Zarzuty Prokuratora Generalnego
9.7.2025 r. SR wydał wyrok łączny, którym na podstawie art. 569 § 1 KPK w zw. z art. 85 § 1 KK, art. 85a KK oraz art. 86 § 1 KK połączył kary pozbawienia wolności i orzekł względem skazanego karę łączną 3 lat pozbawienia wolności. Prokurator Generalny zaskarżył w całości przedmiotowy wyrok do SN. Podniósł on zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku łącznego naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, czyli art. 366 § 1 KPK, art. 410 KPK, art. 413 § 1 pkt 4 KPK w zw. z art. 574 KPK i art. 572 KPK oraz art. 85 § 1 KK, art. 86 § 1 KK i art. 91 § 2 KK poprzez:
- niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, wynikających z materiałów ujawnionych w toku rozprawy głównej i błędne przyjęcie w komparycji orzeczenia, że wyrokiem jest wymierzona kara 3 miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy postanowieniem tegoż Sądu zamieniono ją na karę 30 dni aresztu oraz połączenie nieistniejącej już w obrocie prawnym kary 3 miesięcy pozbawienia wolności z karami tego samego rodzaju a w miejsce połączonych kar jednostkowych orzeczenie kary łącznej 3 lat pozbawienia wolności w sytuacji, gdy kara 3 miesięcy pozbawienia wolności nie podlegała łączeniu, a w związku z brakiem warunków do wydania (w tym zakresie) wyroku łącznego, postępowanie w tej części powinno być umorzone;
- błędne opisanie w części wstępnej orzeczenia treści wyroku i przyjęcie, skazania na karę 3 lat pozbawienia wolności za czyn z art. 278 § 1 KK, podczas gdy kara ta została wymierzona za popełnienie przestępstwa z art. 281 KK w zw. z art. 157 § 2 KK w zw. z art. 11 § 2 KK, natomiast za ciąg przestępstw z art. 278 § 1 KK w zw. z art. 64 § 1 KK, przy zastosowaniu art. 91 § 1 KK, orzeczono karę 1 roku pozbawienia wolności, a w miejsce kar jednostkowych wymierzono karę łączną 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, w konsekwencji czego węzłem kary łącznej nie objęto nadającej się do połączenia kary 1 roku pozbawienia wolności, a nadto w podstawie prawnej jej ukształtowania nie zastosowano art. 91 § 2 KK;
- połączenie trzech kar pozbawienia wolności w wymiarze 3 lat i dwóch w wymiarze 3 miesięcy, a w ich miejsce orzeczenie kary łącznej 3 lat pozbawienia wolności w sytuacji, gdy stosownie do brzmienia art. 86 § 1 KK kara ta nie mogła być niższa niż 3 lata i 1 miesiąc pozbawienia wolności, a więc poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia.
Tym samym Prokurator Generalny wniósł o chylenie zaskarżonego wyroku łącznego i przekazanie sprawy SR do ponownego rozpoznania.
Rozważania Sądu Najwyższego
SN uwzględnił skargę Prokuratora Generalnego, uznając, że podniesione zarzuty znajdują potwierdzenie w treści wyroku wydanym przez SR oraz wskazał, że w wyroku łącznym podano cztery wyroki jednostkowe, wymienione niechronologicznie, opisane nierzetelnie, fragmentarycznie oraz błędnie. SN wytknął Sądowi Rejonowemu, że ten popełnił błędy w opisie w odniesieniu do: kwalifikacji prawnej czynu, okresu jego popełnienia, liczby skazań, kar nimi objętych oraz nie dostrzegł drugie z kar jednostkowych wymierzonych wyrokiem w wymierzę jednego roku pozbawienia wolności, aa nadającej się do połączenia w sprawie. Pomimo szeregu błędów SN uznał, iż nieuwzględnienie wymienionej wyżej kary jednostkowej stanowi rażącą obrazę prawa materialnego, tj. art. 85 § 1 KK, mającą istotny wpływ na treść wyroku łącznego.
Wśród szeregu błędów popełnionych przez SR, SN zauważył, że nie dostrzeżono zmiany kary jednostkowej 3 miesięcy pozbawienia wolności na karę aresztu, w związku z uprawomocnieniem się postanowienia dokonującego zmiany. Co z kolei determinowało przyjęcie, że na dzień wydania wyroku łącznego kara pozbawienia wolności nie istniała i powinno to prowadzić do umorzenia postępowania w tym zakresie. Z kolei brak takiego rozstrzygnięcia determinuje rażącą obrazę art. 572 KPK.
SN wskazał także, że orzeczony przez SR wymiar kary łącznej nie mieścił się w dopuszczalnych ustawowo granicach. SN podniósł przy tym, że w świetle okoliczności sprawy możliwe było orzeczenie kary łącznej w przedziale od 3 lat i miesiąca do 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Z kolei SR orzekł karę poniżej dolnego progu wymiaru kary. W związku z dokonanymi uchybieniami, SN podzielił w całości stanowisko Prokuratora Generalnego.
SN podniósł ostatecznie, że zdaje sobie sprawę z trudności, jakie budzi instytucja wyroku łącznego, jednakże powyższa trudność nie zwalnia Sądu z rzetelności w dokonywaniu ustaleń faktycznych oraz prowadzeniu analizy akt sprawy.
Komentarz
Jak trafnie zauważył SN, instytucja wymierzania kary łącznej ma złożony charakter. Aktualnie wymierzana jest ona za co najmniej dwa lub więcej przestępstw, jeżeli wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu. Sąd bierze przy tym za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa (art. 85 § 1 KK). Dolną granicę wymierzenia kary łącznej wyznacza jednostka minimalnie wyższa od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa. Stawka ta musi być zatem wyższa co najmniej o: jedną stawkę dzienną albo o 1 miesiąc pozbawienia albo ograniczenia wolności. Z kolei górną granicę stanowi suma kar podlegających łączeniu, a także ustawowy górny próg kary łącznej, Kara łączna nie może być bowiem wyższa niż: 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 30 lat pozbawienia wolności. Jeżeli jednak dolna granica wymierzenia kary łącznej będzie przekraczała ustawowy próg, to wówczas sąd orzeknie jako karę łączną: 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 30 lat pozbawienia wolności (art. 86 § 1 KK).
Omawiane orzeczenie SN w świetle opisywanego stanu faktycznego, a także czynione w nim rozważania należy w całości podzielić, w tym zwłaszcza kwalifikację prawną zastosowaną przez Prokuratora Generalnego. Sąd Rejonowy nie oparł bowiem rozstrzygnięcia o całokształt okoliczności, bowiem pominięto przy wyznaczeniu kary łącznej wymierzoną karę jednostkową, czym naruszono art. 410 KPK. Dodatkowo niekompletna była treść wyroku, który nie uwzględniał pełnej kwalifikacji prawnej, jak również nie umorzono postępowania w zakresie, w którym jedna z jednostkowych kar pozbawienia wolności została zmieniona na karę aresztu, w związku z tym w przedmiotowym przypadku nie było możliwości wydania wyroku łącznego w tym zakresie. Przy tak licznym szeregu uchybień popełnionych przez SR, orzeczenie SN jawi się nie tylko jako słuszne, ale również konieczne.
Wyrok SN z 11.3.2026 r., II KK 380/25, Legalis
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →
