Usprawnienie postępowań odwoławczych przed KIO
Projektodawca dokonał zmian w art.524 z 11.9.2019 r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 793; dalej: PrZamPubl), których celem jest usprawnienie postępowań odwoławczych przed KIO. Zakłada się wprowadzenie obowiązku przekazywania przez zamawiającego do KIO, bez wezwania, istotnych informacji służących weryfikacji przesłanek formalnych wniesienia odwołania (zmiana w art. 524 PrZamPubl), a także obowiązku wskazania adresu do doręczeń elektronicznych (art. 508 ust. 2, art. 516 ust. 1 pkt 1, art. 519 ust. 3, art. 525 ust. 2a oraz art. 561 ust. 1).
W dodanym ust. 2 w art. 524 PrZamPubl nałożono na zamawiającego obowiązek przekazania Prezesowi KIO niezwłocznie, nie później niż w terminie 2 dni roboczych od dnia otrzymania odwołania albo jego kopii (w przypadku odwołania składanego w formie pisemnej) określonych informacji. Nowy przepis ma na celu przyśpieszenie przekazywania informacji między KIO a zamawiającym, co ma wpłynąć na skrócenie czasu na wyznaczenie rozprawy. Warto wskazać, że aktualnie te informacje są przekazywane na wezwanie Prezesa KIO, a po zmianach obowiązkiem zamawiającego będzie ich przekazanie bez dodatkowego wezwania. Zakresem obowiązku informacyjnego objęto także umowy ramowe, dynamiczny system zakupów, system kwalifikowania wykonawców oraz konkurs (nowy ust. 3 w art. 524 PrZamPubl).
Projektodawca wyłączył stosowanie art. 507 do art. 524 ust. 2 PrZamPubl co oznacza, iż zamawiający przekazujący informację Prezesowi KIO nie będzie zobligowany do przekazywania jej również odwołującemu oraz uczestnikom postępowania odwoławczego (nowy ust. 4 w art. 524 PrZamPubl). Zamawiający będzie zobowiązany do przekazania wykonawcom, którzy zgłosili przystąpienie do postępowania odwoławczego, informacji o innych wykonawcach, którzy również zgłosili przystąpienie bądź zamieszczenia takiej informacji na stronie internetowej, na której jest zamieszczone ogłoszenie o zamówieniu lub są udostępniane dokumenty zamówienia (dodany ust. 2a w art. 525 PrZamPubl). Zamawiający zobligowany będzie również do przekazania wykonawcy, który zgłosił przystąpienie, stanowiska podmiotu certyfikującego, o którym mowa w art. 521a ust. 2 PrZamPubl, w terminie dwóch dni od dnia otrzymania tego stanowiska.
Projektowane zmiany przewidują obowiązek przekazywania pism (sprostowanego orzeczenia wraz z postanowieniem o sprostowaniu oraz prawomocnego orzeczenia o nałożeniu kary finansowej) przez KIO stronom i uczestnikom postępowania drogą elektroniczną (zmiany art. 519 ust. 3 oraz art. 561 ust. 1 PrZamPubl). Ważną zmianą jest także odstąpienie od możliwości osobistego stawiennictwa stron i uczestników postępowania, a także ich pełnomocników, na posiedzeniach i rozprawach wyznaczonych jako zdalne (zmiany w art. 508a ust. 2 PrZamPubl).
Rozstrzyganie rozbieżności w orzecznictwie
Ustawodawca zapewnił dwa instrumenty mające na celu usunięcie rozbieżności w orzecznictwie KIO: objaśnienia i wytyczne Prezesa UZP oraz uchwały zgromadzenia ogólnego KIO.
Zgodnie z projektowanym art. 481a PrZamPubl Zgromadzenie ogólne KIO może podjąć uchwałę, której celem jest rozstrzygnięcie rozbieżności pojawiających się w jej orzecznictwie. Uchwała będzie miała wyłącznie wewnętrzny charakter. Uprawnieniem Prezesa KIO będzie zwołanie zgromadzenia ogólnego Izby, gdy w orzecznictwie Izby powstaną rozbieżności wymagające rozstrzygnięcia (dodatkowa podstawa oprócz tych wskazanych w art. 481 PrZamPubl). Z wnioskiem do Prezesa KIO może wystąpić także Prezesa UZP wskazujący na rozbieżności w orzecznictwie KIO wymagające rozstrzygnięcia (projektowany art. 481a ust. 1 pkt 2 PrZamPubl). Prezes KIO ma przekazać członkom KIO informację dotyczącą rozbieżności w orzecznictwie Izby wymagających rozstrzygnięcia (projektowany art. 481a ust. 2 PrZamPubl). Natomiast zgodnie z nowym ust. 3 w art. 481a PrZamPubl, uchwały zgromadzenia ogólnego Izby w przedmiocie rozstrzygnięcia rozbieżności mają zapadać większością głosów w obecności ponad połowy składu Izby. Uchwały wymagają uzasadnienia, a publikację przewiduje się na stronie internetowej Urzędu (projektowany art. 481a ust. 4 PrZamPubl).
Objaśnienia prawne i wytyczne wydawane przez Prezesa UZP także mają na celu ujednolicenie stosowania przepisów o zamówieniach publicznych. Jednak stanowią odrębny instrument od funkcjonujących obecnie opinii (art. 471 PrZamPubl). Zgodnie z art. 469 pkt 6 PrZamPubl Prezes UZP będzie mógł wydawać objaśnienia prawne, także z urzędu. Nowy art. 471a PrZamPubl stanowi, iż ich celem będzie ogólne wyjaśnienie przepisów ustawy PrZamPubl (oraz przepisów aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie) w celu ustalenia ich znaczenia w sposób rozumiany przez Prezesa UZP. Objaśnienia prawne będą mogły być wydawane przez Prezes UZP na wniosek organów kontroli. We wniosku organu kontroli o ich wydanie wymagane będzie wskazanie przepisu lub przepisów ustawy wymagających wyjaśnienia ich stosowania (dodany art. 471a ust. 3 PrZamPubl).
Jednak Prezes nie dokonuje oceny stanu faktycznego, ani weryfikacji dokumentacji postępowania kontrolnego. Legitymacja w zakresie zainicjowania wydania objaśnień prawnych Prezesa UZP została przyznana jedynie organom kontroli, o których mowa w art. 596 ust. 2 pkt 2-4 PrZamPubl. Objaśnienia prawne będą mogły być zmieniane przez Prezesa UZP w szczególności, jeżeli uzasadnia to zmiana przepisów lub orzecznictwo SN, TK, TSUE, sądów powszechnych oraz KIO. Wytyczne natomiast są nowym instrumentem na gruncie PZP. Projekt zakłada dodanie w art. 125 ust. 2a PrZamPubl nowego uprawnienia Prezesa UZP w postaci możliwości wydawania wytycznych dotyczących stosowania jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia, określających sposób jego wypełniania.
W celu usprawnienia postępowań przed KIO zostały też wprowadzone inne zmiany obejmujące m.in. wyjątki od zakazu podejmowania przez członków KIO dodatkowych zajęć zarobkowych (zmiana w art. 476 ust. 2 pkt 1 ustawy PrZamPubl i dodanie ust. 3a i 3b PrZamPubl).
Zmiany w art. 588 PrZamPubl dotyczą skarg na postanowienia wydane przez Izbę i Prezesa Izby. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 588 ust. 2a PrZamPubl, w przypadku uwzględnienia skargi na postanowienie Izby albo postanowienie Prezesa Izby, o którym mowa w art. 519 ust. 1 PrZamPubl, sąd uchyla zaskarżone postanowienie i rozpoznaje odwołanie co do istoty sprawy, orzekając wyrokiem. Tym samym, sąd zamówień publicznych będzie orzekał wyrokiem nie tylko w przypadku uwzględnienia skargi na wyrok Izby (wówczas zmienia zaskarżony wyrok i orzeka wyrokiem co do istoty sprawy), ale również w przypadku uchylenia postanowienia Izby albo postanowienia Prezesa Izby – po merytorycznym rozpoznaniu odwołania.
Waloryzacja kwot progów kwotowych właściwych dla obligatoryjnej kontroli uprzedniej zamówień współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej.
Jak wskazuje się w uzasadnieniu do zmian ustawy wzrastająca liczba postępowań o udzielenie zamówienia publicznego objętych obligatoryjną kontrolą uprzednią prowadzoną przez Prezesa UZP wymusza dokonanie stosownych zmian w zakresie progów kwotowych. Zdaniem ustawodawcy wskazaną kontrolą powinny zostać objęte tylko zamówienia o największej wartości, w których może istnieć potencjalne ryzyko znacznych korekt finansowych. Zmiany w art. 613 PrZamPubl przewidują podwyższenie kwoty progowej wartości zamówienia, od której kontrola uprzednia prowadzona jest obligatoryjnie – w przypadku robót budowlanych do 30 000 000 euro, zaś w przypadku dostaw lub usług do 15 000 000 euro (projektowany art. 613 ust. 2 PrZamPubl). Poza tym podwyższeniu ulegnie kwota progowa wartości części zamówienia – do 1 500 000 euro, w przypadku kontroli uprzedniej prowadzonej dla zamówienia udzielanego w częściach (zmiany w art. 613 ust. 2 i 3 PrZamPubl).
Przepisy przejściowe i przepis o wejściu w życie
Projektodawca przewiduje 30-dniowe vacatio legis. Natomiast w świetle regulacji przejściowych postępowań o udzielenie zamówienia publicznego oraz postępowań o zawarcie umowy ramowej, będących w toku w dniu wejścia w życie ustawy, a także rozpoczętych i niezakończonych konkursów, jak też dotyczące ustanowionych przed dniem wejścia w życie ustawy dynamicznych systemów zakupów oraz systemów kwalifikacji wykonawców – zastosowanie będą miały odpowiednio przepisy ustawy w dotychczasowym brzmieniu (art. 3 ust. 1 i 2 projektu oraz art. 4 ust.1-3 projektu dotyczący dynamicznego systemu zakupów lub systemu kwalifikowania wykonawców. Zgodnie z art. 5 projektu stosowanie przepisów w obowiązującym brzmieniu dotyczy kontroli udzielania zamówień publicznych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie projektowanej zmiany.
Czytaj również: Wyższe wpisy od odwołań i zmiany w badaniu rażąco niskiej ceny. Projekt zmian w zamówieniach publicznych – cz. I
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →
