Właściwość w sprawach roszczeń związanych z działalnością sądu

Postępowanie przed Sądem I instancji

W sprawie z powództwa Skarbu Państwa – Prezesa SR w P. ‎przeciwko B.B. ‎o pozbawienie tytułów wykonawczych wykonalności sędziowie i asesorzy orzekający w SR w P. wnieśli o wyłączenie od rozpoznania sprawy. SO w P. wydał postanowienie, w którym uwzględnił żądanie tylko jednego z sędziów oraz odmówił wyłączenia pozostałych sędziów i asesorów. Pomimo tego SR w P. przedstawił akta sprawy SO w P. celem przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44² pkt 1 KPC, jednak Sąd II instancji odmówił. W konsekwencji SR w P. wydał orzeczenie, w którym uwzględnił powództwo i obciążył pozwanego kosztami procesu. B.B. wniósł apelację, w której zaskarżył również postanowienie o odmowie przekazania sprawy innemu sądowi.

Pytanie prawne

Sąd II instancji uznał, że w sprawie występuje zagadnienie wymagające rozstrzygnięcia przez SN i przedstawił mu pytanie prawne: Czy art. 44² pkt 1 KPC stosuje się do spraw będących w toku w chwili wejścia tego przepisu w życie? Jeśli tak, to czy sąd II instancji rozpoznający apelację jest związany postanowieniem odmawiającym przekazania sprawy na podstawie art. 44² pkt. 1 KPC? W razie odpowiedzi negatywnej na to pytanie, czy sąd II instancji uwzględnia zawarty w apelacji zarzut naruszenia art. 44² pkt. 1 KPC wyłącznie wtedy, gdy uchybienie temu przepisowi miało wpływ na wynik sprawy oraz czy wskutek uwzględnienia takiego zarzutu sąd II instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem I instancji?

Zgodnie z art. 44² pkt. 1 KPC, jeżeli stroną jest Skarb Państwa, a państwową jednostką organizacyjną, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy, sąd ten z urzędu przedstawia akta sprawy sądowi nad nim przełożonemu, który przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu z sądem przedstawiającym. W uzasadnieniu pytania prawnego wskazano, że stosowanie art. 44² KPC wyłącznie do spraw wszczętych po wejściu tego przepisu w życie jest uzasadniane umieszczeniem tej regulacji wśród przepisów normujących właściwość sądu. W KPC w odniesieniu do przepisów zmieniających właściwość sądu stosowana jest bowiem intertemporalna reguła kontynuacji. Natomiast przyjęcie, że art. 44² pkt 1 KPC nie reguluje szczególnego przypadku delegowania właściwości sądu, lecz wprowadza instytucję ustawowego wyłączenia sądu z rozpoznania określonego typu spraw, uzasadnia jego stosowanie również do postępowań wszczętych przed wejściem tego przepisu w życie. Sąd II instancji podkreślił, że rozwiązanie przewidziane w art. 44² pkt. 1 KPC służy zapewnieniu realizacji wynikającej z art. 45 ust. 1 Konstytucji gwarancji do bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd. Celem tego przepisu jest unikniecie obaw co do braku obiektywizmu sędziego, które mogą powstać nie tylko w odbiorze uczestników postępowania, lecz także w odbiorze społecznym (zob. postanowienie SN z 26.5.2021 r., IV CO 66/21, Legalis; postanowienie SN z 17.9.2020 r., I CO 95/20, Legalis). W konsekwencji przepis ten może być uważany za element organizacji postępowania cywilnego, który powinien przyczyniać się do budowy społecznego zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Oznacza to, że nie ma uzasadnionego powodu różnicowania zakresu zastosowania tej regulacji ze względu na czas, w którym doszło do wszczęcia postępowania cywilnego.

Sąd II instancji wskazał, że przyjęcie drugiego stanowiska powoduje powstanie problemu co do mocy wiążącej postanowienia wydanego przez SO w P. o odmowie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Można uznać, że to prawomocne postanowienie zgodnie z art. 365 § 1 KPC wiąże sąd, który je wydał, oraz inne sądy. Takie rozwiązanie wydaje się być celowe ze względu na ochronę powagi i autorytetu sądu oraz ekonomikę postępowania. Stanowisko odmienne można jednak uzasadniać tym, że sąd II instancji w granicach zarzutów apelacyjnych dysponuje szeroką swobodą kontroli postanowień poprzedzających wydanie zaskarżonego wyroku i badania wpływu tych postanowień na wynik sprawy.

W razie stwierdzenia braku związania rozpoznającego apelację sądu II instancji postanowieniem odmawiającym przekazania sprawy na podstawie art. 44² pkt. 1 KPC konieczne jest ustalenie, jakie są skutki naruszenia tego przepisu poprzez odmowę jego zastosowania. W uzasadnieniu pytania prawnego podkreślono, że co do zasady uchybienie przepisom postępowania jest brane przez sąd II instancji pod uwagę na zarzut strony, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rezultacie zarzut naruszenia art. 44² pkt 1 KPC mógłby być uwzględniony wyłącznie w przypadku wykazania przez stronę, że prowadząc postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonego wyroku, sąd nie działał bezstronnie. Jednak zdaniem Sądu przedstawiającego pytanie prawne omawiany przepis jest w istocie źródłem instytucji wyłączenia sądu z rozpoznania sprawy z mocy samej ustawy. Oznacza to, że naruszenie art. 44² pkt 1 KPC powinno być brane pod uwagę w postępowaniu apelacyjnym bez względu na wpływ tego uchybienia na wynik sprawy. Odmienna interpretacja przeciwstawiałaby się celom wprowadzenia tego przepisu, związanym z budową obywatelskiego zaufania do sądów.

Stanowisko SN

SN uznał, że art. 44² pkt 1 KPC ma zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych przed jego wejściem w życie na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z 4.7.2019 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1469). W uchwale stwierdzono również, że rozpoznający apelację sąd II instancji nie jest związany postanowieniem o odmowie przekazania sprawy, wydanym na podstawie art. 44² pkt 1 KPC przez sąd przełożony na skutek przedstawienia sądu I instancji. W sprawie wszczętej i niezakończonej w pierwszej instancji przed wejściem w życie art. 44² pkt 1 KPC sąd II instancji uwzględnia zarzut naruszenia tego przepisu, gdy to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem I instancji.

Praca zdalna – co musi zapewnić pracodawca?

Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej przygotowało projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Druk UD318; dalej: projekt). Projekt przewiduje wprowadzenie do ustawy z 26.6.1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1320; dalej: KP) pracy zdalnej. Będzie nią praca wykonywana całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą, w tym pod adresem zamieszkania, w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. W KP znajdą się również przepisy regulujące obowiązki pracodawcy wobec pracownika pracującego zdalnie.

Obowiązki nałożone na pracodawcę – koszty pracy zdalnej

Zgodnie z założeniami projektu pracodawca będzie miał obowiązek:

Pracodawca i pracownik będą mogli ustalić zasady wykorzystywania przez pracownika wykonującego pracę zdalną materiałów i narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych, niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej, niezapewnionych przez pracodawcę, spełniających wymagania bezpieczeństwa. W takiej sytuacji pracownikowi będzie przysługiwał ekwiwalent pieniężny w wysokości ustalonej z pracodawcą.

Obowiązek pokrycia kosztów albo wypłaty ekwiwalentu będzie mógł być zastąpiony obowiązkiem wypłaty ryczałtu, którego wysokość będzie odpowiadać przewidywanym kosztom ponoszonym przez pracownika w związku z pracą zdalną. Przy ustalaniu wysokości ekwiwalentu albo ryczałtu będą brane pod uwagę w szczególności normy zużycia materiałów i narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych, ich udokumentowane ceny rynkowe oraz ilość wykorzystanego na potrzeby pracodawcy materiału i jego ceny rynkowe, a także normy zużycia energii elektrycznej oraz koszty usług telekomunikacyjnych.

Co istotne w myśl rozwiązań przyjętych w projekcie zapewnienie przez pracodawcę materiałów i narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej, pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem pracy zdalnej przez pracownika, wypłata ekwiwalentu pieniężnego lub ryczałtu, nie będzie stanowić przychodu w rozumieniu przepisów ustawy z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1128).

Ochrona danych osobowych: obowiązek określenia procedur

Zgodnie z projektem pracodawca będzie określał procedury ochrony danych osobowych przyjmowanych przez pracodawcę na potrzeby wykonywania pracy zdalnej oraz przeprowadzał w miarę potrzeb instruktaż i szkolenie w tym zakresie. Natomiast pracownik wykonujący pracę zdalną będzie potwierdzał zapoznanie się z procedurami przygotowanymi przez pracodawcę. Będzie także zobowiązany do ich przestrzegania. Jest to rozwiązanie podobne do regulacji o telepracy.

Obowiązek równego traktowania

Na zasadach przyjętych dla ogółu pracowników pracodawca będzie zobowiązany umożliwić pracownikowi wykonującemu pracę zdalną przebywanie na terenie zakładu pracy, kontaktowanie się z innymi pracownikami oraz korzystanie z pomieszczeń i urządzeń pracodawcy, z zakładowych obiektów socjalnych i prowadzonej działalności socjalnej. Ponadto pracodawca będzie musiał równo traktować wszystkich pracowników, w tym pracownika pracującego zdalnie. Pracownik wykonujący pracę zdalną nie będzie mógł być przez pracodawcę traktowany mniej korzystnie niż inni pracownicy zatrudnieni przy takiej samej lub podobnej pracy w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, uwzględniając odrębności związane z warunkami wykonywania pracy zdalnej.

Zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy

W stosunku do pracownika wykonującego pracę w formie zdalnej pracodawca będzie realizował obowiązki w zakresie BHP, przewidziane w Dziale X KP z pewnymi włączeniami ze względu na specyfikę i rodzaj pracy. Będzie m.in. zobowiązany do dokonania oceny ryzyka zawodowego uwzględniającej wpływ pracy zdalnej na wzrok, układ mięśniowo-szkieletowy oraz uwarunkowania psychospołeczne pracy zdalnej.

Kontrola przez pracodawca pracy zdalnej

Oprócz obowiązków, które zostały nałożone na pracodawcę, projekt przewiduje uprawnienie pracodawcy do skontrolowania pracownika pracującego zdalnie. Zgodnie z dodanym art. 67²⁸ KP pracodawca będzie miał prawo przeprowadzać kontrolę w miejscu wykonywania pracy zdalnej i w godzinach pracy pracownika. Kontrola ta będzie obejmować wykonywanie pracy zdalnej przez pracownika, w tym zasad BHP oraz przestrzegania procedur ochrony danych osobowych.

Zasady przeprowadzania kontroli będą określane w porozumieniu zawartym ze związkami zawodowymi lub wydanym regulaminie. W przypadku ich braku zasady kontroli będą określane w wydanym poleceniu lub porozumieniu zawartym z pracownikiem.

Kontrola będzie przeprowadzana w porozumieniu z pracownikiem, w miejscu wykonywania pracy zdalnej, w godzinach pracy pracownika. Pracodawca będzie musiał dostosować sposób przeprowadzania kontroli do miejsca wykonywania i charakteru pracy zdalnej. Wykonywanie czynności kontrolnych w żaden sposób nie będzie mogło naruszać prywatności pracownika wykonującego pracę zdalną i innych osób. Co ważne kontrola nie będzie mogła utrudniać korzystania z pomieszczeń domowych w sposób zgodny z ich przeznaczeniem.

W sytuacji, kiedy pracodawca w trakcie kontroli pracy zdalnej stwierdzi uchybienia w przestrzeganiu przepisów i zasad w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz procedur ochrony danych osobowych będzie on mógł zobowiązać pracownika do usunięcia stwierdzonych uchybień we wskazanym terminie. Pracodawca będzie mógł także cofnąć zgodę na wykonywanie pracy zdalnej przez pracownika. W takim przypadku pracownik będzie musiał rozpocząć pracę w dotychczasowym miejscu pracy, w terminie określonym przez pracodawcę.

Kupujący mieszkania będą lepiej chronieni

Obwiniony adwokat nie może być obrońcą innych obwinionych w tej samej sprawie o wykroczenie

Stan faktyczny

Aktywiści K.M., P.P. i G.W. zablokowali przejazd ciężarówki antyaborcyjnej z fotografiami martwych płodów na jednej z ulic K. Znajduje się przy niej siedziba kancelarii adwokata T.B. Gdy Straż Miejska legitymowała demonstrantów i wypisywała im mandaty, adwokat wyszedł ze swojej kancelarii i został poproszony przez uczestników protestu o udzielenie pomocy prawnej. Straż Miejska uznała interwencję adwokata za udział w zgromadzeniu i blokadzie jezdni. W konsekwencji zarówno aktywiści, jak i adwokat, zostali obwinieni o popełnienie wykroczenia, o którym mowa w art. 90 KW. Zgodnie z tym przepisem: „Kto tamuje lub utrudnia ruch na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, podlega karze grzywny do 500 zł lub karze nagany”. Prokuratura skierowała akt oskarżenia przeciwko obwinionym, a gdy SR w K. odmówił wszczęcia postępowania, Prokurator Generalny wniósł kasację. Po rozpoczęciu rozprawy w SN adwokat T.B. poinformował Sąd, że występuje jako obrońca pozostałych obwinionych. Wskazał też, że już kilka miesięcy wcześniej w odpowiedzi na kasację wniósł o wyłączenie jego sprawy do odrębnego postępowania.

Obrońca

Obrońcą w sprawie o wykroczenia może być adwokat lub radca prawny. Na mocy art. 24 § KPW do obrońcy obwinionego stosuje się odpowiednio przepisy art. 83-86 KPK. W praktyce jeden obrońca często podejmuje się obrony kilku oskarżonych w tym samym postępowaniu, jednak należy podkreślić, że obrońca może podejmować czynności procesowe jedynie na korzyść oskarżonego i nie może poświęcać interesu jednego oskarżonego dla osiągnięcia korzyści przez drugiego oskarżonego, nawet jeśli ten pierwszy wyraziłby na to zgodę (zob. wyrok SN z 14.9.2016 r., II KK 277/14, Legalis). Dlatego w art. 85 § 1 KPK ustawodawca zastrzegł, że obrońca może bronić kilku oskarżonych, tylko jeśli ich interesy nie pozostają w sprzeczności. Kolizja interesów oskarżonych, bronionych przez tego samego adwokata albo radcę prawnego ma miejsce wówczas, gdy dla obrony jednego z nich celowe byłoby dezawuowanie treści wyjaśnień innego oskarżonego, bo takie działanie podważałoby zaufanie tych oskarżonych do rzetelności obrony (zob. postanowienie SN z 14.10.2021 r., I KZ 35/21, Legalis; wyrok SN z 3.6.2002 r., II KKN 229/00, Legalis). Procesowa kolizja interesów oskarżonych musi być realna, rzeczywista, a nie jedynie pozorna czy potencjalna. Ustalenie istnienia sprzeczności interesów oskarżonych nieprzyznających się do popełnienia czynu oraz niepomawiających się wzajemnie musi być wynikiem szczegółowych i opartych w realiach sprawy rozważań sądu, uwzględniających m.in. zakres istniejących sprzeczności w wyjaśnieniach oskarżonych; sposób i fazę postępowania, w której doszło do ich powstania; okoliczności, do których sprzeczności te się donoszą i ich znaczenia, ale także ich możliwego wpływu na pogorszenie sytuacji oskarżonych w konkretnym procesie (zob. postanowienie SN z 13.3.2019 r., II KK 217/18, Legalis).

Stwierdzając sprzeczność, sąd wydaje postanowienie, zakreślając oskarżonym termin do ustanowienia innych obrońców. W wypadku obrony z urzędu sąd wyznacza innego obrońcę. Należy podkreślić, że w warunkach kolizji obrony wymagana jest zmiana obrońcy w stosunku do każdego z oskarżonych, których interesy pozostają w sprzeczności (wyrok SN z 13.12.2017 r., II KK 224/17, Legalis). Racją unormowania zawartego w art. 85 § 2 KPK jest wyłączenie możliwości kontynuacji obrony tych oskarżonych, co do których wystąpiła kolizja interesów oraz odsunięcie podejrzenia, że adwokat (radca prawny) mógłby wykorzystać dotychczas uzyskane informacje z naruszeniem interesów tego oskarżonego, którego nie broniłby w dalszym postępowaniu (zob. wyrok SN z 11.4.2018 r., II KK 390/17, Legalis; postanowienie SN z 2.6.2016 r., WZ 7/16, Legalis). Zaakceptowanie takiego stanu rzeczy przez sąd i niewydanie postanowienia w trybie art. 85 § 2 KPK stanowi naruszenie prawa do obrony, które co do zasady może mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena tego zagadnienia wymaga analizy materiału dowodowego w celu zbadania zakresu występujących sprzeczności oraz uwzględnienia fazy procesu, w której ona występuje (zob. postanowienie SN z 2.6.2016 r., WZ 7/16, Legalis; postanowienie SN z 15.2.2007 r., IV KK 244/06, Legalis).

Stanowisko SN

SN uznał, że brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sprawy adw. T.B. do odrębnego postępowania. Jednocześnie stwierdził, że nawet jeśli osoba obwiniona posiada uprawnienia adwokata, to nie może być obrońcą pozostałych obwinionych w tej samej sprawie. W konsekwencji trzy osoby obwinione zostały pozbawione prawa do obrony. SN odroczył rozprawę, aby wyznaczyć obrońców pozostałym trzem obwinionym. Na kolejnym posiedzeniu 7.6.2022 r. SN wydał postanowienie o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i umorzeniu postępowania z uwagi na upływ okresu przedawnienia karalności wykroczeń. Zgodnie z art. 45 KW karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok. Jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu.

Dla promocji typu treści:

Zwrot kosztów wynagrodzenia radcy prawnego

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi M.S. uchylił decyzję organu. W wyroku wydanym na posiedzeniu niejawnym zasądzono od organu na rzecz skarżącego 1117 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o kosztach postępowania Sąd I instancji wskazał, że orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z 30.8.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej: PostAdmU). Na zasądzoną kwotę składały się: uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł, koszty zastępstwa prawnego w kwocie 900 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265; dalej: TRadR) oraz kwota 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. WSA we Wrocławiu nie uwzględnił natomiast w całości żądania pełnomocnika o zasądzenie 2800 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej i zastępstwa z uwagi na związanie stawkami wynagrodzenia wynikającymi z TRadR.

Zarzuty zażalenia

M.S. wniósł zażalenie na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku wnosząc o jego zmianę przez zasądzenie od organu na rzecz skarżącego 3000 zł. W zażaleniu stwierdzono, że art. 205 § 2 PostAdmU nie ogranicza wynagrodzenia radcy prawnego, działającego w imieniu strony do kosztów minimalnych wskazanych w TRadR. Sąd powinien był uwzględnić wysokość wynagrodzenia pełnomocnika wynikającą z umowy zawartej ze skarżącym – 2800 zł, bowiem ustawodawca w § 15 TRadR daje możliwość zasądzenia wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie wyższej niż wynikająca ze stawki minimalnej.

NSA – zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę w tym zakresie WSA we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że w obowiązującym systemie prawa wysokość kosztów należnych stronie reprezentowanej przez radcę prawnego za czynności wykonywane przed sądami podlega reglamentacji. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. Jeden z wyjątków od tej reguły, czyli tzw. „zasadę rezultatu”, wprowadzono w art. 200 PostAdmU. Zgodnie z tym przepisem skarżącemu, w razie uwzględnienia skargi, przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie z art. 205 § 2 PostAdmU do kosztów tych zalicza się m.in. wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego stronę, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach, czyli TRadR.

Z przepisów ustawy z 6.7.1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1166) wynika, że radca prawny może zostać ustanowiony pełnomocnikiem procesowym strony: na podstawie umowy z klientem, przez sąd dla strony zwolnionej od kosztów sądowych oraz na mocy pełnomocnictwa udzielonego przez stronę zatrudniającą go na podstawie umowy o pracę. W pierwszym przypadku wysokość wynagrodzenia za pełnione czynności zastępstwa procesowego ustalana jest pomiędzy radcą prawnym a stroną w umowie. Nie ma żadnych ograniczeń, aby strony umówiły się na wynagrodzenie za udzielaną pomoc prawną w granicach dopuszczalnej, szerokiej autonomii. Jednakże ustalenie tego wynagrodzenia w umowie zawartej przez stronę i pełnomocnika nie wiąże sądu, który rozstrzygając o kosztach postępowania, kieruje się kryteriami określonymi w przepisach.

Kryteria ustalenia wysokości zwrotu wynagrodzenia radcy prawnego

NSA wyjaśnił, że w świetle § 14-16 TRadR podstawą ustalenia wysokości podlegającego zwrotowi wynagrodzenia radcy prawnego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowią stawki minimalne. Opłatę w sprawach niewymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości równej stawce minimalnej. Jednak w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy opłatę ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, która nie może przekroczyć sześciokrotności tej stawki, ani wartości przedmiotu sprawy, jeśli uzasadnia to m.in.: niezbędny nakład pracy radcy prawnego; wartość przedmiotu sprawy; rodzaj i zawiłość sprawy. Wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego może zawierać oświadczenie o wysokości kosztów obciążających stronę z tytułu wynagrodzenia radcy prawnego. W braku takiego oświadczenia, opłatę ustala się w wysokości odpowiadającej stawce minimalnej, chyba że okoliczności określone w § 15 ust. 3 TRadR przemawiają za innym jej ustaleniem.

NSA podkreślił, że pełnomocnik skarżącego złożył oświadczenie o wysokości kosztów poniesionych przez stronę z tytułu wynagrodzenia radcy prawnego a pomimo tego Sąd I instancji w ogóle nie rozważał możliwości podwyższenia stawki minimalnej. Za błędne uznano stanowisko WSA we Wrocławiu, że nie ma możliwości zasądzenia kosztów postępowania uwzględniających stawkę inną niż stawka minimalna, określona w § 14 w zw. z § 2 TRadR. Jak podkreślono, w § 16 TRadR umożliwiono złożenie oświadczenia o wysokości kosztów obciążających stronę z tytułu wynagrodzenia w każdej sprawie, a więc zarówno rozpoznawanej na rozprawie, jak i niewymagającej przeprowadzenia rozprawy. Należy więc uznać, że ustawodawca nie wykluczył możliwości złożenia przez stronę wniosku o zasądzenie – na podstawie oświadczenia – wynagrodzenia radcy prawnego w sprawie, która rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym. Okolicznościami, które mają decydujący wpływ na przyznanie wynagrodzenia w stawce innej niż minimalna i nieprzekraczającej sześciokrotności tej stawki są te wskazane w § 15 ust. 3 pkt 1-4 TRadR.

W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że fakt złożenia oświadczenia o wysokości kosztów obciążających stronę z tytułu wynagrodzenia radcy prawnego na podstawie § 16 TRadR nie obliguje sądu do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w wysokości określonej w tym oświadczeniu. Jeśli jednak strona domaga się zwrotu kosztów poniesionych z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika w oparciu o złożone oświadczenie, Sąd powinien był ocenić, czy możliwe jest jej zasądzenie na podstawie § 16 TRadR.

Ostrożnie z transakcjami w internecie

Zalicz składkę do kosztów, następna będzie niższa

Projekt nowej karty statystycznej wypadku przy pracy

Wypadek przy pracy: obowiązki pracodawcy

Ustawa z 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1205; dalej: WypadkiU) w art. 3 ust. 1 WypadkiU podaje definicję wypadku przy pracy. Jest to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą. Pracodawca, który ponosi w zakładzie pracy odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy, ma obowiązek chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Jednym ze szczególnych zobowiązań w tym zakresie jest zapewnienie rozwoju spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy, uwzględniając zagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy. Zgodnie z art. 234 § 1 KP w razie wystąpienia wypadku przy pracy pracodawca po pierwsze musi podjąć niezbędne działania eliminujące lub ograniczające zagrożenie oraz zapewnić udzielenie pierwszej pomocy osobom poszkodowanym, po drugie – ustalić w przewidzianym trybie okoliczności i przyczyny wypadku. Ponadto pracodawca jest obowiązany prowadzić rejestr wypadków przy pracy. Protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy wraz z pozostałą dokumentacją powypadkową pracodawca przechowuje przez 10 lat. Ma on również określone obowiązki dotyczące dokumentowania wypadków przy pracy, w tym sporządzania protokołu powypadkowego oraz wypełnienia statystycznej karty wypadku.

Potrzeba zmiany w karcie wypadku

Zgodnie z art. 237 § 3 KP Minister właściwy do spraw pracy określa w drodze rozporządzenia wzór statystycznej karty wypadku przy pracy, uwzględniając dane dotyczące pracodawcy, poszkodowanego, wypadku przy pracy, a także jego skutków, oraz sposób i terminy jej sporządzania i przekazywania do właściwego urzędu statystycznego. Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej przedstawiło 25.3.2022 r. projekt Rozporządzenia w sprawie statystycznej karty wypadku przy pracy (dalej: projekt). Moc obowiązywania ma stracić obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 7.1.2009 r. w sprawie statystycznej karty wypadku przy pracy (Dz.U. z 2009 r. poz.80; dalej: StatKartWypR).

Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu, powodami wydania nowego rozporządzenia jest:

1. Dostosowanie przepisów krajowych do obowiązujących norm statystycznych, zawartych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 349/2011 z 11.4.2011 r. w sprawie wykonania, w odniesieniu do statystyk dotyczących wypadków przy pracy, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1338/2008 w sprawie statystyk Wspólnoty w zakresie zdrowia publicznego oraz zdrowia i bezpieczeństwa w pracy (Dz.Urz. UE L z 2011 r. Nr 97, s. 3);
2. Potrzeba ujednolicania zbieranych danych, dotyczących wypadków przy pracy z normami Europejskiej Statystyki w Zakresie Wypadków przy Pracy (European Statistics on Accidents at Work; dalej: ESAW). ESAW jest systemem rejestrowania danych dotyczących wypadków przy pracy, prowadzonym w poszczególnych krajach członkowskich Unii Europejskiej i koordynowanym przez Europejski Urząd Statystyczny (dalej: Eurostat). Kraje członkowskie przekazują do Eurostatu dane o wypadkach przy pracy w ramach metodyki ESAW. Polska musi całkowicie dostosować statystyki dotyczące wypadków przy pracy do wytycznych ESAW. Umożliwi to porównywanie danych o wypadkach przy pracy w skali Unii Europejskiej oraz ułatwi analizę tych danych.

Jakie zmiany nastąpią w karcie wypadku?

Zgodnie z projektem nowe rozporządzenie będzie określało wzór statystycznej karty wypadku przy pracy oraz sposób i terminy jej sporządzania i przekazywania do właściwego urzędu statystycznego. Statystyczną kartę sporządza się na podstawie zatwierdzonego protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy albo na podstawie karty wypadku, w których stwierdzono, że zdarzenie jest wypadkiem przy pracy lub wypadkiem traktowanym na równi z wypadkiem przy pracy.

Załącznik nr 1 do projektowanego rozporządzenia będzie stanowił nowy Wzór statystycznej karty wypadku przy pracy o symbolu Z-KW. Statystyczną kartę będzie się sporządzać według objaśnień, klasyfikacji i oznaczeń kodowych do wypełnienia tej karty, które będą określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

W załączniku nr 1 do rozporządzenia w porównaniu z StatKartWypR zmieniony zostanie wzór statystycznej karty wypadku w celu dostosowania go do potrzeb Głównego Urzędu Statystycznego. W uzasadnieniu do projektu podano, iż zmianie ulegnie pozycja nr 6 karty wypadku. Wynika to z uwagi na częsty problem, który ma miejsce przy wypełnianiu karty wypadku „Staż na zajmowanym stanowisku pracy w zakładzie pracy”. Staż pracy podawany jest błędnie, tj. od początku kariery zawodowej poszkodowanego, a nie na zajmowanym stanowisku pracy w zakładzie pracy, gdzie doszło do wypadku. W związku z pandemią i pojawieniem się nowego sposobu wykonywania obowiązków zawodowych – pracy zdalnej, na potrzeby statystyki w załączniku nr 1 wprowadzona zostanie dodatkowa informacja o wykonywaniu przez poszkodowanego pracy w formie zdalnej.

Zmiany w załączniku nr 2 do rozporządzenia będą miały charakter techniczny, który wynika z potrzeby dostosowania oznaczeń kodowych do wytycznych zawartych w metodyce ESAW. Ponadto dokonane zostaną zmiany redakcyjne, np. zmiana odniesień do tytułów aktów wykonawczych na odesłania do delegacji ustawowych, tak aby zmieniające się przepisy nie wpływały na czytelność rozporządzenia.

Zgodnie z założeniami projektu wypełnioną statystyczną kartę, z wyjątkiem jej części II, uzupełniającej, pracodawca będzie przekazywał w terminie 14 dni roboczych od dnia, w którym został zatwierdzony protokół powypadkowy, lub w którym sporządzono kartę wypadku. Wypełnioną część II pracodawca przekazywać będzie nie później niż z upływem 6 miesięcy od dnia zatwierdzenia protokołu powypadkowego lub od dnia sporządzenia karty wypadku. Statystyczna karta wypadku przekazywana będzie w postaci elektronicznej na portal sprawozdawczy Głównego Urzędu Statystycznego. Pracodawca zatrudniający nie więcej niż 5 pracowników będzie mógł przekazać oryginał statystycznej karty sporządzony w formie papierowej do Urzędu Statystycznego w Gdańsku po przesłaniu uzasadnionej informacji o wyborze tej formy.

W projekcie zapisano, że wejście w życie nowego rozporządzenia nastąpi 1.1.2023 r. Z uwagi na metodykę statystyczną ważne jest, aby struktura danych przekazywanych w ciągu roku była jednolita. Do wypadków zgłoszonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosowane będą wzory statystycznej karty wypadku przy pracy, określone w StatKartWypR.

Podstawa wymierzenia surowszej sankcji karnej za prowadzenie pojazdu mechanicznego

Opis stanu faktycznego

SR w C. wyrokiem z 17.1.2019 r., XI K 1121/18, uznał R.K. za winnego tego, że 28.9.2018 r. w miejscowości W. jechał motorowerem na drodze publicznej, będąc w stanie nietrzeźwości. Dopuścił się tego czynu, będąc wcześniej prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (wyrokiem SR w C. z 30.10.2007 r., XIII K 448/07), oraz będąc wcześniej prawomocnie skazanym za spowodowanie wypadku drogowego w stanie nietrzeźwości (wyrokiem SR w C. z 8.1.2008 r., III K 1061/07), tj. czynu z art. 178a § 1 KK. Na mocy art. 178a § 4 KK Sąd skazał go na karę 7 miesięcy pozbawienia wolności. Na mocy art. 42 § 3 KK i art. 43 § 2 i 2a KK orzekł wobec oskarżonego dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Na mocy art. 43a § 2 KK orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 10.000 zł.

Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się 25.1.2019 r. Postanowieniem z 4.7.2019 r., III Kow 1016/19, SO w C. na podstawie art. 43la § 1 i § 2 KKW udzielił skazanemu R.K. zezwolenia na odbycie kary 7 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyżej wymienionym wyrokiem poza zakładem karnym, w systemie dozoru elektronicznego.

Wyrok SR w C. został zaskarżony na podstawie art. 521 § 1 KPK kasacją przez Prokuratora Generalnego w całości na korzyść oskarżonego R.K. Prokurator Generalny zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 178a § 4 KK i art. 76 § 1 KK (w brzmieniu obowiązującym przed 1.7.2015 r.). W związku z tym zarzutem skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy SR w C. do ponownego rozpoznania. Po rozpoznaniu kasacji Prokuratora Generalnego na korzyść, SN uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę SR w C. do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie SN

Zdaniem SN kasacja była oczywiście zasadna i jako taka zasługiwała na uwzględnienie. Jak wynika z lektury akt niniejszej sprawy, w opisie zarzuconego i przypisanego oskarżonemu R.K. czynu z art. 178a § 1 KK i art. 178a § 4 KK wskazano wyrok SR w C. z 30.10.2007 r., XIII K 448/07, na mocy którego R.K. został skazany za czyn kwalifikowany z art. 178a § 1 KK na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat. Orzeczono wobec niego karę grzywny w wysokości 60 stawek dziennych po 15 złotych oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Ponadto wyrok został podany do publicznej wiadomości poprzez zamieszczanie informacji o wyroku na stronie internetowej KWP w K. przez okres 3 miesięcy. Odpis powyższego wyroku był w dyspozycji SR w C., procedującego w niniejszej sprawie.

Wyrok SR w C. uprawomocnił się 7 listopada 2007 r. W okresie biegu próby 7.11.2010 r. został wykonany wobec skazanego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, zaś 13.9.2011 r. wykonano karę grzywny. SR w C. postanowieniem z 20.9.2011 r. na podstawie art. 15 § 1 KKW umorzył postępowanie wykonawcze w przedmiocie zastępczej kary pozbawienia wolności w stosunku do R.K., skazanego wyrokiem SR w C. z 30.10.2007 r. z uwagi na uregulowanie przez skazanego należności sądowych, wynikających z powyższego wyroku.

Kara 5 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczona wyrokiem SR w C., nie została zarządzona do wykonania, a okres 3 lat próby oraz dalszych 6 miesięcy upłynął 7.5.2011 r. Także w kolejnej sprawie powołanej w opisie czynu przypisanego oskarżonemu, zakończonej wyrokiem SR w C. z 8.1.2008 r., III K 1061/07, R.K. został skazany za czyn kwalifikowany z art. 177 § 1 KK w zw. z art. 178 § 1 KK na karę 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat. Ponadto orzeczono wobec niego karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 10 zł oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerowych na okres 6 lat. Zobowiązano oskarżonego do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu oraz orzeczono wobec niego nawiązkę w kwocie 200 złotych na rzecz Stowarzyszenia Pomocy Poszkodowanym.

SR w C., procedujący w niniejszej sprawie, dysponował odpisem powyższego wyroku. Wyrok SR w C. uprawomocnił się 16.1.2008 r. W okresie biegu próby 28.3.2011 r. została wykonana kara grzywny, natomiast 8.6.2012 r. została uiszczona nawiązka.

SR w C. postanowieniem z 4.7.2012 r., na podstawie art. 75 § 2 KK a contrario nie zarządził wobec R.K. wykonania kary 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem SR w C. z 8.1.2008 r., argumentując, iż zachowanie skazanego w okresie próby nie naruszyło porządku prawnego. Skazany 8.6.2012 r. uiścił orzeczoną w wyroku nawiązkę, karę grzywny i koszty postępowania.

Kara 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczona wyrokiem SR w C., nie została zarządzona do wykonania, a okres 5 lat próby oraz dalszych 6 miesięcy upłynął 16.7.2013 r. Natomiast środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerowych został wykonany 16.1.2014 r. Należy wskazać, iż konfiguracja temporalna w niniejszej sprawie uzasadnia zastosowanie przepisów normujących instytucję zatarcia skazania obwiązujących przed 1.7.2015 r. Do daty wejścia w życie ustawy z 20.2.2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 396; dalej: ZmKK15) przepis art. 76 § 1 KK stanowił lex specialis w stosunku do art. 108 KK.

W dacie popełnienia przez skazanego obu czynów zabronionych, przypisanych mu wyrokami SR w C., XIII K 448/07 oraz III K 1061/07, treść art. 76 KK brzmiała następująco: „1. Skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. § 2. Jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę lub środek karny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem ich wykonania; nie dotyczy to środka karnego wymienionego w art. 39 pkt. 5 KK”.

Przepis art. 108 KK (dodany do art. 76 KK na mocy ZmKK15) ustanawia zasadę jednoczesności zatarcia wszystkich skazań, którą stosuje się w przypadku, gdy sprawcę skazano za dwa przestępstwa niepozostające w zbiegu, lub ich większą liczbę (chodzi o rzeczywisty, a nie pomijalny zbieg przestępstw), jak również w sytuacji, gdy sprawca w czasie biegu okresu koniecznego do zatarcia skazania ponownie popełnia przestępstwo. W takiej sytuacji dopuszczalne jest tylko jednoczesne zatarcie wszystkich skazań.

Rozstrzygając, czy przepis art. 108 KK znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie, należy mieć na uwadze treść przepisów intertemporalnych, a w szczególności art. 21 ZmKK15. Zgodnie z tym przepisem do skazań prawomocnymi wyrokami, wydanymi przed dniem wejścia w życie przepisów ZmKK15, w sytuacji, gdy okres zatarcia skazania upłynął przed dniem wejścia w życie znowelizowanych przepisów, stosuje się przepisy Kodeksu karnego w brzmieniu sprzed dnia wejścia w życie nowelizacji, a więc w wersji obowiązującej do 30.6.2015 r.

Z przedstawionych faktów wynika jednoznacznie, że zarówno w dacie popełnienia przypisanego mu przestępstwa, jak i w dacie wyrokowania R.K. nie był osobą prawomocnie skazaną za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.

Obowiązki BHP pracodawcy wobec pracujących zdalnie

Przepisy BHP przy pracy zdalnej

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Druk UD318; dalej: Projekt), przygotowany przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, przewiduje wprowadzenie do ustawy z 26.6.1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1320; dalej: KP) regulacji dotyczących pracy zdalnej. Wśród nich znajdą się rozwiązania dotyczące zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy pracownikom w czasie świadczenia przez nich pracy w formie zdalnej.

Projekt przewiduje, że pracodawca będzie realizował w stosunku do pracownika w czasie wykonywania przez niego pracy zdalnej określone obowiązki w zakresie BHP, wynikające z rodzaju i warunków wykonywanej pracy, przewidziane w dziale dziesiątym KP, z pewnymi włączeniami. Pracodawca będzie zobowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Będzie on nadal ponosił odpowiedzialność za zapewnienie pracownikowi odpowiednich warunków pracy, ale ze względu na szczególny charakter pracy zdalnej – z określonym modyfikacjami. Zgodnie z Projektem pracodawca będzie zwolniony m.in. z:

Zakaz pracy zdalnej

Nie każdy rodzaj pracy może być wykonywany w formie pracy zdalnej. W związku z tym Projekt przewiduje, że praca zdalna nie będzie mogła obejmować:

Ocena ryzyka przy pracy zdalnej

W myśl art. 226 KP pracodawca ma obowiązek ocenić i udokumentować ryzyko zawodowe, związane z wykonywaną przez pracowników pracą, oraz poinformować ich o tym ryzyku. Zgodnie z założeniami Projektu ocena ryzyka zawodowego pracownika wykonującego pracę zdalną uwzględniać będzie w szczególności wpływ tej pracy na wzrok, układ mięśniowo-szkieletowy oraz uwarunkowania psychospołeczne tej pracy. Na podstawie wyników oceny pracodawca będzie opracowywał informację zawierającą:

Pracodawca będzie mógł sporządzić uniwersalną ocenę ryzyka zawodowego dla poszczególnych grup stanowisk pracy zdalnej. Przed dopuszczeniem do wykonywania pracy zdalnej pracownik będzie potwierdzał zapoznanie się z przygotowaną przez pracodawcę oceną ryzyka zawodowego oraz informacją zawierającą zasady bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy zdalnej. Dopuszczenie pracownika do wykonywania pracy zdalnej będzie uzależnione od złożenia przez pracownika oświadczenia zawierającego potwierdzenie, że stanowisko pracy zdalnej w miejscu wskazanym przez pracownika i uzgodnionym z pracodawcą zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Ponadto pracownik będzie zobowiązany do organizowania stanowiska pracy zdalnej z uwzględnieniem wymagań ergonomii.

Wypadek przy pracy zdalnej

W przypadku pracy zdalnej przepisy o wypadku przy pracy będą odpowiednio stosowane. Zgodnie z uzasadnieniem projektu oznacza to, że pracodawca będzie musiał uwzględnić fakt, że praca zdalna będzie wykonywana poza siedzibą pracodawcy, często w miejscu zamieszkania pracownika, a więc poza miejscem, nad którym będzie on sprawował władztwo. Bez wątpienia w razie wypadku przy pracy pracodawca będzie zobowiązany podjąć niezbędne działania eliminujące lub ograniczające zagrożenie, zapewnić udzielenie pierwszej pomocy osobom poszkodowanym i ustalić okoliczności i przyczyny wypadku, a także zastosować odpowiednie środki zapobiegające podobnym zdarzeniom. Projekt zakłada, że oględzin miejsca wypadku dokonywać się będzie po zgłoszeniu wypadku przy pracy zdalnej w terminie uzgodnionym przez pracownika albo jego domownika, w przypadku gdy pracownik ze względu na stan zdrowia nie będzie w stanie uzgodnić tego terminu, i członków zespołu powypadkowego.

Zespół powypadkowy będzie mógł odstąpić od dokonywania oględzin miejsca wypadku przy pracy zdalnej, jeżeli uzna, że okoliczności i przyczyny wypadku nie będą budzić jego wątpliwości. W takim przypadku zespół będzie zobowiązany do ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy zdalnej w oparciu o posiadane informacje oraz własną wiedzę i doświadczenie zawodowe, a także pozyskaną dokumentację.

Kontrola BHP przy pracy zdalnej

W miejscu wykonywania pracy zdalnej i w godzinach pracy pracownika pracodawca będzie miał prawo przeprowadzać kontrolę wykonywania tej pracy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Szczegółowa regulacja dotycząca kontroli będzie określona w porozumieniu zawartym ze związkami zawodowymi lub wydanym regulaminie. Taka kontrola będzie przeprowadzana w porozumieniu z pracownikiem, w miejscu wykonywania pracy zdalnej oraz w godzinach pracy pracownika.

Pracodawca będzie dostosowywał sposób przeprowadzania kontroli do miejsca wykonywania i charakteru pracy zdalnej. Wykonywanie czynności kontrolnych nie będzie mogło naruszać prywatności pracownika wykonującego pracę zdalną i innych osób ani utrudniać korzystania z pomieszczeń domowych w sposób zgodny z ich przeznaczeniem. W przypadku, kiedy pracodawca w trakcie kontroli stwierdzi uchybienia w przestrzeganiu przepisów i zasad BHP, będzie mógł zobowiązać pracownika do usunięcia stwierdzonych uchybień we wskazanym terminie albo będzie mógł cofnąć zgodę na wykonywanie pracy zdalnej przez tego pracownika.