pocztowych danego operatora pocztowego.
NSA podkreślił przy tym, że w świetle art. 3 pkt. 15 PrPoczt placówką pocztową jest nie tylko jednostka organizacyjna operatora pocztowego lub agenta pocztowego, ale także inne wyodrębnione i oznaczone przez operatora pocztowego miejsce, w którym można zawrzeć umowę o świadczenie usługi pocztowej lub odebrać przesyłkę pocztową. Operator pocztowy InPost sp. z o.o. umożliwia nadawanie przesyłek za pośrednictwem paczkomatu. Wbrew twierdzeniom WSA w Szczecinie umieszczana na przesyłce etykieta nie pozwala na ustalenie daty nadania przesyłki.
Postanowienia regulaminu świadczenia usług tej firmy, co do zasady, wiążą nadanie przesyłki z prawidłowym umieszczeniem jej w paczkomacie. Data wydruku etykiety nie musi być tożsama z datą nadania przesyłki, gdyż jej wydruk następuje wcześniej (gdy drukuje ją uprzednio nadawca) lub później (gdy drukuje ją kurier po podjęciu przesyłki z paczkomatu). Rozstrzygające jest wejście operatora pocztowego w posiadanie przesyłki przez zatrzaśnięcie drzwi automatycznego urządzenia pocztowego.
W razie wątpliwości należy umożliwić stronie przedłożenie dowodów
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że InPost sp. z o.o. w regulaminie świadczenia usług zastrzega, iż przesyłki nadane w danym dniu po godzinie granicznej wynikającej z lokalizacji paczkomatu, które jednocześnie nie zostały przekazane przez operatora do dalszego przemieszczania w tym dniu, będą traktowane jako nadane w następnym dniu roboczym. Na gruncie tej regulacji należy zatem rozróżnić rzeczywistą datę nadania przesyłki i fikcyjną (umowną) datę nadania przesyłki. W ocenie NSA z punktu widzenia hipotezy art. 57 § 5 pkt. 2 KPA miarodajna pozostaje wyłącznie ta pierwsza data. Natomiast umowna data nadania przesyłki ma znaczenie tylko dla oceny, czy deklarowany przez operatora termin doręczenia przesyłki został dochowany.
NSA stwierdził, że przesyłka doręczona organowi za pośrednictwem operatora innego niż operator wyznaczony może nie zawierać żadnych danych pozwalających na ustalenie daty jej nadania, w szczególności daty jej umieszczenia w paczkomacie. W każdym przypadku, w którym istnieją wątpliwości co do wniesienia podania w terminie, organ powinien umożliwić stronie przedłożenie dowodów na okoliczność daty nadania, a następnie te dowody ocenić i poczynić ustalenia zgodnie z wymogami wynikającymi z zasady prawdy obiektywnej. W rozpoznawanej sprawie Organ tego nie uczynił, kierując się błędnym założeniem, że liczy się tylko nadanie przesyłki w placówce operatora wyznaczonego a data wydruku etykiety jest tożsama z datą nadania przesyłki. Natomiast Sąd I instancji niezasadnie uznał, że okoliczności istotne z punktu widzenia hipotezy art. 57 § 5 pkt. 2 KPA zostały w postępowaniu administracyjnym dostatecznie wyjaśnione. Błędne było również przyjęcie, że miarodajnym dokumentem na okoliczność daty nadania przesyłki była jedynie etykieta wygenerowana z systemu operatora.
Wyrok NSA z 19.11.2025 r., III OSK 2470/22, Legalis
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →
