• Projekt wydłuża terminy wdrożenia planów ogólnych gmin i powiązanych obowiązków planistycznych.
  • Nowelizacja doprecyzowuje konstrukcję zintegrowanego planu inwestycyjnego, w tym zasady składania wniosku, możliwość wymagania koncepcji urbanistyczno-architektonicznej, finansowanie procedury oraz trwałość zgody rady gminy na przystąpienie do sporządzenia ZPI.
  • Projekt uzależnia wydanie decyzji o warunkach zabudowy od posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Cel i charakter projektowanej regulacji

Celem nowelizacji jest dostosowanie reformy planowania przestrzennego do rzeczywistych możliwości organizacyjnych i technicznych jednostek samorządu terytorialnego. Reforma z 2023 r. wprowadziła obowiązek sporządzenia planów ogólnych gmin jako nowych aktów prawa miejscowego, sporządzanych cyfrowo i obejmujących całe terytorium gminy. Mają one w znacznej mierze zastąpić dotychczasowe studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

Projektodawca wskazuje, że termin utraty mocy studiów, 30.6.2026 r., wymaga zmiany ze względu na wydłużenie terminu rozliczenia Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz praktyczne trudności we wdrażaniu reformy. Nowelizacja obejmuje też doprecyzowanie przepisów dotyczących cyfryzacji procedur, ZPI oraz decyzji o warunkach zabudowy.

Plan ogólny i przepisy przejściowe

Najistotniejszy element projektu dotyczy zmiany przepisów przejściowych ustawy z 7.7.2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1688; dalej: ZmPlanZagospU23). W art. 5 projektu przewidziano przesunięcie terminów pełnego wejścia w życie nowego modelu planowania przestrzennego.

Szczególne znaczenie ma zmiana art. 65 ust. 1 ZmPlanZagospU23, przewidziana w art. 5 pkt. 6 projektu. Termin utraty mocy studiów zostaje przesunięty z 30.6.2026 r. do 31.8.2026 r., co wydłuża okres, w którym dotychczasowe studia mogą nadal pełnić funkcję dokumentu odniesienia. Projekt przesuwa również inne terminy powiązane z reformą.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Rejestr i dane przestrzenne

Projekt przewiduje dalszą cyfryzację procedur planistycznych, ale rozkłada ją w czasie. W art. 1 pkt. 2 projektu zmieniono art. 8g ustawy z 27.3.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 538; dalej: PlanZagospU).

Zgodnie z projektowanym art. 8g ust. 1 pisma składane w procedurze planistycznej, w tym wnioski, uwagi oraz wnioski o sporządzenie lub zmianę aktu planowania przestrzennego, będą mogły być wnoszone w postaci papierowej albo elektronicznej. Dodawany art. 8g ust. 1a przewiduje natomiast, że wnioski i rezygnacje dotyczące informacji o danych udostępnianych w Rejestrze będą składane w systemie teleinformatycznym.

Zmiana art. 8h ust. 1 polega na dodaniu obowiązku udostępniania w Rejestrze ogłoszeń o przystąpieniu do sporządzania aktu planowania przestrzennego oraz o rozpoczęciu konsultacji społecznych. Projekt porządkuje też katalog dokumentów udostępnianych w Rejestrze, obejmując nim m.in. wnioski dotyczące planów ogólnych, planów miejscowych i ZPI, zgody na sporządzenie ZPI, uchwały o aktualności aktów planistycznych, oceny z ustawy o rewitalizacji i wyroki sądów administracyjnych.

Organy właściwe mają udostępnić w Rejestrze zbiory danych obejmujące co najmniej dane aktualne na dzień wejścia w życie danego przepisu do 30.11.2026 r.. Pełniejsze zbiory danych przestrzennych, o których mowa w art. 67a ust. 3b PlanZagospU, mają zostać utworzone i udostępnione do 31.12.2032 r.

Definicja inwestycji uzupełniającej

W art. 1 pkt. 1 projektu zmieniono art. 2 pkt 5a PlanZagospU, czyli definicję inwestycji uzupełniającej. Nowe brzmienie rozszerza to pojęcie na inwestycje służące wykonywaniu zadań własnych gminy, m.in. w zakresie infrastruktury technicznej, dróg publicznych, transportu zbiorowego, kultury, edukacji, zdrowia, pomocy społecznej, sportu, rekreacji, zieleni publicznej oraz lokali lub budynków mieszkalnych.

Projekt rozróżnia dwie grupy inwestycji uzupełniających. Pierwsza obejmuje inwestycje służące zadaniom własnym gminy i nie wymaga bezpośredniego związku z inwestycją główną. Druga dotyczy obiektów handlowych lub usługowych, ale tylko wtedy, gdy służą obsłudze inwestycji głównej.

Zintegrowany plan inwestycyjny

Projekt wprowadza istotne zmiany dotyczące ZPI. Zmiana art. 37ea ust. 2 PlanZagospU przez dodanie wyrazów „co najmniej” oznacza, że ZPI ma obejmować przynajmniej obszar inwestycji głównej i inwestycji uzupełniającej, ale może objąć także inne tereny, jeżeli wymaga tego prawidłowe ukształtowanie rozwiązań planistycznych.

Dodawany art. 37ea ust. 2a przewiduje, że jeżeli inwestycja uzupełniająca może być realizowana na podstawie obowiązującego planu miejscowego, nie trzeba obejmować jej obszaru ZPI. Projekt doprecyzowuje też art. 37eb PlanZagospU.

Istotną nowością jest także art. 37eba, który pozwala radzie gminy nałożyć na inwestorów obowiązek dołączenia do wniosku o uchwalenie ZPI koncepcji urbanistyczno-architektonicznej.

Zgoda rady gminy, umowa urbanistyczna i terminy procedury ZPI

Projekt zmienia art. 37ec PlanZagospU. Rada gminy będzie mogła wycofać zgodę na przystąpienie do sporządzenia ZPI do czasu zawarcia umowy urbanistycznej, co zakończy postępowanie wszczęte na wniosek inwestora. Jednocześnie zgoda na przystąpienie do sporządzenia ZPI zachowa ważność niezależnie od zmian w projekcie dokonanych w toku negocjacji, opracowania dokumentu i konsultacji społecznych.

Zmiany w art. 37ed PlanZagospU rozszerzają możliwość zobowiązania inwestora w umowie urbanistycznej do świadczenia na rzecz podmiotu publicznego w rozumieniu ustawy z 19.12.2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1637).

Decyzje o warunkach zabudowy

Projekt przewiduje zmiany w procedurze wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Dodawany art. 52 ust. 1a PlanZagospU określa dane podawane we wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, w tym dane identyfikacyjne wnioskodawcy oraz fakultatywne dane kontaktowe.

Najdalej idąca zmiana dotyczy art. 63 PlanZagospU. Decyzja o warunkach zabudowy ma być wydawana wyłącznie wnioskodawcy, który posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na terenie objętym wnioskiem. Wraz z wnioskiem konieczne będzie złożenie oświadczenia o posiadaniu tego prawa pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie.

Etap legislacyjny

Komisja Infrastruktury oraz Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej przeprowadziły I. czytanie i rozpatrzyły projekt na posiedzeniu 28.4.2026 r., a następnie wniosły o uchwalenie przez Sejm projektu ustawy. Brak odrębnych poprawek merytorycznych oznacza, że projekt w brzmieniu wynikającym ze sprawozdania stanowi aktualną podstawę dalszych prac sejmowych.

Wszystkie aktualności n.ius® po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Kup online, korzystaj od razu! Sprawdź

Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →