Wyższe wpisy od odwołań i zmiany w badaniu rażąco niskiej ceny. Projekt zmian w zamówieniach publicznych – cz. I

Poprawie funkcjonowania systemu zamówień publicznych mają służyć następujące rozwiązania:

1. Waloryzacja wpisów od odwołania oraz skargi (art. 576, art. 134 ust. 1 pkt 21, art. 156 ust. 1 pkt 19, art. 210 ust. 2, art. 217 (dodanie ust. 4), art. 333 ust. 2 pkt 19 i art. 371 ust. 2 ustawy z 11.9.2019 r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 793; dalej: PrZamPubl)).
2. Usprawnienie postępowań odwoławczych (zmiany art. 524, art. 516 ust. 1 pkt 1, art. 525, art. 508a, art. 519 ust. 3 oraz art. 561 ust. 1 PrZamPubl).
3. Nowe reguły badania rażąco niskiej ceny (art. 224, art. 537, art. 586 PrZamPubl).
4. Ujednolicenie interpretacji przepisów wśród instytucji kontroli udzielania zamówień publicznych.
5. Rola Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych w ujednolicaniu wykładni przepisów (doprecyzowanie art. 469 pkt 6, nowy art. 471a PrZamPubl) oraz rozstrzyganie rozbieżności w orzecznictwie przez zgromadzenie ogólne KIO (nowy art. 481a PrZamPubl).
6. Zasady dotyczące objaśnień prawnych i wytycznych Prezesa UZP (art. 601 ust. 3 PrZamPubl).
7. Objęcie kontrolą uprzednią jedynie zamówień o największej wartości, w których może istnieć potencjalne ryzyko znacznych korekt finansowych (art. 613 ust. 2 i 3 PrZamPubl).

Zmiany wysokości wpisów od odwołań oraz opłaty od skargi

Gwałtowny wzrost liczby odwołań do KIO wpływa na wydłużenie procesu udzielania zamówienia publicznego. Dlatego też projektodawca zaproponował zmiany w zakresie wysokości wpisów do KIO oraz podniesienie wysokości wpisu dla zamówień lub konkursów o bardzo wysokich wartościach, tj. od wartości równej lub przekraczającej wyrażoną w złotych równowartość kwoty odpowiednio 15 000 000 euro albo 30 000 000 euro.

W związku z powyższym zostaną wprowadzone zmiany w art. 576 PrZamPubl, zawierającym upoważnienie dla Prezesa Rady Ministrów do wydania rozporządzenia. Zgodnie z projektowaną zmianą w art. 576 PrZamPubl, wpis od odwołania nie będzie mógł być wyższy niż:

Stosowna zmiana zostanie wprowadzona w przepisach dotyczących kosztów postępowania odwoławczego oraz limity kosztów, w tym niezbędna będzie zmiana w zakresie ponoszenia kosztów w przypadku wycofania odwołania. Dodatkowe progi będą dotyczyć zmian wpisu od odwołania w przypadku zamówień lub konkursów o największych wartościach (tj. od wartości równej lub przekraczającej wyrażoną w złotych równowartość kwoty odpowiednio 15 000 000 euro albo 30 000 000 euro). Jest to związane ze zmianami dla wykonawców dostępu do informacji, czy wartość zamówienia lub konkursu jest równa lub przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 15 000 000 euro, a w przypadku zamówienia na roboty budowlane, informacji czy wartość zamówienia jest równa lub przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 30 000 000 euro (projektowane zmiany przepisów art. 134 ust. 1 pkt 21, art. 156 ust. 1 pkt 19, art. 210 ust. 2 (przez dodanie pkt 9), art. 217 (przez dodanie ust. 4), art. 333 ust. 2 pkt 19 i art. 371 ust. 2 PrZamPubl).

Zmiany dotyczące wysokości wpisów od odwołań mają też wpływ na wysokość opłaty od skargi. Odpowiednia zmiana dotyczy też art. 34 ust. 1 ustawy z 28.7.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1228), który określa wysokość opłaty pobieranej od skargi na orzeczenie KIO. Z uwagi na planowane podniesienie wysokości wpisu od odwołań, dotychczasowa opłata stała w wysokości trzykrotności wpisu od odwołania zostanie zastąpiona jej dwukrotnością, przy jednoczesnym wprowadzeniu maksymalnej wysokości opłaty od skargi na poziomie nie wyższym niż 150 000 zł.

Rażąco niska cena oraz ciężar dowodu w postępowaniu odwoławczym i skargowym

Projekt obejmuje także przepisy o rażąco niskiej cenie. Przewidziano uchylenie art. 224 ust. 2 PrZamPubl, który zawiera próg procentowy, od którego uzależniono automatyczny obowiązek wzywania wykonawcy przez zamawiającego do wyjaśnień. Po zmianach  to zamawiający będzie podejmował decyzję co do podstawy wezwania do wyjaśnień rażąco niskiej ceny. Zgodnie ze zmienionym brzmieniem art. 224 ust. 1 PrZamPubl jeżeli zaoferowana cena lub koszt wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu.

Projektodawca doprecyzował też przesłanki odrzucenia oferty jako oferty z rażąco niską ceną lub kosztem. Uzupełniono art. 224 ust. 6 PrZamPubl o okoliczność dotyczącą wyjaśnień RNC. Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wykonawcy nie pozwala na uznanie, że zaoferowana cena lub koszt umożliwia wykonanie przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów.

Kluczowe zmiany dotyczą rozkładu ciężaru dowodu w zakresie rażąco niskiej ceny w postępowaniu odwoławczym i skargowym (art. 537 i art. 586 PrZamPubl). Aktualnie obowiązujący odwrócony ciężar dowodu będzie miał zastosowanie tylko, gdy wyjaśnienia składane przez wykonawcę w ramach badania, czy oferta zawiera rażąco niską cenę lub inne informacje mające wpływ na cenę lub koszt, zostaną zastrzeżone jako informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa lub będą stanowić inne informacje podlegające ochronie na podstawie odrębnych przepisów. Wówczas ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu, będzie spoczywać na: 1) wykonawcy, który ją złożył, jeżeli jest uczestnikiem postępowania odwoławczego; 2) zamawiającym, jeżeli wykonawca, który złożył ofertę, nie jest uczestnikiem postępowania odwoławczego.

Istotnym novum będzie rozkład ciężaru dowodu zgodnie z art. 6 KC. Ciężar udowodnienia, że oferta zawiera rażąco niską cenę lub koszt będzie spoczywał na tym, kto z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wniesienie odwołania na zaniechanie odrzucenia oferty zawierającej rażąco niską cenę lub koszt powoduje, iż ciężar dowodu będzie spoczywał na odwołującym oraz uczestniku postępowania odwoławczego, który przystąpił do postępowania po stronie odwołującego. Podobne rozwiązania przewidziano dla postępowania skargowego. Jeżeli przedmiotem skargi jest zaniechanie odrzucenia oferty zawierającej rażąco niską cenę lub koszt, ciężar dowodu, że oferta zawiera rażąco niską cenę lub koszt, spoczywał będzie na stronie, która wniosła skargę.

Natomiast gdy wyjaśnienia składane przez wykonawcę w ramach badania czy oferta zawiera rażąco niską cenę lub inne informacje mające wpływ na cenę lub koszt, zostały zastrzeżone jako informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa lub stanowią inne informacje podlegające ochronie na podstawie odrębnych przepisów, ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu, spoczywa na: 1) wykonawcy, który ją złożył, jeżeli jest stroną postępowania albo interwenientem; 2) zamawiającym, jeżeli wykonawca, który złożył ofertę, nie jest stroną postępowania albo interwenientem (projektowana zmiana art. 586 PrZamPubl).

Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →