- Dopłaty obejmą 50% energii elektrycznej zakupionej i zużytej przez uprawnionego przedsiębiorcę, przy zachowaniu ustawowych limitów wysokości wsparcia.
- Beneficjenci będą zobowiązani do przeznaczenia równowartości co najmniej 50% otrzymanej pomocy na inwestycje m.in. w odnawialne źródła energii, efektywność energetyczną i elektryfikację.
- Ustawa przewiduje czasowe podwyższenie CIT do 30%, 26% i 23% dla podatników z określonych segmentów sektora energetycznego i paliwowego.
Cel i założenia nowego programu wsparcia
Ustawa z 5.11.2026 r. ma ograniczyć wpływ wysokich cen energii elektrycznej na konkurencyjność przedsiębiorstw energochłonnych oraz zachęcić je do inwestowania w transformację energetyczną.
W uzasadnieniu wskazano, że wysokie koszty energii stanowią istotne obciążenie dla polskiego przemysłu, szczególnie w sektorach konkurujących na rynkach międzynarodowych. Nowe rozwiązania mają zapewnić czasowe wsparcie finansowe, a jednocześnie pobudzić inwestycje pozwalające trwale ograniczać koszty energii i zwiększać efektywność jej wykorzystania.
Kto będzie mógł otrzymać dopłatę do energii?
Zgodnie z art. 7 wsparcie będzie mogło zostać przyznane przedsiębiorcy, który spełni łącznie warunki określone w ustawie i rządowym programie pomocy.
Jednym z podstawowych kryteriów będzie uzyskiwanie ponad 50% przychodów z działalności gospodarczej z działalności oznaczonej kodami PKD wymienionymi w załączniku do ustawy. Katalog obejmuje m.in. określone rodzaje działalności z zakresu górnictwa, przemysłu chemicznego, hutnictwa, produkcji szkła, cementu i metali.
Przedsiębiorca będzie musiał również figurować w wykazie odbiorców przemysłowych, o którym mowa w art. 52 ust. 4 ustawy z 20.2.2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 68) oraz prowadzić kwalifikowaną działalność zarówno w okresie stanowiącym podstawę udzielenia pomocy, jak i w wymaganych momentach ubiegania się o wsparcie i jego wypłatę.
Pomoc nie będzie przysługiwać m.in. przedsiębiorcom znajdującym się w likwidacji, upadłości lub trudnej sytuacji w rozumieniu właściwych unijnych wytycznych. Ustawa przewiduje także wymagania dotyczące braku określonych zaległości podatkowych i składkowych oraz ograniczenia związane z naruszeniami regulacji sankcyjnych.
Ile wyniesie wsparcie dla przedsiębiorstw?
Zgodnie z art. 3 wsparcie będzie udzielane w formie dopłaty do poniesionych kosztów energii elektrycznej, przez okres nie dłuższy niż trzy kolejne lata.
Dopłatą będzie można objąć 50% ilości energii elektrycznej zakupionej i zużytej przez przedsiębiorcę w okresie kwalifikowanym, którym jest odpowiednio rok kalendarzowy poprzedzający rok złożenia wniosku o wsparcie albo wniosku o wypłatę.
Roczna wysokość dopłaty w przeliczeniu na 1 MWh kwalifikującego się zużycia nie będzie mogła przekroczyć 50% ceny RK, rozumianej jako średnia arytmetyczna kwartalnych średnich cen sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym, ogłaszanych przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.
Jednocześnie dopłata nie będzie mogła skutkować uzyskaniem ceny poniżej 50 euro/MWh dla kwalifikującego się zużycia. Do przeliczenia tej wartości na złote zastosowany zostanie średni kurs euro ogłoszony przez NBP na ostatni dzień okresu kwalifikowanego.
Ustawa przewiduje również szczególne rozwiązanie na 2027 r. Zgodnie z art. 25 podstawowy limit dopłaty będzie mógł zostać zwiększony maksymalnie o 20 punktów procentowych ceny RK w odniesieniu do energii zakupionej i zużytej od 1.3.2026 r. do 31.12.2026 r.
Obowiązek inwestowania części otrzymanego wsparcia
Otrzymanie dopłaty będzie wiązało się z obowiązkiem inwestycyjnym. Zgodnie z art. 3 ust. 8 przedsiębiorca będzie musiał przeznaczyć środki odpowiadające co najmniej 50% łącznej wysokości wsparcia na sfinansowanie inwestycji realizowanych na terytorium Polski.
Ustawa wskazuje w szczególności inwestycje dotyczące:
- zwiększenia elastyczności poboru energii elektrycznej i dostosowania go do sygnałów rynkowych lub operatorów systemu elektroenergetycznego;
- elektryfikacji i poprawy efektywności energetycznej;
- odnawialnych źródeł energii oraz ich integracji z profilem zużycia przedsiębiorcy;
- infrastruktury zapewniającej elastyczną i bezpieczną pracę instalacji;
- nowych lub modernizowanych instalacji odnawialnych źródeł energii finansowanych z udziałem przedsiębiorcy poprzez długoterminowe umowy zakupu energii elektrycznej.
Inwestycje nie mogą prowadzić do zwiększenia zużycia paliw kopalnych i powinny przyczyniać się do ograniczenia kosztów funkcjonowania systemu elektroenergetycznego albo odpowiadać potrzebom rynku energii elektrycznej.
Co do zasady inwestycja będzie musiała zostać oddana do użytkowania w terminie 48 miesięcy od dnia udzielenia wsparcia. W określonych przypadkach, uzasadnionych obiektywnymi przyczynami technicznymi i znaczeniem inwestycji, termin ten będzie mógł wynieść maksymalnie 60 miesięcy.
Zasady składania wniosków i rozliczania dopłat
Zgodnie z art. 8 operatorem programu będzie Bank Gospodarstwa Krajowego, któremu minister właściwy ds. gospodarki powierzy m.in. prowadzenie naborów, weryfikację wniosków oraz kontrolę udzielonego wsparcia.
Przedsiębiorcy będą składać wnioski elektronicznie, opatrując je kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Wniosek będzie zawierał m.in. dane przedsiębiorcy, określenie wykonywanej działalności według PKD, potwierdzone przez biegłego rewidenta oraz wysokość wnioskowanego wsparcia.
Pomoc będzie udzielana na podstawie pisemnej umowy ramowej, a poszczególne wypłaty będą wymagały zawarcia umowy o dopłatę na dany rok, na podstawie danych o rzeczywistym zużyciu energii.
Przedsiębiorca będzie zobowiązany do ustanowienia i przekazania oświadczenia o poddaniu się egzekucji na podstawie art. 777 § 1 pkt 5 KPC, do kwoty odpowiadającej 120% łącznej kwoty udzielonego wsparcia. W przypadku nienależnego pobrania pomocy, jej nieprawidłowego wykorzystania albo niewykonania inwestycji przewidziano obowiązek zwrotu wsparcia wraz z odsetkami obliczanymi według zasad właściwych dla zwrotu pomocy publicznej.
Wyższy CIT dla części przedsiębiorstw energetycznych i paliwowych
Ustawa wprowadza także zmiany w ustawie z 15.2.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 554). Dodawany art. 38ae przewiduje czasowe stosowanie podwyższonych stawek CIT wobec podatników spełniających określone warunki.
Podstawowy mechanizm zakłada zastosowanie stawek:
- 30% – zasadniczo w roku podatkowym rozpoczynającym się w 2027 r.;
- 26% – zasadniczo w roku podatkowym rozpoczynającym się w 2028 r.;
- 23% – zasadniczo w roku podatkowym rozpoczynającym się w 2029 r.
Ustawa przewiduje również szczególne zasady dotyczące podatników o przesuniętym roku podatkowym oraz sytuacji, w których okres opodatkowania podwyższoną stawką był krótszy niż 12 miesięcy.
Podwyższone stawki obejmą określonych podatników prowadzących działalność m.in. w zakresie wydobywania gazu ziemnego lub ropy naftowej, produkcji i obrotu paliwami oraz gazem, a także przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej, z wyłączeniami określonymi w ustawie.
Warunkiem ich zastosowania będzie również spełnienie kryteriów dotyczących struktury przychodów oraz skali działalności. Co do zasady przychody podatnika w poprzednim roku podatkowym będą musiały przekroczyć równowartość 50 mln euro, a przychody z określonych rodzajów działalności stanowić co najmniej 75% przychodów innych niż zyski kapitałowe. Przewidziano również szczególne zasady dla podmiotów, w których udział tych przychodów wynosi od 33% do mniej niż 75%.
Nowe regulacje obejmą także podatkowe grupy kapitałowe oraz przypadki reorganizacji przedsiębiorstw. Nie oznacza to zatem automatycznego podwyższenia CIT dla wszystkich firm działających w sektorze energetycznym.
Finansowanie programu i warunki uruchomienia pomocy
Zgodnie z art. 29 maksymalny limit wydatków budżetu państwa przeznaczonych bezpośrednio na wsparcie wyniesie łącznie 4,8 mld zł w latach 2027–2030. Na 2027 r. przewidziano 800 mln zł, na lata 2028 i 2029 po 1,6 mld zł, a na 2030 r. kolejne 800 mln zł.
Rada Ministrów przyjmie szczegółowy program pomocy w drodze uchwały, w terminie trzech miesięcy od wejścia w życie ustawy. Program określi m.in. kryteria przyznawania dopłat, warunki realizacji inwestycji, częstotliwość naborów i zasady rozliczania wsparcia.
Istotne znaczenie ma również art. 27, zgodnie z którym do dnia ogłoszenia pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym wsparcie nie będzie udzielane.
Etap legislacyjny i wejście w życie
Po zakończeniu prac parlamentarnych, w tym rozpatrzeniu poprawek Senatu, ustawa została ostatecznie uchwalona w brzmieniu z 5.11.2026 r. W dniu 6.11.2026 r. przekazano ją Prezydentowi RP do podpisu.
Zgodnie z art. 31 ustawa ma wejść w życie 1.1.2027 r. Jednocześnie art. 30 uzależnia stosowanie przepisów dotyczących programu pomocy od wejścia w życie przepisów przewidujących podwyższone stawki CIT we wskazanym terminie.
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis. Bądź na bieżąco, polub nas na Facebooku →